Przedawkowanie
Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g
Przedawkowanie maści Daivobet, zawierającej 50 µg kalcypotriolu i 0,5 mg betametazonu na gram, może prowadzić do poważnych powikłań wynikających z nadmiernego systemowego wchłaniania obu składników. Kalcypotriol może indukować hiperkalcemię, objawiającą się poliurią, zaparciami, osłabieniem mięśni, splątaniem, a w ciężkich przypadkach śpiączką. Hiperkalcemia zwykle ustępuje po zaprzestaniu stosowania leku. Betametazon, jako kortykosteroid, przy długotrwałym stosowaniu w dawkach przekraczających zalecane (maksymalna dawka dobowa 15 g), może wywołać supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadząc do wtórnej niewydolności nadnerczy, która jest odwracalna po odpowiednim leczeniu. Przykładowo, stosowanie 240 g tygodniowo (około 34 g/dobę) przez 5 miesięcy doprowadziło do zespołu Cushinga oraz łuszczycy krostkowej po nagłym odstawieniu leku.
Przedawkowanie leku Daivobet
Przedawkowanie produktu leczniczego Daivobet (50 µg kalcypotriolu + 0,5 mg betametazonu)/g w postaci maści może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych związanych zarówno z komponentem kalcypotriolowym, jak i kortykosteroidowym. Niebezpieczeństwa wynikają głównie z systemowego wchłaniania substancji czynnych przy aplikacji na zbyt dużą powierzchnię skóry lub stosowaniu w dawkach przekraczających zalecane.1
Hiperkalcemia po przedawkowaniu
Kalcypotriol zawarty w maści Daivobet może przy przedawkowaniu spowodować nadmierne zwiększenie stężenia wapnia w osoczu krwi (hiperkalcemia). Stan ten zazwyczaj ustępuje po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego, a poziom wapnia powraca do wartości prawidłowych.2
Objawy przedawkowania kalcypotriolu
Hiperkalcemia wywołana przedawkowaniem kalcypotriolu manifestuje się charakterystycznymi objawami klinicznymi, które obejmują: poliurię (zwiększone wydalanie moczu), zaparcia, osłabienie mięśni, splątanie (dezorientacja, zaburzenia świadomości) oraz w skrajnych przypadkach śpiączkę.3
Powikłania przedawkowania kortykosteroidu
Betametazon, jako składnik kortykosteroidowy maści Daivobet, przy długotrwałym miejscowym stosowaniu w nadmiernych ilościach może prowadzić do zahamowania czynności osi przysadka-nadnercza. Skutkuje to wtórną niewydolnością nadnerczy, która jest zwykle odwracalna po odpowiednim postępowaniu terapeutycznym.4
Postępowanie w przypadku przewlekłego zatrucia
W sytuacji przewlekłego zatrucia wynikającego z długotrwałego stosowania nadmiernych ilości maści Daivobet, leczenie kortykosteroidami należy kończyć stopniowo, aby uniknąć efektu z odbicia i nagłego pogorszenia stanu pacjenta.5
Opis przypadku klinicznego
W dokumentacji medycznej opisano przypadek pacjenta z rozległą erytrodermią łuszczycową, u którego zastosowano maść Daivobet w ilości 240 g tygodniowo (co odpowiada dobowej dawce wynoszącej w przybliżeniu 34 g) przez okres 5 miesięcy. Maksymalna zalecana dawka dobowa tego produktu wynosi 15 g. U pacjenta wystąpił zespół Cushinga oraz łuszczyca krostkowa po nagłym zaprzestaniu leczenia, co stanowi poważne powikłanie zarówno przedawkowania, jak i gwałtownego odstawienia leku.6
Tabela objawów przedawkowania
| Objaw przedawkowania | Szczegółowy opis | Związek z substancją czynną | Dawka wywołująca (jeśli podano) |
|---|---|---|---|
| Hiperkalcemia | Zwiększone stężenie wapnia w osoczu krwi, stan zwykle odwracalny po przerwaniu stosowania produktu | Kalcypotriol | Dawki większe niż zalecane (>15 g/dobę) |
| Poliuria | Zwiększone wydalanie moczu związane z zaburzeniami gospodarki wapniowej | Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) | Nie określono wartości progowej |
| Zaparcia | Utrudnione wypróżnienia będące objawem hiperkalcemii | Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) | Nie określono wartości progowej |
| Osłabienie mięśni | Zmniejszona siła mięśniowa wskutek zaburzeń elektrolitowych | Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) | Nie określono wartości progowej |
| Splątanie | Dezorientacja, zaburzenia świadomości wynikające z wpływu hiperkalcemii na układ nerwowy | Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) | Nie określono wartości progowej |
| Śpiączka | Najcięższa postać zaburzeń świadomości w przebiegu ciężkiej hiperkalcemii | Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) | Nie określono wartości progowej |
| Wtórna niewydolność nadnerczy | Zahamowanie naturalnej produkcji kortyzolu wskutek supresji osi przysadka-nadnercza, zwykle odwracalna | Betametazon (dipropionian) | Długotrwałe miejscowe stosowanie w dawkach większych niż zalecane |
| Zespół Cushinga | Charakterystyczny zespół objawów wynikający z nadmiaru kortykosteroidów, obejmujący m.in. otyłość centralną, twarz księżycowatą, rozstępy skórne, osłabienie mięśniowe | Betametazon (dipropionian) | Udokumentowano przy stosowaniu 240 g/tydzień (≈34 g/dobę) przez 5 miesięcy |
| Łuszczyca krostkowa | Ostra postać łuszczycy z wykwitami krostosteropodobnymi, może wystąpić po nagłym odstawieniu kortykosteroidu | Efekt z odbicia po nagłym odstawieniu betametazonu | Udokumentowano po nagłym zaprzestaniu leczenia dawką 240 g/tydzień (≈34 g/dobę) stosowaną przez 5 miesięcy |
Zalecenia dotyczące postępowania przy przedawkowaniu
W przypadku stwierdzenia przedawkowania maści Daivobet zaleca się:
- Przerwanie stosowania produktu lub zmniejszenie dawkowania przy objawach hiperkalcemii – po takiej interwencji poziom wapnia zazwyczaj powraca do wartości prawidłowych7
- Wdrożenie leczenia objawowego w przypadku wtórnej niewydolności nadnerczy8
- Stopniowe odstawianie leczenia kortykosteroidami w przypadku przewlekłego zatrucia, aby zapobiec powikłaniom związanym z nagłym odstawieniem9
- Monitorowanie poziomu wapnia w surowicy krwi
- Ocenę funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza u pacjentów długotrwale stosujących produkt w dawkach przekraczających zalecane
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania