Specjalne ostrzeżenia
Aspirin Effect

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kwasu acetylosalicylowego

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego w postaci granulatu wymaga zachowania szczególnej ostrożności w wielu sytuacjach klinicznych. Znajomość potencjalnych zagrożeń oraz odpowiednich środków ostrożności jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku przez pacjentów.¹

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

Kwas acetylosalicylowy należy stosować ze szczególną rozwagą u pacjentów z:²

• Nadwrażliwością na leki przeciwzapalne i przeciwreumatyczne lub inne substancje alergizujące – u tych pacjentów ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych jest zwiększone³
• Chorobą wrzodową w wywiadzie – szczególnie u osób z przebytą (przewlekłą lub nawracającą) chorobą wrzodową lub krwawieniami z przewodu pokarmowego, ze względu na zwiększone ryzyko powikłań gastroenterologicznych⁴
• Podczas jednoczesnego leczenia lekami przeciwzakrzepowymi – ze względu na potencjalne interakcje zwiększające ryzyko krwawień⁵
• Zaburzoną czynnością wątroby – co może wpływać na metabolizm leku i zwiększać ryzyko działań niepożądanych⁶
• Zaburzoną czynnością nerek lub zaburzeniami krążenia (np. choroba naczyń nerkowych, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie objętości krwi krążącej, rozległa operacja, posocznica, ciężkie krwawienia) – kwas acetylosalicylowy może dodatkowo zwiększyć ryzyko występowania zaburzeń czynności nerek i ciężkiej niewydolności nerek⁷
• Niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej – podanie kwasu acetylosalicylowego może wywołać wystąpienie hemolizy lub niedokrwistości hemolitycznej. Czynniki zwiększające ryzyko hemolizy to wysokie dawki kwasu acetylosalicylowego, gorączka i ciężkie infekcje⁸
• W okresie karmienia piersią – należy zachować szczególną ostrożność⁹

Przeciwwskazania dotyczące ciąży

Preparatów zawierających kwas acetylosalicylowy nie należy stosować u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i zalecone przez lekarza po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka.¹⁰

Reakcje nadwrażliwości i zaburzenia oddechowe

Kwas acetylosalicylowy może powodować skurcz oskrzeli i wywoływać napady astmy lub inne reakcje nadwrażliwości. Czynniki ryzyka obejmują:¹¹

• Astmę oskrzelową – pacjenci chorzy na astmę są szczególnie narażeni na skurcz oskrzeli indukowany przez kwas acetylosalicylowy
• Katar sienny – schorzenie alergiczne zwiększające ryzyko nadwrażliwości
• Polipy błony śluzowej nosa – często współwystępujące z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy
• Przewlekłe choroby układu oddechowego – mogące predysponować do wystąpienia reakcji niepożądanych

Ostrzeżenie to odnosi się również do pacjentów, u których występują reakcje alergiczne (np. odczyny skórne, świąd, pokrzywka) na inne substancje.¹²

Wpływ na krzepnięcie krwi

Ze względu na działanie antyagregacyjne, które utrzymuje się przez kilka dni po zastosowaniu, kwas acetylosalicylowy może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia w czasie lub po zabiegach chirurgicznych (włącznie z niewielkimi zabiegami np. ekstrakcja zęba). Istnieje konieczność odstawienia leku na 5-7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, aby zminimalizować ryzyko nadmiernego krwawienia.¹³

Wpływ na metabolizm kwasu moczowego

Kwas acetylosalicylowy nawet w małych dawkach zmniejsza wydalanie kwasu moczowego, co u predysponowanych pacjentów może wywołać napad dny moczanowej. Pacjenci ze skłonnością do podwyższonego stężenia kwasu moczowego we krwi powinni być tego świadomi.¹⁴

Ryzyko zespołu Reye’a

W przebiegu niektórych chorób wirusowych, szczególnie w przypadku zakażenia wirusem grypy typu A, wirusem grypy typu B lub ospy wietrznej, głównie u dzieci i młodzieży, istnieje ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a – rzadkiej, ale zagrażającej życiu choroby. Występowanie uporczywych wymiotów w przebiegu infekcji może wskazywać na wystąpienie zespołu Reye’a, co wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.¹⁵

Ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a w przebiegu infekcji wirusowych może wzrosnąć, jeśli jednocześnie podaje się kwas acetylosalicylowy, chociaż związek przyczynowy nie został jednoznacznie udowodniony.¹⁶

Z powyższych względów u dzieci w wieku poniżej 12 lat produktów zawierających kwas acetylosalicylowy nie należy stosować, a u młodzieży w wieku powyżej 12 lat produkty zawierające kwas acetylosalicylowy można stosować wyłącznie na zlecenie lekarza.¹⁷

Skutki długotrwałego stosowania

Długotrwałe przyjmowanie produktów zawierających kwas acetylosalicylowy może być przyczyną bólu głowy, który nasila się podczas przyjmowania kolejnych dawek, co może prowadzić do powstania błędnego koła przyjmowania leku.¹⁸

Długotrwałe przyjmowanie leków przeciwbólowych, szczególnie zawierających kilka substancji czynnych, może prowadzić do ciężkiego zaburzenia czynności nerek i niewydolności nerek. Jest to istotne u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami czynności nerek.¹⁹

Wpływ na płodność

Istnieją dowody na to, że leki hamujące cyklooksygenazę (syntezę prostaglandyn) mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet przez wpływ na owulację. Działanie to jest przemijające i ustępuje po zakończeniu terapii. Jest to istotna informacja dla kobiet planujących ciążę.²⁰

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Produkt leczniczy zawiera:²¹

• Aspartam (E951) – 5 mg w każdej saszetce, co odpowiada 5 mg aspartamu w 1 saszetce produktu. Aspartam jest źródłem fenyloalaniny i może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią. Należy zaznaczyć, że brak jest klinicznych i nieklinicznych danych dotyczących stosowania aspartamu u niemowląt poniżej 12. tygodnia życia.
• Sód – 19 mg w jednej saszetce, co jest równoważne 1% zalecanej przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) maksymalnej 2 g dawki dobowej spożycia sodu u osób dorosłych. Należy to wziąć pod uwagę u pacjentów ze zmniejszoną czynnością nerek i u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.²²