Przedawkowanie
Ayupil 12,5 mg

Przedawkowanie klozapiny (Ayupil) stanowi poważne zagrożenie dla życia, z odnotowaną śmiertelnością około 12%, głównie w wyniku niewydolności serca lub zachłystowego zapalenia płuc po dawkach przekraczających 2000 mg. U pacjentów nieprzyjmujących wcześniej klozapiny nawet dawki około 400 mg mogą wywołać stany zagrażające życiu, takie jak śpiączka, a u dzieci dawki 50-200 mg powodują ciężką sedację lub śpiączkę, choć bez zgonów. Przedawkowanie manifestuje się szerokim spektrum objawów neurologicznych (senność, śpiączka, drgawki), psychicznych (splątanie, omamy, majaczenie), ruchowych (objawy pozapiramidowe, hiperrefleksja), autonomicznych (nadmierne wydzielanie śliny, mydriaza, zaburzenia termoregulacji) oraz sercowo-naczyniowych i oddechowych (niedociśnienie, zapaść, arytmie, niewydolność oddechowa). Występują również zaburzenia wzroku związane z działaniem przeciwcholinergicznym.

Przedawkowanie leku Ayupil (klozapina)

Przedawkowanie klozapiny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Dotychczasowe doniesienia wskazują, że w przypadkach ostrego umyślnego lub przypadkowego przedawkowania produktu leczniczego Ayupil śmiertelność wynosi około 12%. Należy podkreślić, że większość zgonów była związana z niewydolnością serca lub zachłystowym zapaleniem płuc i występowała po zażyciu dawek przekraczających 2000 mg.1

Dawki potencjalnie toksyczne i śmiertelne

Pomimo istnienia doniesień o skutecznym leczeniu przedawkowania u pacjentów, którzy przyjęli dawki przekraczające 10 000 mg, należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że u kilku dorosłych pacjentów, głównie osób nieprzyjmujących wcześniej klozapiny, zażycie dawek wynoszących zaledwie 400 mg doprowadziło do zagrażających życiu stanów śpiączki, a w jednym przypadku do śmierci. Odnotowano również przypadki przedawkowania u dzieci, gdzie dawki z przedziału 50-200 mg spowodowały silne działanie uspokajające lub śpiączkę, jednak bez skutków śmiertelnych.2

Objawy podmiotowe i przedmiotowe przedawkowania

Przedawkowanie klozapiny charakteryzuje się szerokim spektrum objawów klinicznych, które należy natychmiast rozpoznać w celu wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.3

Kategoria objawów Objawy przedawkowania Charakterystyka
Zaburzenia neurologiczne i świadomości Senność i letarg Początkowe objawy przedawkowania, mogące szybko postępować
Arefleksja Zanik odruchów neurologicznych
Śpiączka Poważne zaburzenie świadomości, potencjalnie zagrażające życiu
Drgawki Mogą wystąpić w przebiegu ciężkiego przedawkowania
Zaburzenia psychiczne Splątanie Dezorientacja, zaburzenia poznawcze
Omamy Zaburzenia percepcji, najczęściej wzrokowe lub słuchowe
Pobudzenie Zwiększona aktywność psychoruchowa, niepokój
Majaczenie Zaburzenia świadomości z fluktuacją objawów
Zaburzenia ruchowe Objawy pozapiramidowe Sztywność mięśniowa, drżenie, zaburzenia ruchowe
Hiperrefleksja Wzmożenie odruchów ścięgnistych
Zaburzenia autonomiczne Nadmierne wydzielanie śliny Charakterystyczny objaw związany z działaniem klozapiny
Rozszerzenie źrenic Mydriaza, mogąca towarzyszyć zaburzeniom autonomicznym
Zaburzenia termoregulacji Najczęściej hipertermia, rzadziej hipotermia
Zaburzenia sercowo-naczyniowe Niedociśnienie Może prowadzić do zapaści, wymaga natychmiastowej interwencji
Zapaść Stan bezpośredniego zagrożenia życia
Częstoskurcz i arytmie serca Mogą prowadzić do zatrzymania krążenia
Zaburzenia oddechowe Zachłystowe zapalenie płuc Częsta przyczyna zgonów po przedawkowaniu klozapiny
Duszność Subiektywne uczucie braku powietrza
Zahamowanie czynności oddechowej lub niewydolność oddechowa Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji
Zaburzenia wzroku Nieostre widzenie Związane z działaniem przeciwcholinergicznym klozapiny

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania produktu leczniczego Ayupil należy wdrożyć natychmiastowe i kompleksowe postępowanie terapeutyczne. Kluczowe elementy leczenia obejmują:4

  • Brak specyficznej odtrutki – nie istnieje specyficzna odtrutka dla klozapiny, co podkreśla znaczenie szybkiego wdrożenia leczenia objawowego i podtrzymującego5
  • Dekontaminacja przewodu pokarmowego – zaleca się wykonanie płukania żołądka i/lub podanie węgla aktywnego w ciągu pierwszych 6 godzin po zażyciu leku w celu zmniejszenia wchłaniania substancji czynnej6
  • Nieskuteczność technik dializacyjnychdializa otrzewnowa lub hemodializa w leczeniu przedawkowania wydaje się nie być skuteczna, co wynika z farmakokinetyki klozapiny7
  • Leczenie objawowe – konieczne jest prowadzenie leczenia objawowego w warunkach ciągłego monitorowania czynności serca, oddychania, równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej8
  • Leczenie niedociśnienia – w przypadku niedociśnienia tętniczego należy unikać podawania adrenaliny ze względu na ryzyko wystąpienia odwrotności efektu presyjnego adrenaliny (paradoksalny spadek ciśnienia tętniczego)9
  • Przedłużona obserwacja – ze względu na ryzyko wystąpienia opóźnionych reakcji pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją przez co najmniej 5 dni po przedawkowaniu10

Szczególne przypadki kliniczne

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów, którzy wcześniej nie przyjmowali klozapiny (pacjenci naïve), gdyż w tej grupie nawet stosunkowo niskie dawki (około 400 mg) mogą wywołać stany zagrażające życiu. Z kolei u pacjentów przyjmujących przewlekle klozapinę, wykształca się pewien stopień tolerancji na lek, co może tłumaczyć doniesienia o przeżyciu po przyjęciu ekstremalnie wysokich dawek (powyżej 10 000 mg).11

W przypadku dzieci nawet niewielkie dawki (50-200 mg) mogą prowadzić do ciężkiej sedacji lub śpiączki, co wymaga natychmiastowego wdrożenia intensywnego leczenia i monitorowania, pomimo braku odnotowanych przypadków śmiertelnych w tej grupie wiekowej.12

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl