Właściwości farmakokinetyczne leku Coldrex Junior C

Coldrex Junior C jest produktem leczniczym zawierającym trzy substancje czynne: paracetamol (300 mg), chlorowodorek fenylefryny (5 mg) oraz kwas askorbowy (20 mg) w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych wszystkich trzech składników aktywnych.¹

Paracetamol – wchłanianie i dystrybucja

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po wchłonięciu jest równomiernie dystrybuowany do płynów ustrojowych. Istotnym czynnikiem modyfikującym farmakokinetykę jest podaż pokarmu – przyjmowanie paracetamolu podczas posiłku prowadzi do spowolnienia procesu wchłaniania. W dawkach terapeutycznych paracetamol wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza.²

Paracetamol – metabolizm i eliminacja

Metabolizm paracetamolu odbywa się głównie w wątrobie, gdzie ulega on procesom sprzęgania, tworząc glukuronidy i siarczany. Te metabolity są następnie prawie całkowicie wydalane z moczem. W procesie biotransformacji paracetamolu powstaje również potencjalnie hepatotoksyczny metabolit pośredni – N-acetylo-p-benzochinoimina (NAPQI), który stanowi około 5% metabolizmu leku. W warunkach fizjologicznych NAPQI jest całkowicie sprzęgany z glutationem i wydalany w połączeniu z cysteiną lub kwasem merkapturowym, co zapobiega jego toksycznemu działaniu.³

Należy podkreślić, że w przypadku przedawkowania paracetamolu może dojść do wyczerpania zapasów glutationu w wątrobie, co skutkuje nagromadzeniem toksycznego metabolitu NAPQI. Ten mechanizm leży u podstaw hepatotoksyczności paracetamolu, która może prowadzić do uszkodzenia hepatocytów, ich martwicy i w konsekwencji ostrej niewydolności wątroby.⁴

Mniej niż 5% przyjętej dawki paracetamolu jest wydalane w postaci niezmienionej. Średni okres półtrwania paracetamolu mieści się w zakresie od 1 do 4 godzin.⁵

Farmakokinetyka paracetamolu u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby

U pacjentów z wyrównaną niewydolnością wątroby okres półtrwania paracetamolu jest porównywalny z wartościami obserwowanymi u osób zdrowych. Natomiast w przypadku ciężkiej niewydolności wątroby może wystąpić wydłużenie okresu półtrwania paracetamolu, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało w pełni poznane.⁶

Badania kliniczne nie wykazały kumulacji paracetamolu, zwiększonej hepatotoksyczności ani zaburzeń sprzęgania z glutationem u pacjentów z chorobami wątroby. Co więcej, nawet długotrwałe stosowanie paracetamolu w dawce 4 g na dobę przez 13 dni u pacjentów z przewlekłą wyrównaną niewydolnością wątroby nie spowodowało pogorszenia funkcji tego narządu.⁷

Farmakokinetyka paracetamolu u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek

W warunkach prawidłowych ponad 90% dawki terapeutycznej paracetamolu jest wydalane z moczem w postaci metabolitów w ciągu 24 godzin. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek występuje ograniczona zdolność wydalania polarnych metabolitów paracetamolu, co może prowadzić do ich kumulacji w organizmie.⁸

Z tego powodu u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek zaleca się wydłużenie odstępów między kolejnymi dawkami paracetamolu, aby zapobiec kumulacji metabolitów i potencjalnym działaniom niepożądanym.⁹

Farmakokinetyka kwasu askorbowego

Kwas askorbowy (witamina C) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po wchłonięciu jest dystrybuowany do tkanek ciała. Około 25% kwasu askorbowego obecnego we krwi wiąże się z białkami osocza. Nadmiar kwasu askorbowego, przekraczający bieżące zapotrzebowanie organizmu, podlega metabolizmowi i jest wydalany z moczem w postaci metabolitów.¹⁰

Farmakokinetyka chlorowodorku fenylefryny

Chlorowodorek fenylefryny wykazuje łatwe i szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego. Podlega on intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie, w którym uczestniczą enzymy monoaminooksydazy (MAO). Wskutek tego procesu biodostępność fenylefryny po podaniu doustnym wynosi około 40%.¹¹

Maksymalne stężenie fenylefryny w surowicy osiągane jest po 1-2 godzinach od podania. Okres półtrwania fenylefryny wynosi od 2 do 3 godzin. Ze względu na profil farmakokinetyczny, przy stosowaniu fenylefryny doustnie w celu obkurczania naczyń krwionośnych nosa, zaleca się podawanie leku co 4-6 godzin.¹²

Fenylefryna jest wydalana z organizmu niemal całkowicie z moczem w postaci sprzężonej jako siarczany.¹³

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych