Zespół reye’a – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Zespół reye’a
Rokowania, prognozy i postęp choroby

Rokowanie w zespole Reye’a jest ściśle powiązane z głębokością zaburzeń świadomości ocenianą w pięciostopniowej skali (I-V), szybkością progresji choroby oraz wczesnością rozpoznania i wdrożenia leczenia. Śmiertelność ogólna wynosi około 21%, jednak w stadium I jest poniżej 2%, a w stadiach IV-V sięga do 80%. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują poziom amoniaku we krwi ≥100 μg/dl (60 μmol/l), wydłużenie czasu protrombinowego o ponad 3 sekundy, czas trwania dysfunkcji mózgowej, szybkość narastania objawów oraz nasilenie wzrostu ciśnienia śródczaszkowego. Dodatkowo, niekorzystne rokowniczo są: krótki okres prodromalny, stan zapaści przy przyjęciu, wczesne drgawki, hipoglikemia oraz szybka progresja do głębokiej śpiączki. Średni czas od hospitalizacji do zgonu w przypadkach śmiertelnych wynosi 4 dni.

Prognoza zespołu Reye’a (rokowanie)

Rokowanie w zespole Reye’a jest ściśle związane z głębokością zaburzeń świadomości, szybkością progresji choroby oraz wczesnością rozpoznania i wdrożenia leczenia. Poznanie czynników prognostycznych ma kluczowe znaczenie dla przewidywania przebiegu choroby i podejmowania odpowiednich decyzji terapeutycznych ¹².

Rokowanie w zależności od stopnia ciężkości

Rokowanie pacjentów z zespołem Reye’a jest ściśle związane ze stopniem zaawansowania choroby, który oceniany jest w pięciostopniowej skali (I-V) na podstawie głębokości zaburzeń świadomości. Ogólny wskaźnik śmiertelności w zespole Reye’a wynosi średnio 21%, jednak różni się znacząco w zależności od stadium choroby ¹³:

Stadium I (łagodne) – śmiertelność poniżej 2%
Stadia IV-V (głęboka śpiączka) – śmiertelność do 80%

¹³

Badania przeprowadzone na 83 pacjentach z potwierdzonym biopsyjnie zespołem Reye’a w stadium I wykazały doskonałe rokowanie – przeżywalność bez następstw neurologicznych wynosiła 98,8% przy zastosowaniu hospitalizacji z dożylnym podawaniem glukozy i elektrolitów ⁴⁵.

Czynniki prognostyczne

Określono kilka kluczowych parametrów, które mają znaczenie prognostyczne w zespole Reye’a ¹²:

Poziom amoniaku we krwi – wartości wyjściowe ≥100 μg/dl (60 μmol/l) wiążą się z wyższym ryzykiem progresji choroby
Czas protrombinowy – wydłużenie o ponad 3 sekundy w porównaniu do kontroli jest czynnikiem niekorzystnym prognostycznie
Czas trwania dysfunkcji mózgowej – im dłuższy, tym gorsze rokowanie
Szybkość narastania objawów – gwałtowna progresja wiąże się z gorszym rokowaniem
Nasilenie wzrostu ciśnienia śródczaszkowego

¹⁵

Badania wskazują również na dodatkowe czynniki niekorzystne rokowniczo ²:

Bardzo krótki okres prodromalny
Stan zapaści przy przyjęciu
Wczesne występowanie drgawek (obecność wczesnych drgawek pozwalała przewidzieć rokowanie w 88% przypadków)
Hipoglikemia

Progresja choroby

Badania pokazują, że niewielki odsetek pacjentów (około 6%) z zespołem Reye’a w stadium I może rozwinąć głębsze stadia śpiączki. Czynnikami predykcyjnymi takiej progresji są podwyższony poziom amoniaku i wydłużony czas protrombinowy przy przyjęciu ⁵. W przypadkach śmiertelnych średni czas od hospitalizacji do zgonu wynosi 4 dni ¹.

Następstwa neurologiczne

Wśród pacjentów, którzy przeżyli zespół Reye’a, rokowanie jest zazwyczaj dobre, a nawroty choroby są rzadkie. Jednak u osób, u których wystąpiły drgawki lub odkorowanie w trakcie choroby, ryzyko następstw neurologicznych może sięgać 30% ¹. Do potencjalnych długotrwałych powikłań należą ¹³:

Niepełnosprawność intelektualna
Zaburzenia drgawkowe
Porażenia nerwów czaszkowych
Dysfunkcje motoryczne
Epilepsja
Osłabienie mięśni
Uszkodzenia nerwów

¹³

Wpływ wczesnego rozpoznania i leczenia

Wczesne rozpoznanie i leczenie zespołu Reye’a mają kluczowe znaczenie dla rokowania ⁶²:

Wczesna interwencja znacząco poprawia wskaźnik przeżywalności
Bez właściwej diagnostyki i leczenia zespół Reye’a może prowadzić do zgonu w ciągu kilku dni
Gwałtowne i intensywniejsze leczenie może zmniejszyć śmiertelność i chorobowość

⁶²

W retrospektywnym badaniu obejmującym 48 małych dzieci z zespołem Reye’a leczonych w latach 1979-1984, 73% osiągnęło pełny powrót do zdrowia neurologicznego, co podkreśla znaczenie wczesnej interwencji ².

Rola profilaktyki w poprawie rokowania

Kluczowym czynnikiem związanym z występowaniem zespołu Reye’a jest stosowanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) u dzieci z infekcjami wirusowymi, zwłaszcza grypopodobnymi lub ospą wietrzną ⁷. Badania wykazały silny związek między zespołem Reye’a a stosowaniem aspiryny, co doprowadziło do zaleceń ochrony zdrowia publicznego ⁷.

Opisano również rzadki przypadek zespołu Reye’a po podaniu naproksenu u 8-letniej dziewczynki, która rozwinęła objawy neurologiczne i ostrą niewydolność wątroby charakterystyczne dla zespołu Reye’a ⁸. Mimo że klasyczny zespół Reye’a związany jest z aspiryną, ten przypadek wskazuje na możliwy związek z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi.

Tendencje w rozpoznawaniu i ich wpływ na rokowanie

Należy zauważyć, że w ostatnich badaniach wykazano, iż bezobjawowy zespół Reye’a (stadium I) może stanowić nawet 75% wszystkich przypadków ⁵. Ta obserwacja podkreśla znaczenie czujności klinicznej w rozpoznawaniu mniej zaawansowanych stadiów choroby, co może przyczynić się do poprawy rokowania poprzez wczesne wdrożenie leczenia.

Mimo braku specyficznej metody leczenia zespołu Reye’a, odpowiednie postępowanie medyczne skupiające się na łagodzeniu objawów i zapobieganiu powikłaniom może pozwolić na pełny powrót do zdrowia u wielu dzieci ³.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

Materiały źródłowe

#1 Reye Syndrome – Pediatrics – Merck Manual Professional Edition
https://www.merckmanuals.com/professional/pediatrics/miscellaneous-disorders-in-infants-and-children/reye-syndrome
Outcome is related to the duration of cerebral dysfunction, severity and rate of progression of coma, severity of increased intracranial pressure, and degree of blood ammonia elevation. Progression from stage I to higher stages is likely when the initial blood ammonia level is 100 mcg/dL (60 mcmol/L) and the prothrombin time is 3 seconds longer than that of the control. […] In fatal cases, the mean time from hospitalization to death is 4 days. Fatality rates average 21% but range from 2% among patients in stage I to 80% among patients in stage IV or V. […] Prognosis for survivors usually is good, and recurrences are rare. However, the incidence of neurologic sequelae (eg, intellectual disability, seizure disorders, cranial nerve palsies, motor dysfunction) is as high as 30% among survivors who developed seizures or decerebrate posturing during illness.
#2
https://link.springer.com/article/10.1007/BF02939808
Of 48 young children with Reyes Syndrome seen between 1979/84, 73% made a complete neurological recovery. […] An unfavourable outcome was statistically related to a very short prodrome, presentation in a collapsed state, early seizures and hypoglycaemia. […] The presence of early seizures alone could predict prognosis in 88% of cases. […] We postulate that the severest forms of encephalopathy are produced largely by a combination of hypoglycaemia/seizures, which result in serious permanent neurological handicap or demise. […] In order to improve morbidity and mortality nationally, more vigorous and much earlier therapy is essential.
#3 Reye’s Syndrome: Symptoms, Causes, Treatment & Outlook
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/6088-reyes-syndrome
Your childs prognosis depends on the severity of their diagnosis, specifically the amount of swelling of their brain and how much ammonia is in your childs blood. If the condition moves rapidly and your child goes into a coma, theyll have a poor prognosis. If the condition receives treatment early after a diagnosis, the prognosis is excellent. […] The fatality rate for children diagnosed with Reyes syndrome is 21% on average. The fatality rate ranges from less than 2% for children diagnosed with stage I or mild Reyes syndrome to 80% for children who are in a coma with stage V Reyes syndrome. Early detection and treatment significantly improves the rate of survival. […] Children who experience severe symptoms of Reyes syndrome may have side effects of the condition that last into adulthood, like brain damage, problems with cognitive development, epilepsy, muscle weakness and nerve damage. […] Theres no cure for Reyes syndrome. Depending on their diagnosis, many children make a full recovery. Treatment reduces symptoms and aims to prevent long-term complications or death.
#4 Grade I Reye’s syndrome–outcome and predictors of progression to deeper coma grades – PubMed
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6504082/
We studied 83 biopsy-proved cases of Grade I Reye’s syndrome to determine the outcome, possible clinical or laboratory predictors of progression to deeper coma grades, and hepatic ultrastructural findings. […] Our findings suggest that the prognosis is excellent for survival without sequelae in Grade I Reye’s syndrome (98.8 per cent) when management includes hospital surveillance and intravenous glucose and electrolyte infusion.
#5 GRADE 1 REYE’S SYNDROME (RS)-OUTCOME AND PREDICTORS OF PROGRESSION TO DEEPER COMA GRADES | Pediatric Research
https://www.nature.com/articles/pr1984714
Recent studies (N Engl J Med 309:133, 1983) suggest that non-comatose RS (so-called Grade 1) may comprise as many as 75% of all cases. […] The prognosis is excellent for survival without sequelae in Grade 1 Reye’s Syndrome (98.8%) when management includes hospital surveillance and intravenous glucose-electrolyte infusion. […] A small number (6%) progress to deeper coma grades and the admitting NH3 and prothrombin time may predict progression.
#6 Reye’s syndrome – Symptoms and causes – Mayo Clinic
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/reyes-syndrome/symptoms-causes/syc-20377255
Most children and teenagers who have Reye’s syndrome survive. However, varying degrees of lasting brain damage are possible. Without proper diagnosis and treatment, Reye’s syndrome can cause death within a few days. […] Early diagnosis and treatment of Reye’s syndrome can save a child’s life. […] If you suspect that your child has Reye’s syndrome, it’s important to act quickly.
#7 Reye Syndrome — United States, 1984
https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/00000465.htm
For the 1984 surveillance year,* 190 cases of Reye syndrome (RS) meeting CDC’s case definition** were reported. […] The short-term outcomes were reported for 173 (91%) of the RS patients; 45 died, for a case-fatality ratio of 26%. […] The PHS Task Force should proceed with the full study. […] Analysis of the pilot study data reveals a strong association between the Reye syndrome and the use of aspirin; considering data from previous studies also show an association of use of aspirin and Reye syndrome, the Committee recommends that steps should be taken to protect the public health before the full study is completed. […] In view of these preliminary findings, physicians, parents, and older children who self-medicate should continue to be advised of the probable increased risk of RS associated with the use of salicylates for children, including teenagers, with influenza-like illness or chickenpox.
#8 Pharmacogenetic Analysis of an 8-Year Old Girl with Reye Syndrome Associated with Use of Naproxen
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10862079/
Final Diagnosis: Reye syndrome […] A rare case of Reye syndrome after administration of naproxen was presented in this case. […] The diagnosis of Reye syndrome requires combined acute non-inflammatory encephalopathy and hepatopathy documented by a 3-fold or greater increase in AST and ALT, and ruling out inborn error of metabolism. […] In the present case, while the patient met the criteria for the diagnosis of Reye syndrome, the only possible cause of the symptoms was the use of naproxen, and the case was not aspirin-related, like classical Reye syndrome. […] This case report described an 8-year-old female patient who developed Reye syndrome after the administration of naproxen. The patient developed neurologic symptoms and acute hepatic failure, which are defining characteristics of Reye syndrome. Through extensive diagnostic efforts, including screening for rare diseases and genetic polymorphisms, several possible genetic variants that can be associated with the etiology of Reye syndrome were identified. However, the polymorphisms in drug metabolizing enzymes and transporters could not adequately explain the etiology of this case.