Właściwości farmakodynamiczne
Atosiban EVER Pharma 6,75 mg/0,9 ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Atosiban EVER Pharma

Atosiban EVER Pharma zawiera substancję czynną atozyban, należącą do grupy farmakoterapeutycznej: Inne leki ginekologiczne (kod ATC: G02CX01). Jest to syntetyczny peptyd o strukturze [Mpa1, D-Tyr(Et)2, Thr4, Orn8]-oksytocyna, działający jako konkurencyjny antagonista ludzkiej oksytocyny na poziomie receptorowym.¹

Mechanizm działania

Badania na modelach zwierzęcych (szczury i świnki morskie) wykazały, że atozyban wiąże się z receptorami oksytocyny, co prowadzi do zmniejszenia częstości skurczów oraz napięcia mięśni macicy, osłabiając tym samym jej czynność skurczową. Dodatkowo substancja wykazuje powinowactwo do receptorów wazopresyny, redukując jej działanie. Istotne jest, że w badaniach na zwierzętach atozyban nie wpływał na układ krążenia.²

U kobiet z zagrażającym porodem przedwczesnym, atozyban podany w zalecanych dawkach skutecznie przeciwdziała skurczom macicy, prowadząc do jej stanu spoczynkowego. Efekt relaksacyjny pojawia się szybko – znacząca redukcja skurczów macicy następuje już w ciągu 10 minut od podania. Stan spoczynkowy macicy, definiowany jako nie więcej niż 4 skurcze na godzinę, utrzymuje się stabilnie przez 12 godzin.³

Badania kliniczne

Właściwości farmakodynamiczne atozybanu zostały potwierdzone w badaniach klinicznych III fazy (badania CAP-001), obejmujących dane od 742 kobiet z rozpoznanym zagrażającym porodem przedwczesnym między 23. a 33. tygodniem ciąży. Pacjentki losowo przydzielono do grupy otrzymującej atozyban (zgodnie z określonym schematem dawkowania) lub β-agonistę (w odpowiednio ustalonych dawkach).⁴

Pierwszorzędowy punkt oceny końcowej

Głównym kryterium skuteczności w badaniach był odsetek kobiet, u których nie doszło do porodu przedwczesnego i które nie wymagały zastosowania innego leczenia tokolitycznego w ciągu 7 dni od rozpoczęcia terapii. Wyniki wykazały istotną statystycznie przewagę atozybanu – 59,6% pacjentek (n=201) w grupie leczonej atozybanem w porównaniu do 47,7% pacjentek (n=163) w grupie β-agonisty nie doświadczyło porodu przedwczesnego ani nie wymagało alternatywnego leczenia tokolitycznego (p=0,0004).⁵

Warto zauważyć, że większość niepowodzeń leczniczych w badaniu CAP-001 wynikała z niskiej tolerancji leku. Jednakże niepowodzenia spowodowane niewystarczającą skutecznością terapii występowały znacząco częściej w grupie atozybanu (14,2%, n=48) niż w grupie β-agonisty (5,8%, n=20), przy wartości p=0,0003.⁶

W analizie podgrup stwierdzono, że prawdopodobieństwo braku porodu i brak konieczności innego leczenia tokolitycznego w ciągu 7 dni od rozpoczęcia terapii było podobne u kobiet leczonych atozybanem i beta-mimetykami w przypadku ciąż trwających od 24 do 28 tygodni. Należy jednak podkreślić, że wniosek ten opiera się na analizie stosunkowo małej grupy pacjentek (n=129).⁷

Drugorzędowe punkty oceny końcowej

Drugorzędowe parametry skuteczności obejmowały odsetek kobiet, u których nie doszło do porodu w ciągu 48 godzin od rozpoczęcia leczenia. W tym aspekcie nie zaobserwowano istotnych różnic między grupami otrzymującymi atozyban i beta-mimetyki.⁸

Średni wiek ciążowy w momencie porodu był zbliżony w obu grupach i wynosił 35,6 (±3,9) tygodnia w grupie atozybanu oraz 35,3 (±4,2) tygodnia w grupie β-agonisty (p=0,37). Również inne parametry, takie jak odsetek przyjęć na oddział intensywnej terapii noworodków (około 30% w obu grupach), czas pobytu i okres wspomaganej wentylacji nie wykazywały istotnych różnic. Średnia masa urodzeniowa noworodków wynosiła 2491 (±813) gramów w grupie atozybanu i 2461 (±831) gramów w grupie β-agonisty (p=0,58).⁹

Analiza wyników dotyczących stanu płodów i matek nie wykazała statystycznie istotnych różnic między grupami leczonymi atozybanem i β-agonistą. Należy jednak zauważyć, że przeprowadzone badania kliniczne nie miały wystarczającej mocy statystycznej, aby wykluczyć możliwe różnice w tym zakresie.¹⁰

Ponowne leczenie

Wśród 361 kobiet leczonych atozybanem w badaniach III fazy, 73 pacjentki (20,2%) wymagały ponownego leczenia co najmniej jeden raz, 8 pacjentek (2,2%) otrzymało lek ponownie co najmniej 2 razy, a 2 pacjentki (0,6%) zostały poddane terapii po raz trzeci.¹¹

Ciąża poniżej 24 tygodnia

Dane dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności stosowania atozybanu u kobiet z ciążą trwającą krócej niż 24 pełne tygodnie nie zostały ustalone w kontrolowanych badaniach randomizowanych. Z tego powodu leczenie tej grupy pacjentek atozybanem nie jest wskazane.¹²

Analiza umieralności płodów i noworodków

W badaniu z kontrolą placebo zaobserwowano 5/295 (1,7%) zgonów płodów/dzieci w grupie otrzymującej placebo oraz 15/288 (5,2%) w grupie leczonej atozybanem. Z przypadków zgonów w grupie atozybanu, dwa nastąpiły w piątym i ósmym miesiącu życia dziecka. Warto podkreślić, że 11 z 15 zgonów w grupie atozybanu dotyczyło ciąż trwających od 20 do 24 tygodni, przy nierównomiernym rozkładzie pacjentek w tej podgrupie (19 kobiet w grupie atozybanu, 4 w grupie placebo).¹³

W przypadku ciąż trwających powyżej 24 tygodni nie stwierdzono istotnych różnic w umieralności między grupami – odnotowano 1,7% zgonów w grupie placebo i 1,5% w grupie atozybanu.¹⁴