Przedawkowanie Acenocumarolu

Przedawkowanie acenokumarolu może wystąpić w dwóch głównych scenariuszach – jako jednorazowe przyjęcie dużej dawki leku lub podczas przedłużonego stosowania dawek dobowych przekraczających zakres terapeutyczny. Podczas gdy pojedyncze duże dawki zwykle nie są niebezpieczne, to kliniczne objawy przedawkowania najczęściej rozwijają się w przypadku długotrwałego stosowania dawek większych niż wymagane do leczenia przeciwzakrzepowego.¹

Objawy przedmiotowe i podmiotowe przedawkowania

Nasilenie objawów przedawkowania acenokumarolu zależy od kilku czynników, w tym indywidualnej wrażliwości pacjenta na doustne leki przeciwzakrzepowe, stopnia przedawkowania oraz czasu trwania ekspozycji na lek. Głównym objawem przedmiotowym zatrucia acenokumarolem, podobnie jak w przypadku innych doustnych antykoagulantów, jest krwawienie.²

Najczęściej występujące rodzaje krwawień

W przypadku przedawkowania Acenocumarolu WZF mogą wystąpić różne rodzaje krwawień o różnym nasileniu. Najczęściej obserwowane typy krwawień obejmują:³

Zmiany parametrów laboratoryjnych

W badaniach laboratoryjnych u pacjentów z przedawkowaniem acenokumarolu stwierdza się charakterystyczne zmiany parametrów krzepnięcia:⁴

• Krańcowo niskie wartości wskaźnika protrombinowego Quicka – parametr ten jest obniżony w stosunku do wartości prawidłowych
• Wysokie wartości INR (International Normalized Ratio) – zwykle znacznie przekraczające zakres terapeutyczny (najczęściej >5-6)
• Znaczne przedłużenie czasu rekalcyfikacji – parametr ten odzwierciedla zaburzenia krzepnięcia
• Wydłużenie czasu tromboplastynowego (kaolinowo-kefalinowego) – wykładnik dysfunkcji szlaku wewnątrzpochodnego krzepnięcia
• Zaburzona γ-karboksylacja czynników II, VII, IX i X – mechanizm leżący u podstaw działania acenokumarolu i innych antagonistów witaminy K

Postępowanie w przedawkowaniu acenokumarolu

Wczesne postępowanie

Wczesne postępowanie w przypadku przedawkowania Acenocumarolu WZF zależy od tego, czy pacjent był wcześniej leczony lekami przeciwzakrzepowymi oraz od momentu zgłoszenia się po przyjęciu leku.⁵

Generalnie nie zaleca się rutynowego stosowania:⁶

• Syropu z ipekakuany (wymiotnicy)
• Płukania żołądka w połączeniu z zastosowaniem węgla aktywowanego
• Cholestyraminy

Wymienione metody mogą być rozważone tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy spełnione są wszystkie poniższe warunki:⁷

• Pacjent nie był uprzednio leczony lekami przeciwzakrzepowymi
• Zgłosił się w ciągu godziny od spożycia leku
• Nie ma zaburzeń świadomości
• Nie jest w stanie śpiączki
• Nie występują drgawki
• Nie ma dowodów na istnienie jakiegokolwiek krwawienia

Należy pamiętać, że płukanie żołądka może indukować krwawienie, co stanowi dodatkowe ryzyko u pacjentów z przedawkowaniem leków przeciwzakrzepowych. Po wykonaniu płukania żołądka można podać węgiel aktywowany w celu zmniejszenia wchłaniania leku.⁸

Ważne ostrzeżenie: Nie wolno wywoływać wymiotów u pacjentów już leczonych lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia.⁹

Zastosowanie witaminy K w celu zniesienia działania przeciwzakrzepowego może być niebezpieczne dla pacjentów, którzy wymagają stałego obniżenia krzepnięcia krwi, np. z powodu obecności protezy zastawek sercowych.¹⁰

Cholestyramina może znacznie zwiększyć eliminację acenokumarolu poprzez hamowanie jego krążenia wątrobowo-jelitowego i może być rozważona jako element leczenia w wybranych przypadkach.¹¹

Postępowanie w ciężkim krwawieniu

W przypadku nagłego, ciężkiego krwotoku związanego z przedawkowaniem Acenocumarolu WZF należy wdrożyć następujące postępowanie:¹²

• Przetoczenie świeżej, pełnej krwi
• Przetoczenie świeżego, mrożonego osocza
• Podanie rekombinowanego czynnika VIIa
• Jednoczesne podanie witaminy K1 (fitonadion)

Antidotum

Witamina K1 (fitonadion) jest specyficznym antidotum w przypadku przedawkowania acenokumarolu. Może ona w ciągu 3-5 godzin znieść hamujący wpływ acenokumarolu na wątrobową γ-karboksylację czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K.¹³

Dawkowanie witaminy K1 zależy od nasilenia krwawienia:¹⁴

1. Klinicznie nieistotne krwotoki (np. krótkotrwałe krwawienie z nosa lub małe pojedyncze krwiaki):
   • Często wystarcza okresowe obniżenie dawki acenokumarolu
2. Umiarkowane krwotoki:
   • Podanie doustnie 2 do 5 mg witaminy K1
3. Ciężkie krwotoki:
   • Podanie 5 do 10 mg witaminy K1 dożylnie
   • Podawać bardzo powoli (z szybkością nieprzekraczającą 1 mg/minutę)
   • Dawkę można powtarzać co 4 godziny
   • Maksymalna dawka dobowa: 40 mg