Przedawkowanie
Daivobet (50 mcg + 0,5 mg)/g

Przedawkowanie maści Daivobet, zawierającej 50 µg kalcypotriolu i 0,5 mg betametazonu na gram, może prowadzić do poważnych powikłań wynikających z nadmiernego systemowego wchłaniania obu składników. Kalcypotriol może indukować hiperkalcemię, objawiającą się poliurią, zaparciami, osłabieniem mięśni, splątaniem, a w ciężkich przypadkach śpiączką. Hiperkalcemia zwykle ustępuje po zaprzestaniu stosowania leku. Betametazon, jako kortykosteroid, przy długotrwałym stosowaniu w dawkach przekraczających zalecane (maksymalna dawka dobowa 15 g), może wywołać supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, prowadząc do wtórnej niewydolności nadnerczy, która jest odwracalna po odpowiednim leczeniu. Przykładowo, stosowanie 240 g tygodniowo (około 34 g/dobę) przez 5 miesięcy doprowadziło do zespołu Cushinga oraz łuszczycy krostkowej po nagłym odstawieniu leku.

Przedawkowanie leku Daivobet

Przedawkowanie produktu leczniczego Daivobet (50 µg kalcypotriolu + 0,5 mg betametazonu)/g w postaci maści może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych związanych zarówno z komponentem kalcypotriolowym, jak i kortykosteroidowym. Niebezpieczeństwa wynikają głównie z systemowego wchłaniania substancji czynnych przy aplikacji na zbyt dużą powierzchnię skóry lub stosowaniu w dawkach przekraczających zalecane.1

Hiperkalcemia po przedawkowaniu

Kalcypotriol zawarty w maści Daivobet może przy przedawkowaniu spowodować nadmierne zwiększenie stężenia wapnia w osoczu krwi (hiperkalcemia). Stan ten zazwyczaj ustępuje po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego, a poziom wapnia powraca do wartości prawidłowych.2

Objawy przedawkowania kalcypotriolu

Hiperkalcemia wywołana przedawkowaniem kalcypotriolu manifestuje się charakterystycznymi objawami klinicznymi, które obejmują: poliurię (zwiększone wydalanie moczu), zaparcia, osłabienie mięśni, splątanie (dezorientacja, zaburzenia świadomości) oraz w skrajnych przypadkach śpiączkę.3

Powikłania przedawkowania kortykosteroidu

Betametazon, jako składnik kortykosteroidowy maści Daivobet, przy długotrwałym miejscowym stosowaniu w nadmiernych ilościach może prowadzić do zahamowania czynności osi przysadka-nadnercza. Skutkuje to wtórną niewydolnością nadnerczy, która jest zwykle odwracalna po odpowiednim postępowaniu terapeutycznym.4

Postępowanie w przypadku przewlekłego zatrucia

W sytuacji przewlekłego zatrucia wynikającego z długotrwałego stosowania nadmiernych ilości maści Daivobet, leczenie kortykosteroidami należy kończyć stopniowo, aby uniknąć efektu z odbicia i nagłego pogorszenia stanu pacjenta.5

Opis przypadku klinicznego

W dokumentacji medycznej opisano przypadek pacjenta z rozległą erytrodermią łuszczycową, u którego zastosowano maść Daivobet w ilości 240 g tygodniowo (co odpowiada dobowej dawce wynoszącej w przybliżeniu 34 g) przez okres 5 miesięcy. Maksymalna zalecana dawka dobowa tego produktu wynosi 15 g. U pacjenta wystąpił zespół Cushinga oraz łuszczyca krostkowa po nagłym zaprzestaniu leczenia, co stanowi poważne powikłanie zarówno przedawkowania, jak i gwałtownego odstawienia leku.6

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Szczegółowy opis Związek z substancją czynną Dawka wywołująca (jeśli podano)
Hiperkalcemia Zwiększone stężenie wapnia w osoczu krwi, stan zwykle odwracalny po przerwaniu stosowania produktu Kalcypotriol Dawki większe niż zalecane (>15 g/dobę)
Poliuria Zwiększone wydalanie moczu związane z zaburzeniami gospodarki wapniowej Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) Nie określono wartości progowej
Zaparcia Utrudnione wypróżnienia będące objawem hiperkalcemii Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) Nie określono wartości progowej
Osłabienie mięśni Zmniejszona siła mięśniowa wskutek zaburzeń elektrolitowych Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) Nie określono wartości progowej
Splątanie Dezorientacja, zaburzenia świadomości wynikające z wpływu hiperkalcemii na układ nerwowy Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) Nie określono wartości progowej
Śpiączka Najcięższa postać zaburzeń świadomości w przebiegu ciężkiej hiperkalcemii Kalcypotriol (objaw hiperkalcemii) Nie określono wartości progowej
Wtórna niewydolność nadnerczy Zahamowanie naturalnej produkcji kortyzolu wskutek supresji osi przysadka-nadnercza, zwykle odwracalna Betametazon (dipropionian) Długotrwałe miejscowe stosowanie w dawkach większych niż zalecane
Zespół Cushinga Charakterystyczny zespół objawów wynikający z nadmiaru kortykosteroidów, obejmujący m.in. otyłość centralną, twarz księżycowatą, rozstępy skórne, osłabienie mięśniowe Betametazon (dipropionian) Udokumentowano przy stosowaniu 240 g/tydzień (≈34 g/dobę) przez 5 miesięcy
Łuszczyca krostkowa Ostra postać łuszczycy z wykwitami krostosteropodobnymi, może wystąpić po nagłym odstawieniu kortykosteroidu Efekt z odbicia po nagłym odstawieniu betametazonu Udokumentowano po nagłym zaprzestaniu leczenia dawką 240 g/tydzień (≈34 g/dobę) stosowaną przez 5 miesięcy

Zalecenia dotyczące postępowania przy przedawkowaniu

W przypadku stwierdzenia przedawkowania maści Daivobet zaleca się:

  • Przerwanie stosowania produktu lub zmniejszenie dawkowania przy objawach hiperkalcemii – po takiej interwencji poziom wapnia zazwyczaj powraca do wartości prawidłowych7
  • Wdrożenie leczenia objawowego w przypadku wtórnej niewydolności nadnerczy8
  • Stopniowe odstawianie leczenia kortykosteroidami w przypadku przewlekłego zatrucia, aby zapobiec powikłaniom związanym z nagłym odstawieniem9
  • Monitorowanie poziomu wapnia w surowicy krwi
  • Ocenę funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza u pacjentów długotrwale stosujących produkt w dawkach przekraczających zalecane
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl