Właściwości farmakodynamiczne leku Adatam XR

Adatam XR zawiera substancję czynną tamsulosyny chlorowodorek (0,4 mg) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Lek należy do grupy farmakoterapeutycznej antagonistów receptora alfa1-adrenergicznego, stosowanych w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, oznaczonej kodem ATC: G04C A02.¹

Mechanizm działania

Tamsulosyna, substancja czynna zawarta w preparacie Adatam XR, charakteryzuje się wybiórczym i kompetycyjnym wiązaniem z postsynaptycznymi receptorami adrenergicznymi typu α1, ze szczególnym powinowactwem do podtypów alfa1A oraz alfa1D. Takie ukierunkowane działanie prowadzi do rozkurczu mięśni gładkich znajdujących się w gruczole krokowym oraz cewce moczowej.²

Efekty kliniczne

Działanie farmakodynamiczne leku Adatam XR przekłada się na wyraźną poprawę parametrów uroflowmetrycznych, przede wszystkim poprzez zwiększenie maksymalnej szybkości przepływu moczu. Poprzez swoje działanie rozkurczające na mięśnie gładkie gruczołu krokowego i cewki moczowej, lek zmniejsza zwężenie drogi przepływu moczu, co bezpośrednio przyczynia się do redukcji objawów związanych z opróżnianiem pęcherza.³

Produkt wykazuje również korzystny wpływ na objawy związane z fazą napełniania pęcherza moczowego, w patogenezie których istotną rolę odgrywa niestabilność pęcherza moczowego. Jest to szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia, ponieważ kompleksowe oddziaływanie zarówno na objawy związane z napełnianiem, jak i opróżnianiem pęcherza, zapewnia pełniejszą kontrolę dolegliwości u pacjentów.⁴

Długotrwałe efekty leczenia

Istotną zaletą terapii preparatem Adatam XR jest utrzymywanie się efektów klinicznych podczas długotrwałego stosowania. Redukcja objawów zarówno z fazy napełniania, jak i opróżniania pęcherza wykazuje stabilność w czasie. Długoterminowa terapia prowadzi do znaczącego opóźnienia konieczności zastosowania bardziej inwazyjnych metod leczenia, takich jak interwencje chirurgiczne czy cewnikowanie.⁵

Wpływ na ciśnienie tętnicze krwi

Leki z grupy antagonistów receptora alfa1-adrenergicznego, do której należy tamsulosyna, mogą teoretycznie wywoływać obniżenie ciśnienia tętniczego krwi poprzez zmniejszanie oporu naczyniowego obwodowego. Jest to mechanizm typowy dla tej grupy leków. Jednak w przypadku preparatu Adatam XR, podczas badań klinicznych nie zaobserwowano klinicznie istotnego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi, co świadczy o korzystnym profilu bezpieczeństwa u pacjentów z towarzyszącymi chorobami układu sercowo-naczyniowego.⁶

Badania w populacji pediatrycznej

W ramach oceny możliwości zastosowania tamsulosyny w populacji pediatrycznej przeprowadzono randomizowane badanie kliniczne z podwójnie ślepą próbą i kontrolą placebo, ukierunkowane na pacjentów z pęcherzem neurogennym. Do badania włączono 161 dzieci w wieku od 2 do 16 lat, które zostały przydzielone losowo do jednej z czterech grup terapeutycznych:⁷

• grupa otrzymująca małą dawkę tamsulosyny (0,001 do 0,002 mg/kg masy ciała)
• grupa otrzymująca średnią dawkę tamsulosyny (0,002 do 0,004 mg/kg masy ciała)
• grupa otrzymująca dużą dawkę tamsulosyny (0,004 do 0,008 mg/kg masy ciała)
• grupa kontrolna otrzymująca placebo

Głównym punktem końcowym badania była ocena liczby pacjentów, u których wartość ciśnienia wyciekania moczu podczas nadaktywnego skurczu wypieracza (LPP – Leak Point Pressure) zmniejszyła się poniżej 40 cm H₂O, co określano na podstawie dwóch pomiarów wykonanych tego samego dnia.⁸

W ramach punktów drugorzędowych analizowano:⁹

• rzeczywistą i procentową zmianę ciśnienia wyciekania moczu w odniesieniu do wartości wyjściowych
• poprawę lub stabilizację wodonercza i wodniaka moczowodu
• zmianę objętości moczu uzyskanego podczas cewnikowania
• liczbę wycieków moczu w czasie cewnikowania odnotowanych w dzienniczku cewnikowania

Wyniki badania wykazały brak statystycznie istotnych różnic pomiędzy grupą placebo a którąkolwiek z trzech grup leczonych tamsulosyną, zarówno w odniesieniu do pierwszorzędowego, jak i drugorzędowych punktów końcowych. Dodatkowe analizy eksploracyjne prowadzone w podgrupach wyodrębnionych ze względu na różne czynniki (m.in. wiek, stosowanie leków przeciwcholinergicznych, masę ciała czy region geograficzny) potwierdziły te obserwacje. Nie stwierdzono zależności odpowiedzi na leczenie od zastosowanej dawki leku.¹⁰

Powyższe wyniki wskazują, że tamsulosyna nie wykazuje skuteczności w leczeniu pęcherza neurogennego u dzieci i młodzieży, w przeciwieństwie do udokumentowanej efektywności u pacjentów dorosłych z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego.