Działania niepożądane
Afobam 0,5 mg

Afobam (alprazolam) w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg i 1 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wynikają z jego działania farmakologicznego na ośrodkowy układ nerwowy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to uspokojenie, senność, ataksja, zaburzenia pamięci, zawroty głowy oraz zmęczenie. Występują również zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, lęk, bezsenność, a także objawy bardziej poważne, jak mania, omamy czy agresywne zachowanie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami osobowości typu borderline, nadużywających alkoholu lub leków. Rzadziej pojawiają się zaburzenia endokrynologiczne (hiperprolaktynemia), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, reakcje alergiczne oraz zaburzenia układu nerwowego autonomicznego. Działania niepożądane są najczęściej obserwowane na początku terapii i mogą ustępować po zmniejszeniu dawki lub kontynuacji leczenia.

Działania niepożądane leku Afobam

Działania niepożądane leku Afobam (alprazolam) w tabletkach o dawkach 0,25 mg, 0,5 mg i 1 mg są wynikiem jego działania farmakologicznego. Najtrudniejsze do zniesienia objawy stanowią konsekwencję nadmiernego działania leku, a ich występowanie zależy od indywidualnej podatności pacjenta oraz zastosowanej dawki. Działania niepożądane są najczęściej obserwowane na początku terapii i zwykle ustępują w miarę kontynuowania leczenia lub po zmniejszeniu dawki.1

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane u pacjentów podczas kontrolowanych badań klinicznych oraz po wprowadzeniu leku Afobam do obrotu. Działania te zostały sklasyfikowane według układów oraz częstości występowania.2

Klasyfikacja układowo-narządowa Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Częstość nieznana (nie można określić na podstawie dostępnych danych)
Zaburzenia endokrynologiczne Hiperprolaktynemia*
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszony apetyt
Zaburzenia psychiczne Depresja Splątanie, dezorientacja, zmniejszone libido, lęk, bezsenność, nerwowość, zwiększone libido* Mania* (patrz punkt 4.4), omamy*, gniew*, pobudzenie*, uzależnienie Hipomania*, agresywne zachowanie*, wrogie zachowanie*, zaburzone myślenie*, zwiększona aktywność psychoruchowa*, nadużywanie leku
Zaburzenia układu nerwowego Uspokojenie, senność, ataksja, zaburzenia pamięci, zaburzenia mowy, zawroty głowy, ból głowy Zaburzenia równowagi, nieprawidłowa koordynacja ruchów, zaburzenia koncentracji, nadmierna potrzeba snu, letarg, drżenie Niepamięć Zaburzenia układu nerwowego autonomicznego*, dystonia*
Zaburzenia oka Nieostre widzenie
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcia, suchość w jamie ustnej Nudności Zaburzenia żołądkowo-jelitowe*
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby*, czynnościowe zaburzenia wątroby*, żółtaczka*
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Zapalenie skóry* Obrzęk naczynioruchowy*, reakcje nadwrażliwości na światło*
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Osłabienie siły mięśniowej
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Nietrzymanie moczu* Zatrzymanie moczu*
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia czynności płciowych* Nieregularne miesiączkowanie*
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie, drażliwość Zespół odstawienia leku* Obrzęki obwodowe*
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała Zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego*

* Działanie niepożądane stwierdzone po wprowadzeniu produktu do obrotu

Szczególne grupy pacjentów i czynniki ryzyka

Należy zwrócić uwagę, że w wielu przypadkach związanych z powyższymi objawami, pacjenci przyjmowali także inne leki działające na ośrodkowy układ nerwowy i/lub występowały u nich zaburzenia psychiczne. Istnieje hipoteza, że ryzyko wystąpienia niektórych działań niepożądanych może być większe u pacjentów z zaburzeniami osobowości typu „borderline”, z zachowaniami agresywnymi w wywiadzie, nadużywających alkoholu lub leków oraz u pacjentów cierpiących na zespół stresu pourazowego.3

Rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane

Podczas stosowania leku Afobam, rzadko lub bardzo rzadko obserwowano: zaburzenia motoryki, padaczkę, objawy paranoi, depersonalizację, agranulocytozę, reakcje alergiczne i anafilaktyczne.4

Uzależnienie i zespół odstawienia

Stosowanie benzodiazepin, w tym alprazolamu, może prowadzić do rozwoju uzależnienia psychicznego i fizycznego. Po wytworzeniu się zależności fizycznej, nagłe przerwanie leczenia może prowadzić do pojawienia się objawów abstynencyjnych.5

Objawy abstynencyjne mogą obejmować:

  • Ból głowy – występuje jako jeden z najczęstszych objawów odstawienia, może mieć różne nasilenie6
  • Bóle mięśni – często o charakterze rozlanym, mogą obejmować różne grupy mięśniowe7
  • Bardzo nasilony lęk – może być trudny do opanowania i znacząco pogarszać jakość życia pacjenta8
  • Uczucie napięcia i pobudzenie psychoruchowe – pacjent odczuwa niepokój, nie może się zrelaksować9
  • Dezorientacja i drażliwość – zaburzenia orientacji i zwiększona reaktywność emocjonalna10
  • Derealizacja i depersonalizacja – zaburzenia percepcji rzeczywistości i poczucia własnej tożsamości11
  • Zaburzenia słuchu – nieprawidłowa percepcja dźwięków lub szumy uszne12
  • Sztywność i mrowienie kończyn – parestezje i zaburzenia czucia13
  • Nadwrażliwość na światło, hałas i dotyk – zwiększona wrażliwość sensoryczna14
  • Omamy – zaburzenia percepcji nieistniejących bodźców15
  • Napady padaczkowe – jedno z najpoważniejszych powikłań zespołu odstawienia16

Ponadto, w przypadku zespołu odstawienia mogą wystąpić również: zmiany nastroju, lęk, zaburzenia snu i pobudzenie psychoruchowe.17

Czynniki wpływające na nasilenie zespołu odstawienia

Nasilone objawy odstawienia obserwuje się szczególnie często u pacjentów długotrwale leczonych dużymi dawkami. Objawy abstynencyjne stwierdzano również wtedy, gdy leczenie wycofywano szybko lub przerywano nagle.18

Działania niepożądane przy dużych dawkach

Podczas leczenia dużymi dawkami alprazolamu częściej niż w grupie placebo stwierdzano następujące działania niepożądane:

  • Nadmierne uspokojenie – znaczne spowolnienie reakcji i aktywności19
  • Senność – wzmożona potrzeba snu utrudniająca codzienne funkcjonowanie20
  • Zmęczenie – obniżenie wydolności psychofizycznej21
  • Ataksja – zaburzenia koordynacji ruchowej22
  • Upośledzona koordynacja ruchowa – trudności w precyzyjnym wykonywaniu ruchów23
  • Zaburzenia mowy – dysartria lub spowolnienie mowy24

Rzadziej natomiast występowały: zmiany nastroju, objawy ze strony układu pokarmowego, zapalenie skóry, zaburzenia pamięci, zaburzenia czynności płciowych, zaburzenia poznawcze i dezorientacja.25

Raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa. Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl26

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.27

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl