Właściwości farmakokinetyczne leku

Właściwości farmakokinetyczne chlorotetracykliny zawartej w maści Chlorocyclinum 3% (30 mg/g) obejmują szereg parametrów determinujących jej zachowanie w organizmie po aplikacji miejscowej. Lek wykazuje przede wszystkim działanie miejscowe, co ma kluczowe znaczenie w terapii schorzeń dermatologicznych wymagających aplikacji antybiotyku bezpośrednio na zmienioną chorobowo skórę.¹

Wchłanianie i dystrybucja

W przypadku stosowania chlorotetracykliny na skórę w postaci maści Chlorocyclinum 3%, obserwuje się przede wszystkim jej działanie miejscowe. Wieloletnie obserwacje kliniczne produktów leczniczych do stosowania na skórę zawierających chlorotetracyklinę jednoznacznie wskazują, że nie wywołuje ona działania ogólnoustrojowego po aplikacji miejscowej.²

Co istotne, badania wykorzystujące standardowe metody analityczne wykazały, że po zastosowaniu preparatów chlorotetracykliny w podłożu wazelinowym (takich jak Chlorocyclinum 3%) na skórę, nie stwierdza się obecności substancji czynnej zarówno w osoczu krwi, jak i w moczu.³

Dla porównania, chlorotetracyklina stosowana w postaci doustnej charakteryzuje się odmiennym profilem farmakokinetycznym – łatwo przenika do tkanek, gdzie jest rozmieszczana stosunkowo równomiernie, a także przenika przez barierę łożyskową do płodu. Po podaniu doustnym na czczo u ludzi wchłanianiu ulega około 60-80% chlorotetracykliny.⁴

Działanie farmakologiczne i spektrum przeciwbakteryjne

Mechanizm działania chlorotetracykliny polega na hamowaniu biosyntezy białek poprzez wiązanie z podjednostką 30S rybosomu, a także na hamowaniu procesów fosforylacyjnych w komórce bakteryjnej.⁵

Chlorotetracyklina charakteryzuje się bardzo szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, choć jest ono nieco słabsze w porównaniu do tetracykliny. Obejmuje ono liczne szczepy bakterii, w tym:⁶

• Bakterie Gram-dodatnie: gronkowce, paciorkowce, Listeria spp., Erysipelothrix spp., Bacillus anthracis, Clostridium spp., Nocardia spp.⁷
• Bakterie Gram-ujemne: Escherichia coli, Klebsiella spp., Enterobacter spp., Shigella spp., Neisseria gonorrhoeae, Brucella spp., Pasteurella spp., Vibrio cholerae, Haemophilus spp., Bordetella pertussis, Actinobacillus mallei, Bacteroides spp., Fusobacterium spp., Bartonella spp.⁸
• Inne mikroorganizmy: Spirochaeta spp., Mycobacterium spp., Rickettsia spp., Chlamydia spp., Mycoplasma spp., Actinomyces spp.⁹

Należy zaznaczyć, że chlorotetracyklina nie wykazuje aktywności przeciwko Pseudomonas aeruginosa, Proteus spp., Serratia marcescens i Providencia spp. Ponadto nie działa na grzyby, pierwotniaki ani wirusy.¹⁰

Oporność na chlorotetracyklinę

W przypadku stosowania chlorotetracykliny istotnym zagadnieniem jest kwestia oporności bakterii. Szczepy oporne na tetracykliny występują we wszystkich gatunkach bakterii, jednak w różnym stopniu. Najczęściej oporność stwierdza się wśród gronkowców, enterokoków i enterobakterii.¹¹

Rozwój oporności podczas terapii chlorotetracykliną charakteryzuje się powolnym przebiegiem. Przyjmuje się, że za rozwój oporności odpowiedzialne są głównie zmiany przepuszczalności błony komórkowej bakterii.¹²

Dane dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego

Dane niekliniczne wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa chlorotetracykliny nie wskazują na szczególne zagrożenia dla człowieka. Przeprowadzone badania obejmowały:¹³

• Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym
• Ocenę genotoksyczności substancji czynnej
• Analizę potencjalnego działania rakotwórczego
• Badania toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa

Żadne z przeprowadzonych badań przedklinicznych nie ujawniły szczególnych zagrożeń dla człowieka związanych ze stosowaniem chlorotetracykliny.