Zapalenie najądrza
Epidemiologia
Zapalenie najądrza (epididymitis) jest powszechnym schorzeniem u mężczyzn w różnym wieku, stanowiącym najczęstszą przyczynę zapalenia wewnątrz moszny oraz piątą najczęstszą diagnozę urologiczną u mężczyzn w wieku 18-50 lat. Występuje z częstością około 1 na 1000 mężczyzn rocznie w USA, co przekłada się na ponad 600 000 przypadków rocznie. Wskaźniki zachorowalności wahają się od 25 do 65 przypadków na 10 000 dorosłych mężczyzn rocznie, z bimodalnym rozkładem wiekowym – szczyty zachorowań obserwuje się u mężczyzn w wieku 16-35 lat oraz 51-70 lat. Etiologia jest zróżnicowana: u mężczyzn poniżej 35. roku życia dominują zakażenia przenoszone drogą płciową, głównie Chlamydia trachomatis (50-60% przypadków) i Neisseria gonorrhoeae, natomiast u starszych pacjentów częściej izoluje się bakterie Gram-ujemne i enterokoki, często w kontekście nieprawidłowości anatomicznych układu moczowego. W populacji pediatrycznej zapalenie najądrza występuje rzadziej, z bimodalnym rozkładem zachorowań u niemowląt oraz chłopców w okresie okołopokwitaniowym, stanowiąc 37-65% przypadków ostrego bólu moszny u dzieci.
Epidemiologia zapalenia najądrza
Zapalenie najądrza (epididymitis) stanowi istotny problem zdrowotny dotykający mężczyzn we wszystkich grupach wiekowych. Jest to najczęstsza przyczyna zapalenia wewnątrz moszny i piąta najczęstsza diagnoza urologiczna u mężczyzn w wieku 18-50 lat12. Choroba ta odgrywa znaczącą rolę w statystykach medycznych, będąc przyczyną 0,69% wszystkich wizyt lekarskich mężczyzn w wieku 18-50 lat345.
Zachorowalność na zapalenie najądrza
Dane epidemiologiczne wskazują na znaczną częstość występowania zapalenia najądrza w populacji męskiej. Szacuje się, że rocznie w Stanach Zjednoczonych występuje ponad 600 000 przypadków zapalenia najądrza6178. Współczynnik zachorowalności wynosi około 1 na 1000 mężczyzn rocznie129 lub 1 na 350 mężczyzn w USA10.
Badania z różnych regionów świata potwierdzają, że jest to powszechny problem zdrowotny:
- W Wielkiej Brytanii odnotowano wskaźnik zachorowalności na poziomie około 25 na 10 000 osobolat111213
- Dane z innych krajów wskazują na zakres zachorowalności od 25 do 65 przypadków na 10 000 dorosłych mężczyzn rocznie14
- W populacji pediatrycznej częstość występowania wynosi od 0,8 do 1,2 przypadku na 1000 osób rocznie15
Niepokojącym zjawiskiem jest obserwowany w ostatnich latach wzrost liczby przypadków zapalenia najądrza. Australijskie badanie wykazało, że w 2014 roku wskaźnik zgłoszeń na oddziały ratunkowe z powodu zapalenia najądrza wynosił 91,9 na 100 000 mężczyzn, a wskaźnik hospitalizacji 38,7 na 100 000 mężczyzn. W porównaniu z 2009 rokiem stanowiło to 40% wzrost liczby zgłoszeń na SOR i 32% wzrost liczby hospitalizacji1. Wzrost częstości występowania zapalenia najądrza w Stanach Zjednoczonych jest wiązany ze zwiększoną liczbą przypadków chlamydii i rzeżączki45.
Rozkład wiekowy przypadków zapalenia najądrza
Zapalenie najądrza występuje u mężczyzn w każdym wieku, jednak obserwuje się wyraźną dystrybucję bimodalną w strukturze wiekowej pacjentów345. Ostre zapalenie najądrza najczęściej dotyka mężczyzn w wieku 20-39 lat (43% przypadków) oraz 40-59 lat (29% przypadków)169.
Główne grupy wiekowe dotknięte zapaleniem najądrza to:
- Młodzi dorośli mężczyźni w wieku 16-35 lat – pierwsza grupa szczytowa3452
- Mężczyźni w wieku 51-70 lat – druga grupa szczytowa35
- W przypadku przewlekłego zapalenia najądrza, średni wiek pacjentów wynosi około 49 lat16917
W populacji pediatrycznej zapalenie najądrza również występuje, choć rzadziej niż u dorosłych. Zwraca uwagę bimodalny rozkład zachorowań u dzieci, z najwyższą częstością u niemowląt do 1. roku życia oraz u chłopców w okresie okołopokwitaniowym15. Zapalenie najądrza jest najczęstszą przyczyną ostrego bólu moszny u dzieci, stanowiąc 37-65% przypadków15 i około jednej trzeciej przypadków bólu moszny u chłopców przed okresem dojrzewania, ze średnim wiekiem zachorowania 11 lat9.
Czynniki ryzyka i rola zakażeń przenoszonych drogą płciową
Etiologia zapalenia najądrza różni się w zależności od wieku pacjenta. U mężczyzn poniżej 35. roku życia najczęstszą przyczyną są zakażenia przenoszone drogą płciową718. Główne patogeny odpowiedzialne za zapalenie najądrza w tej grupie wiekowej to Chlamydia trachomatis (odpowiedzialna za 50-60% przypadków) oraz Neisseria gonorrhoeae7198.
U mężczyzn powyżej 35. roku życia częściej izolowane są bakterie Gram-ujemne (pałeczki jelitowe), enterokoki i gatunki Pseudomonas7. W tej grupie wiekowej zapalenie najądrza często związane jest ze strukturalnymi nieprawidłowościami układu moczowego, przeszkodą podpęcherzową, zwężeniem cewki moczowej lub wcześniejszymi zabiegami urologicznymi161213.
Warto zwrócić uwagę na szczególne przypadki zapalenia najądrza:
- Zapalenie jądra w przebiegu świnki występuje u 20-40% chłopców po okresie dojrzewania z infekcją świnkową, ale jest rzadkie u chłopców przed okresem dojrzewania1614
- Zapalenie jąder w przebiegu gruźlicy występuje rzadko, a diagnoza często jest opóźniona lub pominięta14
- Zastoinowe zapalenie najądrza może być długoterminowym powikłaniem wazektomii19
Nawroty i przewlekłe zapalenie najądrza
Przewlekłe zapalenie najądrza definiuje się jako ból najądrza trwający co najmniej sześć tygodni17. Jest to prawdopodobnie najczęstsza przyczyna bólu moszny u mężczyzn17. Przewlekłe zapalenie najądrza może stanowić nawet 80% przypadków pacjentów zgłaszających się z bólem moszny w warunkach ambulatoryjnych1.
Ostre zapalenie najądrza ma tendencję do nawrotów samoistnych po miesiącach lub latach od skutecznie leczonego przypadku19. Wskaźnik nawrotów w ciągu pięciu lat wynosi około 25%9. Pacjenci z przewlekłym zapaleniem najądrza często doświadczają objawów przez około 5 lat przed uzyskaniem diagnozy1617.
Nadzór epidemiologiczny zapalenia najądrza
Ze względu na znaczący związek zapalenia najądrza z zakażeniami przenoszonymi drogą płciową, nadzór nad tą chorobą jest istotnym elementem kontroli zdrowia publicznego. Wzrost liczby przypadków zapalenia najądrza obserwowany w ostatnich latach jest powiązany ze zwiększoną częstością występowania chlamydii i rzeżączki45.
Znaczenie dla zdrowia publicznego
Zapalenie najądrza stanowi istotne obciążenie dla systemu opieki zdrowotnej. W Stanach Zjednoczonych choroba ta odpowiada za ponad 600 000 wizyt medycznych rocznie6178. Z tego powodu konieczne jest, aby lekarze pracujący na oddziałach ratunkowych i w podstawowej opiece zdrowotnej znali epidemiologię, etiologię, ocenę i leczenie zapalenia najądrza10.
Szczególne znaczenie ma fakt, że zapalenie najądrza często dotyka młodych, aktywnych seksualnie mężczyzn, a jego związek z zakażeniami przenoszonymi drogą płciową wskazuje na potrzebę kompleksowego podejścia do diagnostyki i leczenia, obejmującego również badanie i leczenie partnerów seksualnych2018.
Strategie nadzoru i zapobiegania
Kluczowe strategie nadzoru i zapobiegania zapaleniu najądrza obejmują:
- Regularne badania przesiewowe w kierunku zakażeń przenoszonych drogą płciową, szczególnie u osób z wieloma partnerami seksualnymi lub w otwartych związkach20
- Leczenie antybiotykowe wszystkich pacjentów z podejrzeniem zapalenia najądrza i ich kontaktów seksualnych z ostatnich trzech miesięcy (jeśli dotyczy)18
- Edukacja na temat bezpieczniejszego seksu, w tym prawidłowego stosowania prezerwatyw, które zmniejszają ryzyko zakażeń powodujących zapalenie najądrza20
- Szczepienia przeciwko śwince, które mogą zapobiegać zapaleniu jąder związanemu z tą chorobą14
Warto zauważyć, że w Anglii i Walii w latach 2004-2007 odnotowano ognisko zapalenia jąder związanego ze świnką, które przypisywano zmniejszeniu przyjmowania szczepionki MMR (przeciwko odrze, śwince i różyczce) w latach 90. XX wieku u dzieci, które następnie dojrzały14.
Leczenie i obserwacja
Postępowanie w zapaleniu najądrza zależy od wieku pacjenta, etiologii i czynników ryzyka. Większość pacjentów jest leczona za pomocą prostych leków przeciwbólowych i antybiotyków doustnych21.
Schemat leczenia antybiotykowego różni się w zależności od wieku pacjenta i prawdopodobnej etiologii:
- U młodych mężczyzn (poniżej 35 lat) leczenie powinno obejmować patogeny przenoszone drogą płciową, szczególnie Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae718
- U starszych mężczyzn (powyżej 35 lat) leczenie powinno być skierowane przeciwko bakteriom Gram-ujemnym i enterokokom7
- U dzieci niektórzy autorzy zalecają antybiotykoterapię tylko w przypadku potwierdzenia zakażenia układu moczowego22
Po uzyskaniu wymazu z cewki moczowej i posiewu moczu u młodzieży i dorosłych rozpoczyna się empiryczną antybiotykoterapię22. Zapalenie najądrza u dzieci w wieku przedpokwitaniowym jest często interpretowane jako zdarzenie pozapalne związane z wcześniejszą infekcją wirusową i wymaga indywidualnego podejścia do diagnostyki obrazowej i leczenia23.
Wskaźnik nawrotów zapalenia najądrza wynosi około 25% w ciągu pięciu lat9, co wskazuje na potrzebę długoterminowej obserwacji pacjentów z historią tej choroby.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Epididymitis: Practice Essentials, Anatomy, Etiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/436154-overview
Epididymitis is a significant cause of morbidity and is the fifth most common urologic diagnosis in men aged 18-50 years. […] Annually, an estimated 1 in 1000 men develop epididymitis, and acute epididymitis accounts for more than 600,000 medical visits per year in the United States. Epididymitis is the most common cause of intrascrotal inflammation. However, chronic epididymitis may account for up to 80% of patients presenting with scrotal pain in the outpatient setting. […] An Australian study of men aged 15 to 44 years found that in 2014, the emergency department (ED) incidence rate of epididymitis was 91.9 per 100,000 men, while the hospital admission rate for epididymitis was 38.7 per 100,000 men. Compared with 2009, those rates represented a 40% increase in ED presentation and a 32% increase in hospital admissions.
- #2 Azthena logo with the word Azthenahttps://www.news-medical.net/health/What-is-Epididymitis.aspx
Approximately 1 in 1000 men is affected by epididymitis each year, making the condition the most common cause of scrotal inflammation. […] It is among the top five most diagnosed urologic condition for men aged between 18 and 50 years. […] Acute epididymitis usually occurs in young men aged between 19 and 35 years but may affect men of any age. […] Chronic epididymitis is often under-diagnosed for several years, and the average age of presentation is approximately 50 years. […] Epididymitis is uncommon in children, although it can occur.
- #3 Epididymitis and Orchitis: An Overview | AAFPhttps://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2009/0401/p583.html
Epididymitis or orchitis accounted for 1 in 144 outpatient visits (0.69 percent) in men 18 to 50 years of age.1 There are approximately 600,000 cases of epididymitis per year in the United States, most of which occur in men between 18 and 35 years of age.1 In one study of U.S. Army soldiers, the incidence was highest in men between 20 and 29 years of age.2 In a review of 121 patients with epididymitis in the ambulatory setting, a bimodal distribution was noted with the peak incidence occurring in men 16 to 30 years of age and 51 to 70 years of age.3 […] Epididymitis is more common than orchitis.3,4 In one outpatient study, orchitis occurred in 58 percent of men diagnosed with epididymitis.3 Isolated orchitis is rare and is generally associated with mumps infection in prepubertal boys (13 years or younger).
- #4 Epididymitis – Wikipediahttps://en.wikipedia.org/wiki/Epididymitis
Epididymitis makes up 1 in 144 visits for medical care (0.69 percent) in men 18 to 50 years old or 600,000 cases in males between 18 and 35 in the United States. […] It occurs primarily in those 16 to 30 years of age and 51 to 70 years. […] As of 2008, there appears to be an increase in incidence in the United States that parallels an increase in reported cases of chlamydia and gonorrhea.
- #5 Epididymitis | Enhanced Dental CPD Onlinehttps://www.dentaljuce.com/shorts-epididymitis
Epididymitis accounts for 0.69 percent of medical visits in men aged 18 to 50, with 600,000 cases annually in the United States. It mainly affects males aged 16 to 30 and 51 to 70. The incidence has been rising, possibly due to increased cases of chlamydia and gonorrhoea. […] Epididymitis typically affects males aged 15 to 35, presenting acutely over several days.
- #6 Epididymitis – StatPearls – NCBI Bookshelfhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430814/
Epididymitis can occur in men of any age, though the majority of cases of epididymitis occurs in males ages 20 to 39 and are most often associated with a sexually transmitted disease. […] More than 600,000 men are affected yearly in the United States.
- #7 EM@3AM – Epididymitis – emDocshttps://www.emdocs.net/em3am-epididymitis/
Epidemiology: Epididymitis accounts for > 600,000 visits to physicians in the U.S. annually. […] Males < age 35: C. trachomatis (most common) and N. Gonorrhoeae are the major pathogens. [...] Males > age 35: Gram negative coliforms, enterococci, and Pseudomonas species frequently isolated from cultures.
- #8 Epididymitis: Causes, Symptoms, Diagnosis & Treatmenthttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17697-epididymitis
There are about 600,000 cases of epididymitis in the United States each year. […] A bacterial infection is the most common cause of acute epididymitis. If you’re under 35 years of age, sexually transmitted infections (STIs) such as gonorrhea or chlamydia are the most common cause of epididymitis. […] Yes, epididymitis can spread through sexual contact. While healthcare providers don’t categorize it as an STI, it’s still a common symptom of many STIs, including chlamydia and gonorrhea.
- #9 Epididymitishttps://mobile.fpnotebook.com/Uro/Testes/Epdymts.htm
Incidence (U.S.): 1 per 1000 […] Boys (up to age 13 years old) […] Accounts for one-third of Scrotal Pain in prepubertal boys […] Mean age of onset 11 years old […] Five year recurrence rate: 25% […] Men: Acute Epididymitis […] Ages 20-39 years old (43% of cases, especially STD for those under age 35 years old) […] Ages 40-59 years old (29%) […] Men: Chronic Epididymitis […] Mean age: 49 years old.
- #10 Epididymitis-The Optimal Urologic Evaluation Management Approach in the Urgent Care Setting – Journal of Urgent Care Medicinehttps://www.jucm.com/epididymitis-optimal-urologic-evaluation-management-approach-urgent-care-setting/
Urgent message: Though epididymitis is clinically non-urgent, its symptoms are driving more and more men to urgent care, making it imperative that providers are familiar with its epidemiology, etiology, evaluation, and treatment. […] Therefore, it is imperative that urgent care physicians understand the epidemiology, etiology, evaluation, and therapy of epididymitis. […] Epididymitis affects one in 350 U.S. men annually and has no race predilection. […] Epididymitis is common and affects all ages without race predilection.
- #11 Epididymitis: revelations at the convergence of clinical and basic scienceshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4577585/
Acute epididymitis is a common condition with recent epidemiological data from the UK reporting incidence rates of about 25/10 000 person-years. […] However, studies on the prevalence of epididymitis are scarce and subjected to specific population. In this context, epididymitis seems to be more common among military populations and individuals who have high-risk sexual behavior. […] Nevertheless, acute epididymitis may affect patients at any age.
- #12https://step2.medbullets.com/renal/121880/epididymitis
Epidemiology […] Incidence […] 25 per 100,000 persons […] […] […] Demographics […] men 18-35 years old […] […] […] Risk factors […] sexual activity […] […] […] bladder outlet obstruction
- #13https://step1.medbullets.com/reproductive/111080/epididymitis
Epidemiology […] incidence […] 25 per 100,000 persons […] […] […] demographics […] men 18-35 years old […] […] […] risk factors […] sexual activity […] bladder outlet obstruction
- #14 Epididymo-orchitis: Causes and Treatment | Doctorhttps://patient.info/doctor/epididymo-orchitis-pro
Epididymitis is a common condition with incidence ranging from 25-65 cases per 10,000 adult males per year, and can be acute, chronic or recurrent. […] Acute epididymitis most commonly occurs in patients aged 15-35 years and patients older than 60 years. […] Prepubertal epididymitis is much less common (and testicular torsion is much more common in this age group). However, prepubertal epididymitis is thought to be more common than was once believed. It is thought to be a postviral infectious phenomenon. […] Mumps orchitis occurs in up to 40% of postpubertal boys with mumps; it is rare in prepubertal boys. An outbreak starting in 2004 and lasting for some three years was seen in England and Wales and was attributed to a reduction in the uptake of measles-mumps-rubella (MMR) vaccine during the early to mid-1990s in children who subsequently matured. […] Testicular tuberculosis is rare and the diagnosis is frequently delayed or may be missed.
- #15 Epididymitis | 5-Minute Pediatric Consulthttps://peds.unboundmedicine.com/pedscentral/view/5-Minute-Pediatric-Consult/618154/all/Epididymitis?q=Mumps
Epididymitis is the most common cause of acute scrotum, approximately 3765% of cases. The incidence ranges between 0.8 and 1.2 cases per 1,000 persons per year. […] There is a bimodal distribution with a peak in incidence in infants 1 year of age and peripubertal boys.
- #16 Epididymitis: Practice Essentials, Anatomy, Etiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/436154-overview
Epididymitis is the fifth most common urologic diagnosis in men ages 18-50 years. The average age of a patient with chronic epididymitis is 49 years. Patients often experience symptoms for 5 years before diagnosis. […] Acute epididymitis most commonly occurs in men aged 20-59 years (43% in men aged 20-39 y and 29% in men aged 40-59 y). Childhood (prepubertal) epididymitis is rare; testicular torsion is more common in this age group. […] In a study from Spain, epididymitis accounted for 28.4% of cases of acute, intense scrotal pain in adults presenting to an ED at one hospital. Orchiepididymitis comprised 28.7% of cases. The mean age of these patients was 40.2 17.3 years. […] Structural urologic abnormalities are common in children and in men older than 40 years with acute epididymitis. Adults usually have BOO or urethral stricture or may have had previous urologic surgery on their urethra, altering their anatomy and predisposing them to infection. Children may have urethral abnormalities, such as a prostatic utricle, urethral duplication, posterior urethral valves, or urethrorectal fistula, or other anomalies, such as an ectopic ureter, ectopic vas deferens, detrusor sphincter dyssynergia, or vesicoureteral reflux. […] Mumps orchitis occurs in 20-40% of postpubertal boys with mumps but is rare in prepubertal boys.
- #17 Chronic epididymitis | Radiology Reference Article | Radiopaedia.orghttps://radiopaedia.org/articles/chronic-epididymitis?lang=us
Chronic epididymitis is a clinical diagnosis based on chronic epididymal pain lasting for at least six weeks. It is a common, possibly the most common, cause of scrotal pain. […] One study found the median age at presentation is 46-49 years with an average duration of symptoms prior to presentation of ~5 years.
- #18https://bpac.org.nz/antibiotics/guide.aspx
Epididymo-orchitis Updated April, 2023 Management Antibiotic treatment is required for all patients with suspected epididymo-orchitis and their sexual contacts within the last three months (if appropriate). […] A range of infections can cause epididymo-orchitis. STI pathogens are the most likely cause in males aged 35 years, with more than one sexual partner in the past 12 months and with urethral discharge. […] Common pathogens Majority of cases in sexually active males are due to Chlamydia trachomatis or Neisseria gonorrhoeae.
- #19 Epididymitishttps://www.bionity.com/en/encyclopedia/Epididymitis.html
This is usually caused by a secondary bacterial infection that is brought about by a variety of underlying conditions. Some cases of epididymitis are characterised by inflammation even when there is no infection. Urinary tract infections are the most common cause (e.g E. coli). It may also be caused by STDs, chlamydia (responsible for nearly 50-60% of cases) and gonorrhea. The bacteria in the urethra back-track through the urinary and reproductive structures to the epididymis. It can also be caused by genito-urinary surgery, including prostatectomy, urinary catheterization, or congenital kidney and bladder problems. […] Acute epididymitis has a tendency to spontaneously recur months or years after a successfully treated case. […] Congestive epididymitis is a long-term complication of vasectomy.
- #20http://www.bccdc.ca/health-info/diseases-conditions/epididymitis
Epididymitis is an inflammation of the epididymis, which is the tube that joins a testicle with the vas deference. It has many causes, but sexually transmitted infections (STIs) are the most common. Epididymitis can often be cured with antibiotics. […] Testing for epididymitis is usually done with an exam, urine and a swab. It is best to get tested for epididymitis if you: […] It is a good idea to be tested regularly for STIs, especially if you have new sexual partners or open relationships. Talking with partners about safer sex makes sure everyone knows what to expect. Condoms are great if they work for you the correct use of condoms reduces your chances of getting and passing some infections that cause epididymitis.
- #21 Epididymitis | Radiology Reference Article | Radiopaedia.orghttps://radiopaedia.org/articles/epididymitis?lang=us
Epididymitis is most prevalent in those under the age of two years and over the age of six years. […] The vast majority of patients are managed with simple analgesia and oral antibiotics.
- #22 Epididymitis: Causes (Etiology) and Treatmenthttps://www.urology-textbook.com/epididymitis.html
Epididymitis is common, the incidence of epididymoorchitis in men aged 1560 years is about 20000/100.000. […] After obtaining a urethral swab and urine culture, calculated antibiotic therapy is started in adolescents and adults. […] In children, bacterial infections of the epididymis are uncommon; some authors recommend antibiotic therapy only if there is evidence of a Urinary tract infections.
- #23 Epididymo-Orchitis in Pre-Pubertal Children. Epidemiology, Etiology, Management and Follow-Up Recommendationshttps://www.scirp.org/html/11-5000151_31405.htm
Epididymo-Orchitis (EO) is a disease that may affect males in all ages. […] EO is also prevalent in pre pubertal healthy boys; however in this group the etiology, the needed imaging modalities and proper management are not clearly defined yet. […] In summary the data from the above-mentioned research proved that inflammation of the gonad in prepubertal children is indeed not a rare event among children admitted to the emergency room and it is very prevalent (60% – 70%) in boys presenting with acute scrotal pain. […] EO is prevalent in pre-pubertal boys, according to age stratification, medical history, physical examination and urinalysis the etiology to EO could be identified, and tailored treatment, further imaging or just follow-up could be recommended for each patient.