Leki w grupie
„leki tokolityczne”
Leki tokolityczne to grupa preparatów stosowanych w położnictwie do hamowania czynności skurczowej macicy. Ich głównym zastosowaniem jest zapobieganie przedwczesnemu porodowi, co daje czas na dojrzewanie płuc płodu oraz umożliwia podanie kortykosteroidów przyspieszających dojrzewanie płuc płodu. Tokolityki działają poprzez różne mechanizmy, najczęściej hamując skurcze mięśni gładkich macicy.
Do głównych grup leków tokolitycznych należą: beta-mimetyki (fenoterol – Fenoterol WZF, Partusisten), blokery kanałów wapniowych (nifedypina – Cordafen, Adalat), inhibitory cyklooksygenazy (indometacyna – Metindol), antagoniści receptora oksytocynowego (atosiban – Tractocile) oraz siarczan magnezu (Cormagnesin, MgSO4).
Najczęściej stosowanymi lekami z tej grupy są nifedypina ze względu na korzystny profil bezpieczeństwa oraz atosiban, który wykazuje najmniej działań niepożądanych, choć jest znacznie droższy. Beta-mimetyki (np. fenoterol) były przez lata podstawowymi tokolitytami, jednak obecnie ich znaczenie maleje ze względu na liczne działania niepożądane.
Główną zaletą stosowania leków tokolitycznych jest możliwość przedłużenia ciąży o kluczowe 24-48 godzin, co pozwala na podanie kortykosteroidów przyspieszających dojrzewanie płuc płodu oraz, w razie potrzeby, transport ciężarnej do ośrodka o wyższej referencyjności. Odpowiednie zastosowanie tokolityki może zmniejszyć śmiertelność i chorobowość noworodków urodzonych przedwcześnie.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków tokolitycznych zależą od grupy lekowej. Beta-mimetyki mogą powodować tachykardię, hipokaliemię, obrzęk płuc i hiperglikemię. Blokery kanałów wapniowych wiążą się z ryzykiem niedociśnienia, bólów głowy i uderzenia gorąca. Indometacyna może prowadzić do przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu i uszkodzenia nerek. Siarczan magnezu w wysokich dawkach może powodować depresję oddechową.
Ze względu na mechanizm działania leki tokolityczne można podzielić na: beta-mimetyki (oddziałujące na receptory adrenergiczne), blokery kanałów wapniowych (hamujące napływ wapnia do komórek mięśni), inhibitory syntezy prostaglandyn (hamujące cyklooksygenazę), antagonisty receptora oksytocynowego (blokujące działanie oksytocyny) oraz siarczan magnezu (o nie w pełni poznanym mechanizmie działania). Każda z tych podgrup ma swoiste wskazania, przeciwwskazania i profil działań niepożądanych, co pozwala na indywidualizację terapii w zależności od sytuacji klinicznej pacjentki.
Lista leków w tej grupie
-
Atosiban Accord – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 37,5 mg/5 ml
Produkt leczniczy jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji zawierającym 37,5 mg atozybanu w fiolce o pojemności 5 ml. Substancja czynna, atozyban, stosowana jest do hamowania przedwczesnej czynności porodowej u ciężarnych kobiet. Lek przeznaczony jest dla pacjentek w wieku ciążowym od 24 do 33 tygodni, w przypadku występowania regularnych skurczów macicy oraz odpowiedniego rozwarcia szyjki macicy. Produkt jest klarownym, bezbarwnym roztworem o określonym pH i osmolarności.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Atosiban Mercapharm – Roztwór do wstrzykiwań – 6,75 mg/0,9 ml
Produkt leczniczy zawiera 6,75 mg atozybanu w postaci roztworu do wstrzykiwań. Substancja ta stosowana jest do hamowania przedwczesnej czynności porodowej u kobiet ciężarnych. Lek jest wskazany, gdy występuje co najmniej 4 regularne skurcze macicy w ciągu 30 minut oraz rozwarcie i skrócenie szyjki macicy w określonych zakresach. Preparat przeznaczony jest dla kobiet w ciąży między 24 a 33 tygodniem, z prawidłowym tętnem płodu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Atosiban EVER Pharma – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – 37,5 mg/5 ml
Produkt leczniczy zawiera atozyban w postaci octanu, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Substancja czynna działa poprzez hamowanie przedwczesnej czynności porodowej u kobiet w ciąży. Stosuje się go, gdy występują regularne skurcze macicy i następuje rozwieranie szyjki macicy w określonym stadium ciąży od 24 do 33 pełnych tygodni. Lek jest przeznaczony wyłącznie dla dorosłych kobiet z prawidłowym tętnem płodu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Atosiban EVER Pharma – Roztwór do wstrzykiwań – 6,75 mg/0,9 ml
Produkt leczniczy jest roztworem do wstrzykiwań zawierającym 6,75 mg atozybanu w fiolce o pojemności 0,9 ml. Substancja czynna blokuje przedwczesne skurcze macicy i jest stosowana u dorosłych kobiet w ciąży, które doświadczają regularnych i bolesnych skurczów macicy przedwcześnie. Wskazaniem do podania jest czas trwania ciąży od 24 do 33 tygodni, rozwarcie szyjki macicy od 1 do 3 cm oraz prawidłowe tętno płodu. Lek pomaga opóźnić poród, gdy ryzyko wcześniejszego porodu jest wysokie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku