Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Crohnax 500 mg

Wpływ mesalazyny na płodność, ciążę i laktację – wskazówki dla lekarzy

Podczas planowania farmakoterapii u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią niezbędna jest szczegółowa ocena stosunku korzyści do ryzyka związanego z podawaniem leków. W przypadku mesalazyny (kwasu 5-aminosalicylowego), stosowanej w postaci czopków Crohnax (500 mg lub 1000 mg), dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w tych grupach pacjentek wymagają szczególnej uwagi lekarza prowadzącego.¹

Stosowanie mesalazyny w okresie ciąży

Dane kliniczne dotyczące stosowania mesalazyny u kobiet ciężarnych są ograniczone. U niewielkiej grupy pacjentek, które przyjmowały mesalazynę w trakcie ciąży, nie zaobserwowano istotnego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój płodu czy noworodka. Istotne jest jednak podkreślenie, że brakuje obszernych badań epidemiologicznych w tym zakresie.²

Opisywano pojedyncze przypadki, w których stosowanie mesalazyny w okresie ciąży mogło być związane z wystąpieniem następujących problemów:³

• Zwiększona częstość porodów przedwczesnych
• Zmniejszona masa urodzeniowa noworodków

Dodatkowo, u dzieci, których matki były leczone mesalazyną w czasie ciąży, odnotowano pojedyncze przypadki poważnych zaburzeń, takich jak:⁴

• Niewydolność nerek – zaburzenie funkcji filtracyjnej i wydalniczej nerek
• Ostra niewydolność nadnerczy – stan związany z nagłym niedoborem hormonów kory nadnerczy
• Zaburzenia hematologiczne, w tym:
  • Pancytopenia – jednoczesne zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi
  • Leukopenia – zmniejszenie liczby krwinek białych
  • Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi
  • Anemia – zmniejszenie stężenia hemoglobiny i/lub liczby erytrocytów

Należy jednak podkreślić, że badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego negatywnego wpływu mesalazyny na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, przebieg porodu czy rozwój noworodka.⁵

Przenikanie mesalazyny przez barierę łożyskową

Istotną informacją dla lekarza jest fakt, że mesalazyna przenika przez barierę łożyskową, co oznacza, że substancja czynna może docierać do krążenia płodowego.⁶ W związku z tym, decyzja o zastosowaniu preparatu Crohnax u kobiet w ciąży powinna być poprzedzona dokładną analizą potencjalnych korzyści i ryzyka.

Stosowanie mesalazyny podczas karmienia piersią

Badania wykazały, że mesalazyna przenika do mleka kobiecego. Stężenie substancji czynnej w mleku jest mniejsze niż we krwi kobiet karmiących, natomiast stężenie metabolitu N-acetylomesalazyny w mleku było zbliżone lub nawet nieznacznie wyższe niż we krwi.⁷

Dane doświadczalne dotyczące bezpieczeństwa stosowania mesalazyny u kobiet karmiących piersią są ograniczone. Dla preparatu Crohnax nie przeprowadzono dedykowanych badań oceniających bezpieczeństwo stosowania w okresie laktacji.⁸

Nie można wykluczyć wystąpienia u niemowląt karmionych mlekiem matki przyjmującej mesalazynę reakcji nadwrażliwości. Najczęstszym objawem takiej reakcji może być biegunka. W przypadku zaobserwowania tego objawu u niemowlęcia, lekarz powinien zalecić przerwanie karmienia piersią.⁹

Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania preparatu Crohnax u kobiet w ciąży i karmiących piersią

Czopki Crohnax zawierające mesalazynę (500 mg lub 1000 mg) należy przepisywać kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią z zachowaniem szczególnej ostrożności. Terapia powinna być wdrażana wyłącznie w sytuacjach, gdy w ocenie lekarza potencjalne korzyści terapeutyczne dla matki znacząco przewyższają możliwe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u płodu lub niemowlęcia.¹⁰

Podczas konsultacji z pacjentką lekarz powinien:

1. Dokładnie omówić stosunek korzyści do ryzyka związanego z terapią mesalazyną
2. Poinformować o ograniczonych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią
3. Wyjaśnić możliwe działania niepożądane, które mogą wystąpić u płodu, noworodka lub niemowlęcia
4. Zalecić ścisłe monitorowanie stanu zdrowia matki i dziecka podczas terapii
5. W przypadku karmienia piersią, instruować pacjentkę o konieczności obserwacji niemowlęcia pod kątem wystąpienia biegunki lub innych objawów nietolerancji

Decyzja o zastosowaniu leku Crohnax u kobiet w ciąży lub karmiących piersią powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem nasilenia choroby podstawowej i potencjalnych alternatywnych metod leczenia.