Właściwości farmakodynamiczne
Avodart 0,5 mg

Dutasteryd, inhibitor 5-alfa reduktazy typu 1 i 2, skutecznie hamuje konwersję testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT), redukując jego stężenie w surowicy o 85-94% w zależności od czasu i dawki (0,5 mg/dobę). Terapia prowadzi do istotnego zmniejszenia objętości gruczołu krokowego (o 23,6% po 12 miesiącach z 54,9 ml do 42,1 ml) oraz strefy przejściowej (o 17,8% z 26,8 ml do 21,4 ml), co przekłada się na poprawę objawów dolnych dróg moczowych (AUA-SI zmniejszenie o 4,5 punktu po 2 latach) i wzrost maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax o 2,0 ml/s). Dutasteryd zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% oraz konieczności leczenia zabiegowego o 48% po 2 latach terapii. W badaniach klinicznych nie wykazano istotnego wpływu na funkcję tarczycy, jednak obserwowano umiarkowany wzrost TSH (o 0,4 mIU/ml) pozostający w normie. Wpływ na parametry nasienia obejmuje zmniejszenie liczebności plemników o 23%, objętości nasienia o 26% i ruchliwości o 18%, z możliwym ryzykiem obniżenia płodności.

Właściwości farmakodynamiczne dutasterydu

Dutasteryd należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów 5-alfa reduktazy testosteronu (kod ATC: G04CB02). Jego mechanizm działania polega na hamowaniu konwersji testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT) poprzez blokowanie obu typów izoenzymów 5-alfa reduktazy (typu 1 i 2) uczestniczących w tym procesie1.

Wpływ na DHT i testosteron

Efekt dutasterydu na poziom DHT jest zależny od dawki i obserwowalny już po 1-2 tygodniach terapii, gdy następuje redukcja stężenia DHT odpowiednio o 85% i 90%. W przypadku pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego leczonych dutasterydem w dawce 0,5 mg na dobę, średnia redukcja stężenia DHT w surowicy osiągnęła 94% w pierwszym roku i 93% w drugim roku terapii. Jednocześnie odnotowano wzrost stężenia testosteronu o 19% zarówno w pierwszym, jak i drugim roku leczenia2.

Wpływ na objętość gruczołu krokowego

Istotne zmniejszenie objętości gruczołu krokowego obserwowano już po miesiącu od rozpoczęcia leczenia dutasterydem, a efekt ten postępował przez kolejne 24 miesiące (p < 0,001). Po 12 miesiącach stosowania produktu Avodart objętość gruczołu krokowego zmniejszyła się o 23,6% (z 54,9 ml do 42,1 ml) w porównaniu do minimalnej redukcji o 0,5% (z 54,0 ml do 53,7 ml) w grupie placebo<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Już po upływie 1 miesiąca od rozpoczęcia leczenia dutasterydem obserwowano znamienne zmniejszenie objętości gruczołu krokowego, które postępowało w kolejnych 24 miesiącach (p 3.

Równocześnie zaobserwowano znaczące (p < 0,001) wczesne zmniejszenie objętości strefy przejściowej gruczołu krokowego już w pierwszym miesiącu, które postępowało przez 24 miesiące. W 12. miesiącu leczenia średnia redukcja objętości strefy przejściowej wyniosła 17,8% (z 26,8 ml do 21,4 ml) w grupie leczonej produktem Avodart, podczas gdy w grupie placebo odnotowano wzrost o 7,9% (z 26,8 ml do 27,5 ml)<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Równocześnie obserwowano znamienne (p 4.

Efekt zmniejszenia objętości gruczołu krokowego utrzymywał się przez cały 4-letni okres badania, co prowadziło do złagodzenia objawów oraz zmniejszenia ryzyka ostrego zatrzymania moczu i konieczności leczenia zabiegowego łagodnego rozrostu gruczołu krokowego5.

Skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne

Badania kliniczne monoterapii

Skuteczność produktu Avodart w dawce 0,5 mg na dobę oceniono w trzech dwuletnich, wieloośrodkowych, międzynarodowych, podwójnie zaślepionych badaniach kontrolowanych placebo. Uczestniczyło w nich 4325 mężczyzn z umiarkowanymi lub ciężkimi objawami łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH), objętością gruczołu krokowego ≥30 ml i stężeniem PSA w zakresie 1,5-10,0 ng/ml6.

Badania były następnie kontynuowane przez kolejne dwa lata na zasadzie próby otwartej, z zachowaniem dawki 0,5 mg dutasterydu. Łączny czteroletni (łącznie) okres obserwacji ukończyło 37% pacjentów pierwotnie przydzielonych do grupy placebo oraz 40% pacjentów pierwotnie przyjmujących dutasteryd. Większość (71%) spośród 2340 pacjentów uczestniczących w fazie otwartej ukończyło dwuletni okres obserwacji7.

Skuteczność produktu oceniono głównie na podstawie następujących parametrów:

  • nasilenia dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych mierzonego na podstawie kwestionariusza AUA–SI (American Urological Association Symptom Index)
  • maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax)
  • częstości występowania ostrego zatrzymania moczu i wskazań do leczenia zabiegowego8

Wyniki w skali AUA-SI

AUA-SI to kwestionariusz składający się z 7 pytań (maksymalny wynik 35 punktów) służący do oceny nasilenia dolegliwości zgłaszanych przez pacjentów. Wyjściowa wartość AUA-SI wynosiła średnio 17 punktów. Po 6 miesiącach, 1 roku i 2 latach leczenia w grupie placebo obserwowano zmniejszenie nasilenia objawów odpowiednio o 2,5; 2,5 i 2,3 punktu, natomiast w grupie pacjentów otrzymujących Avodart – odpowiednio o 3,2; 3,8 i 4,5 punktu. Różnice te były statystycznie istotne. Poprawa w skali AUA-SI utrzymywała się przez cały czteroletni okres badania9.

Maksymalny przepływ cewkowy (Qmax)

Średnia wyjściowa wartość maksymalnego przepływu cewkowego wyniosła około 10 ml/s (wartość prawidłowa ≥ 15 ml/s). U pacjentów leczonych produktem Avodart stwierdzono większą poprawę średniej wartości Qmax po upływie roku i dwóch lat, odpowiednio o 1,7 ml/s i 2,0 ml/s, niż w grupie placebo – odpowiednio o 0,8 ml/s i 0,9 ml/s. Różnice te były statystycznie istotne w okresie od 1 do 24 miesięcy. Poprawa przepływu cewkowego utrzymywała się przez cały czteroletni okres badania10.

Ostre zatrzymanie moczu i interwencje chirurgiczne

Po 2 latach leczenia częstość występowania ostrego zatrzymania moczu u pacjentów przyjmujących placebo wyniosła 4,2% w porównaniu do 1,8% u pacjentów leczonych produktem Avodart, co oznacza 57% zmniejszenie ryzyka. Różnica ta była statystycznie istotna i wskazuje, że aby zapobiec jednemu epizodowi ostrego zatrzymania moczu, należy leczyć 42 pacjentów przez dwa lata (95% przedział ufności 30-73)11.

Prawdopodobieństwo zabiegu chirurgicznego z powodu BPH po 2 latach w grupie placebo wyniosło 4,1%, natomiast w grupie leczonej produktem Avodart – 2,2%, co oznacza 48% zmniejszenie ryzyka. Ta różnica była statystycznie istotna i wskazuje, że aby zapobiec jednemu zabiegowi chirurgicznemu, należy leczyć 51 pacjentów przez dwa lata (95% przedział ufności 33-109)12.

Wpływ na włosy

Chociaż w badaniach III fazy nie oceniano formalnie wpływu dutasterydu na wzrost włosów, inhibitory 5-alfa reduktazy mogą zmniejszać utratę włosów i stymulować ich wzrost u mężczyzn z typowym męskim łysieniem androgenowym13.

Wpływ na czynność tarczycy

W rocznym badaniu klinicznym przeprowadzonym wśród zdrowych mężczyzn, przyjmowanie dutasterydu nie wpłynęło na stężenie wolnej tyroksyny. Zaobserwowano natomiast umiarkowane zwiększenie stężenia TSH (o 0,4 MCIU/ml) pod koniec rocznego okresu leczenia w porównaniu z placebo. Pomimo zmienności wartości stężenia TSH, średnie stężenia (1,4-1,9 MCIU/ml) pozostawały w granicach wartości prawidłowych (0,5-5/6 MCIU/ml). Stężenie wolnej tyroksyny było prawidłowe i porównywalne w obu grupach. Zaobserwowane zmiany stężenia TSH nie miały znaczenia klinicznego. W żadnym z przeprowadzonych badań klinicznych nie stwierdzono niekorzystnego wpływu dutasterydu na czynność tarczycy14.

Nowotwory gruczołu piersiowego

W dwuletnich badaniach klinicznych, obejmujących 3374 pacjento-lat leczenia dutasterydem, oraz w dwuletnim otwartym badaniu rozpoznano 2 przypadki raka gruczołu sutkowego u mężczyzn przyjmujących dutasteryd i jeden przypadek u pacjenta z grupy placebo15.

W czteroletnich badaniach CombAT i REDUCE, które objęły 17489 pacjento-lat leczenia dutasterydem i 5027 pacjento-lat leczenia dutasterydem w skojarzeniu z tamsulosyną, nie odnotowano żadnego przypadku raka piersi w badanych grupach16.

Dwa populacyjne badania kliniczno-kontrolne przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych (n=339 przypadków nowotworu gruczołu sutkowego i n=6780 przypadków kontrolnych) oraz w Wielkiej Brytanii (n=398 przypadków nowotworu gruczołu sutkowego i n=3930 przypadków kontrolnych) nie wykazały wzrostu ryzyka zachorowania na nowotwór gruczołu sutkowego u mężczyzn stosujących inhibitory 5-alfa-reduktazy17.

Wyniki z pierwszego badania nie wskazują na związek pomiędzy wystąpieniem nowotworu gruczołu sutkowego a stosowaniem inhibitorów 5-alfa-reduktazy (względne ryzyko dla stosowania terapii ≥ 1 roku przed zdiagnozowaniem nowotworu w porównaniu do < 1 roku wynosiło 0,70; 95% CI 0,34; 1,45). W drugim badaniu, szacowany iloraz szans wystąpienia nowotworu gruczołu sutkowego przy stosowaniu inhibitorów 5-alfa-reduktazy w porównaniu do niestosowania wynosił 1,08 (95% CI 0,62; 1,87)<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wyniki z pierwszego badania nie wskazują na związek pomiędzy wystąpieniem nowotworu gruczołu sutkowego a stosowaniem inhibitorów 5-alfa-reduktazy (względne ryzyko ≥ 1 roku stosowania terapii przed zdiagnozowaniem nowotworu gruczołu sutkowego w stosunku do 18.

Związek przyczynowy pomiędzy występowaniem raka gruczołu piersiowego u mężczyzn a długotrwałym stosowaniem dutasterydu nie został określony19.

Wpływ na płodność u mężczyzn

Wpływ dutasterydu w dawce 0,5 mg na dobę na parametry nasienia oceniono u zdrowych ochotników w wieku 18-52 lat (n=27 w grupie dutasterydu, n=23 w grupie placebo) w okresie 52 tygodni leczenia i kolejnych 24 tygodni obserwacji20.

W 52. tygodniu badania odnotowano następujące średnie procentowe zmiany w stosunku do wartości początkowych w grupie dutasterydu (w porównaniu do placebo):

  • zmniejszenie liczebności plemników o 23%
  • zmniejszenie objętości nasienia o 26%
  • zmniejszenie ruchliwości plemników o 18%21

Koncentracja i morfologia plemników nie uległy zmianie. Po 24 tygodniach okresu obserwacji średnie procentowe zmniejszenie całkowitej liczby plemników w grupie dutasterydu wynosiło 23% w porównaniu do wartości początkowych22.

Chociaż średnie wartości wszystkich parametrów nasienia pozostawały w granicach normy przez cały okres badania, u dwóch pacjentów z grupy dutasterydu w 52. tygodniu odnotowano zmniejszenie liczebności plemników o ponad 90% w porównaniu do wartości początkowych, które było częściowo odwracalne w trakcie 24-tygodniowego okresu obserwacji. Nie można więc wykluczyć ryzyka zmniejszenia płodności u mężczyzn w wyniku leczenia dutasterydem23.

Avodart w terapii skojarzonej z tamsulosyną

Dutasteryd w terapii skojarzonej z tamsulosyną oceniono w wieloośrodkowym, międzynarodowym, randomizowanym badaniu klinicznym prowadzonym metodą podwójnie ślepej próby. Badanie (CombAT) porównywało skuteczność dutasterydu w dawce 0,5 mg/dobę (n=1623), tamsulosyny w dawce 0,4 mg/dobę (n=1611) oraz terapii skojarzonej (n=1610) u mężczyzn z umiarkowanym i ciężkim nasileniem objawów BPH, z objętością gruczołu ≥ 30 ml i stężeniem PSA 1,5-10 ng/ml24.

Około 53% uczestników badania stosowało wcześniej inhibitory 5-alfa-reduktazy lub leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne. Głównym punktem końcowym skuteczności w pierwszych dwóch latach terapii była zmiana wartości wskaźnika IPSS (International Prostate Symptom Score), który jest 8-punktowym kwestionariuszem opartym na AUA-SI, z dodatkowym pytaniem dotyczącym jakości życia25.

Drugorzędowe punkty końcowe w pierwszych dwóch latach obejmowały zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) i zmiany objętości gruczołu krokowego. Terapia skojarzona wykazała statystycznie istotną przewagę w skali IPSS od 3. miesiąca w porównaniu do monoterapii dutasterydem i od 9. miesiąca w porównaniu do monoterapii tamsulosyną. W przypadku Qmax, terapia skojarzona była istotnie skuteczniejsza od 6. miesiąca w porównaniu do obu monoterapii26.

Głównym punktem końcowym skuteczności po 4 latach leczenia był czas do pierwszego przypadku ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH. Po 4 latach terapia skojarzona wykazała statystycznie istotne zmniejszenie ryzyka wystąpienia ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH (65,8% redukcja ryzyka, p <0,001 [95% CI 54,7% do 74,1%]) w porównaniu do monoterapii tamsulosyną<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Głównym punktem końcowym skuteczności w okresie 4 lat leczenia był czas do pierwszego przypadku ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH. Po 4 latach leczenia, stosowanie terapii skojarzonej statystycznie istotnie zmniejszało ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH (65,8% zmniejszenie ryzyka p 27.

Częstość występowania ostrego zatrzymania moczu lub leczenia zabiegowego związanego z BPH do 4. roku wynosiła 4,2% dla terapii skojarzonej i 11,9% dla tamsulosyny (p <0,001). W porównaniu do monoterapii produktem Avodart, leczenie skojarzone zmniejszało ryzyko o 19,6% (p = 0,18 [95% CI -10,9% do 41,7%]). Częstość występowania tych zdarzeń do 4. roku wynosiła 4,2% dla terapii skojarzonej i 5,2% dla monoterapii produktem Avodart<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Częstość występowania ostrego zatrzymania moczu lub leczenia zabiegowego związanego z BPH do 4 roku wynosiła 4,2% dla terapii skojarzonej i 11,9% dla tamsulosyny (p 28.

Drugorzędowe punkty końcowe po 4 latach

Drugorzędowe punkty końcowe skuteczności po 4 latach leczenia obejmowały:

  • czas do wystąpienia progresji klinicznej (definiowanej jako złożenie: pogorszenia IPSS o ≥4 punkty, wystąpienia związanych z BPH przypadków ostrego zatrzymania moczu, nietrzymania moczu, zakażeń układu moczowego i niewydolności nerek)
  • zmiana w skali IPSS
  • zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax)
  • zmiany objętości gruczołu krokowego29
Parametr Terapia skojarzona Avodart Tamsulosyna
Ostre zatrzymanie moczu lub konieczność leczenia zabiegowego związane z BPH (%)
Występowanie w 48. miesiącu
4,2 5,2 11,9
Progresja kliniczna (%)
Miesiąc 48
12,6 17,8 21,5
IPSS (jednostki)
[Wartość początkowa]
Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej)
[16,6]
-6,3
[16,4]
-5,3
[16,4]
-3,8
Qmax (ml/s)
[Wartość początkowa]
Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej)
[10,9]
2,4
[10,6]
2,0
[10,7]
0,7
Objętość gruczołu krokowego (ml)
[Wartość początkowa]
Miesiąc 48 (% zmiany względem wartości początkowej)
[54,7]
-27,3
[54,6]
-28,0
[55,8]
+4,6
Objętość strefy przejściowej w obrębie gruczołu krokowego (ml)
[Wartość początkowa]
Miesiąc 48 (% zmiany względem wartości początkowej)
[27,7]
-17,9
[30,3]
-26,5
[30,5]
+18,2
Wskaźnik wpływu BPH (BII) (jednostki)
[Wartość początkowa]
Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej)
[5,3]
-2,2
[5,3]
-1,8
[5,3]
-1,2
Pytanie 8 w IPSS (Stan zdrowia w związku z BPH) (jednostki)
[Wartość początkowa]
Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej)
[3,6]
-1,5
[3,6]
-1,3
[3,6]
-1,1

Jak wynika z powyższych danych, terapia skojarzona wykazała istotne korzyści we wszystkich ocenianych parametrach w porównaniu do monoterapii tamsulosyną i w wielu parametrach w porównaniu do monoterapii dutasterydem<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wartości początkowe są wartościami średnimi i zmiany względem wartości początkowej są również uśrednione. * Progresja kliniczna została zdefiniowana jako złożenie: pogorszenia IPSS o 4 punkty, wystąpienia związanych z BPH przypadków ostrego zatrzymania moczu, nietrzymania moczu, zakażeń układu moczowego i niewydolności nerek. # Mierzone w wybranych ośrodkach (13% ze zrandomizowanych pacjentów). a. Dla terapii skojarzonej uzyskano znamienność statystyczną (p< 0,001) w porównaniu do tamsulosyny po 48 miesiącach. b. Dla terapii skojarzonej uzyskano znamienność statystyczną (p30.

Działania niepożądane związane z układem sercowo-naczyniowym

W badaniu CombAT, które obejmowało 4844 mężczyzn, częstość występowania zdarzeń określonych wspólną nazwą „niewydolność serca” w grupie poddanej terapii skojarzonej była większa (14 na 1610 badanych, 0,9%) niż w grupach monoterapii: Avodart (4 na 1623 badanych, 0,2%) i tamsulosyna (10 na 1611 badanych, 0,6%)31.

W czteroletniem badaniu REDUCE z udziałem 8231 mężczyzn w wieku 50-75 lat, z wcześniejszym negatywnym wynikiem biopsji w kierunku raka gruczołu krokowego i stężeniem PSA 2,5-10,0 ng/ml (u mężczyzn w wieku 50-60 lat) lub 3-10,0 ng/ml (u mężczyzn powyżej 60 lat), odnotowano większą częstość występowania niewydolności serca u badanych przyjmujących Avodart 0,5 mg raz na dobę (30 na 4105 badanych, 0,7%) w porównaniu z grupą placebo (16 na 4129 badanych, 0,4%)32.

Retrospektywna analiza badania REDUCE wykazała większą częstość występowania niewydolności serca u badanych przyjmujących Avodart w połączeniu z lekiem blokującym receptory alfa (12 na 1152 badanych, 1,0%) w porównaniu z innymi grupami:

  • Avodart bez leku blokującego receptory alfa-adrenergiczne (18 na 2953 badanych, 0,6%)
  • placebo i lek blokujący receptory alfa (1 na 1399 badanych, <0,1%)
  • placebo bez leku blokującego receptory alfa-adrenergiczne (15 na 2727 badanych, 0,6%)<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Retrospektywna analiza badania wykazała większą częstość występowania zdarzeń pod wspólną nazwą niewydolność serca u badanych przyjmujących Avodart w połączeniu z lekiem blokującym receptory alfa (12 na 1152 badanych, 1,0%), w porównaniu z badanymi przyjmującymi Avodart bez produktu leczniczego blokującego receptory alfa-adrenergiczne (18 na 2953 badanych, 0,6%), placebo i produkt leczniczy blokujący receptory alfa (1 na 1399 badanych, 33

Metaanaliza 12 randomizowanych badań klinicznych przeprowadzonych z zastosowaniem placebo lub komparatora (n=18 802) nie wykazała jednak statystycznie istotnego wzrostu ryzyka wystąpienia:

  • niewydolności serca (RR 1,05; 95% CI 0,71; 1,57)
  • ostrego zawału mięśnia sercowego (RR 1,00; 95% CI 0,77; 1,30)
  • udaru (RR 1,20; 95% CI 0,88; 1,64)34

Rak gruczołu krokowego i nowotwory o wysokim stopniu złośliwości

W czteroletniem badaniu REDUCE porównującym placebo z dutasterydem u 8231 mężczyzn w wieku 50-75 lat, z wcześniejszym negatywnym wynikiem biopsji w kierunku raka gruczołu krokowego oraz wyjściowym stężeniem PSA 2,5-10,0 ng/ml (u mężczyzn 50-60 lat) lub 3-10,0 ng/ml (u mężczyzn powyżej 60 lat), przeprowadzono 6706 biopsji igłowych w celu określenia stopnia zaawansowania w skali Gleasona. Zdiagnozowano 1517 przypadków raka gruczołu krokowego, z czego większość (70%) stanowiły nowotwory o niskim stopniu złośliwości (5-6 punktów w skali Gleasona)35.

W badaniu tym stwierdzono większą częstość raka gruczołu krokowego o stopniu 8-10 w skali Gleasona w grupie otrzymującej Avodart (n=29, 0,9%) w porównaniu z grupą placebo (n=19, 0,6%; p=0,15). W analizie czasowej wykazano, że:

  • W latach 1-2 liczba przypadków raka o stopniu 8-10 w skali Gleasona była podobna w obu grupach: Avodart (n=17, 0,5%) i placebo (n=18, 0,5%)
  • W latach 3-4 zdiagnozowano więcej przypadków raka o stopniu 8-10 w skali Gleasona w grupie Avodart (n=12, 0,5%) niż w grupie placebo (n=1, <0,1%; p=0,0035)<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Większą częstość raka gruczołu krokowego o stopniu zaawansowania 8-10 punktów w skali Gleasona odnotowano w grupie otrzymującej Avodart (n=29, 0,9%) w porównaniu z grupą placebo (n=19, 0,6%; p=0,15). W latach 1-2 liczba badanych z rakiem o stopniu zaawansowania 8-10 punktów w skali Gleasona była podobna zarówno w grupie otrzymującej Avodart (n=17, 0,5%) jak i w grupie placebo (n=18, 0,5%). W latach 3-4 zdiagnozowano większą ilość przypadków raka o stopniu zaawansowania 8-10 punktów w skali Gleasona w grupie otrzymującej Avodart (n=12, 0,5%) w porównaniu z grupą placebo (n=1, 36

Procentowa liczba badanych ze zdiagnozowanym rakiem o stopniu 8-10 w skali Gleasona była stała dla kolejnych okresów w grupie dutasterydu (0,5% w każdym okresie), podczas gdy w grupie placebo częstość ta była niższa w latach 3-4 niż w latach 1-2 (odpowiednio <0,1% wobec 0,5%). Nie stwierdzono różnic między grupami w częstości występowania raka o stopniu 7-10 w skali Gleasona (p=0,81)<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Brak dostępnych danych dotyczących dłuższego niż cztery lata działania produktu leczniczego Avodart u mężczyzn będących w grupie ryzyka raka gruczołu krokowego. Procentowa liczba badanych ze zdiagnozowanym rakiem o stopniu zaawansowania 8-10 punktów w skali Gleasona była stała dla badanych okresów czasu (lata 1-2 i lata 3-4) w grupie Avodart (0,5% w każdym okresie czasu), podczas gdy w grupie placebo, procentowa liczba badanych ze zdiagnozowanym rakiem o stopniu zaawansowania 8-10 punktów w skali Gleasona była niższa w latach 3-4 niż w latach 1-2 (odpowiednio 37.

Dodatkowe badanie kontrolne wykonane po 2 latach w ramach badania REDUCE nie wykazało nowych przypadków raka gruczołu krokowego o stopniu zaawansowania 8-10 w skali Gleasona38.

W czteroletnim badaniu CombAT, w którym biopsje nie były wymagane protokołem i wszystkie diagnozy raka gruczołu krokowego opierały się na biopsjach wykonanych ze wskazań klinicznych, częstość występowania raka o stopniu 8-10 w skali Gleasona wynosiła:

  • 0,5% (n=8) dla dutasterydu
  • 0,7% (n=11) dla tamsulosyny
  • 0,3% (n=5) dla terapii skojarzonej39

Cztery różne badania epidemiologiczne (dwa oparte na populacji 174 895 osób, jedno na populacji 13 982 osób i jedno na populacji 38 058 osób) wykazały, że stosowanie inhibitorów 5-alfa-reduktazy nie jest związane z występowaniem raka gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości, ani też z ogólną częstością występowania raka gruczołu krokowego czy śmiertelnością40.

Związek pomiędzy stosowaniem produktu Avodart i rakiem gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości nie został jednoznacznie wyjaśniony41.

Wpływ na funkcje seksualne

Wpływ połączenia dutasterydu i tamsulosyny na funkcje seksualne został oceniony w podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu, przeprowadzonym u seksualnie aktywnych mężczyzn z BPH (n=243 dla kombinacji dutasteryd+tamsulosyna, n=246 dla placebo). Po 12 miesiącach w grupie otrzymującej leczenie skojarzone stwierdzono statystycznie istotne (p<0,001) większe pogorszenie wyników kwestionariusza MSHQ (Men’s Sexual Health Questionnaire). Pogorszenie to dotyczyło głównie ejakulacji i ogólnej satysfakcji seksualnej, a w mniejszym stopniu domeny erekcji<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wpływ połączenia dutasterydu i tamsulosyny na funkcje seksualne został oceniony w podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu, przeprowadzonym na seksualnie aktywnych mężczyznach z BPH (n=243 Duodart, n=246 placebo). Znacząca statystycznie (p42.

Wyniki te nie wpłynęły na ocenę zadowolenia pacjentów ze stosowania leczenia skojarzonego dutasterydem i tamsulosyną, które było statystycznie wyższe po 12 miesiącach w porównaniu z placebo (p< 0,05). W tym badaniu działania niepożądane związane z funkcjami seksualnymi występowały w trakcie 12 miesięcy leczenia, a około połowa z nich ustąpiła w ciągu 6 miesięcy od zakończenia terapii<sup data-drug="Avodart" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wyniki te nie miały wpływu na to w jaki sposób badani postrzegali produkt leczniczy zawierający połączenie dutasterydu i tamsulosyny, co do którego ocena zadowolenia po 12 miesiącach stosowania była statystycznie wyższa w porównaniu z placebo (p43.

Należy podkreślić, że zarówno leczenie skojarzone dutasterydem i tamsulosyną, jak i monoterapia dutasterydem mogą powodować działania niepożądane dotyczące funkcji seksualnych. Jak zaobserwowano w badaniach CombAT i REDUCE, częstość występowania tych działań niepożądanych zmniejsza się z czasem w trakcie stosowania terapii44.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl