Krwawienie z nosa
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w przypadku epistaxis jest generalnie dobre, choć zależy od etiologii, chorób współistniejących oraz zastosowanego leczenia. U większości pacjentów krwawienia z nosa są samoograniczające i nie powodują poważnych następstw, jednak u osób starszych, z chorobami współistniejącymi lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe może dojść do powikłań, takich jak hipowolemia czy infekcje po tamponowaniu. Szczególną uwagę wymaga dziedziczna teleangiektazja krwotoczna (HHT), gdzie nawroty krwawień są częste i wymagają monitorowania za pomocą narzędzi takich jak Epistaxis Severity Score (ESS) z minimalną istotną różnicą (MID) na poziomie 0,71. W leczeniu stosuje się metody od ucisku i kauteryzacji po tamponowanie i interwencje chirurgiczne, zwłaszcza w przypadku krwawień tylnych, które są rzadsze, ale bardziej niebezpieczne. Ankieta NOSE HHT stanowi zwalidowane narzędzie do oceny wpływu krwawień na jakość życia i efektywności terapii u pacjentów z HHT.
Prognosis nosebleedów – spojrzenie ogólne
Rokowanie w przypadku krwawień z nosa (epistaxis) jest zazwyczaj dobre, choć może być zmienne w zależności od przyczyny krwawienia, chorób współistniejących oraz zastosowanego leczenia. Dla większości populacji ogólnej, krwawienie z nosa stanowi jedynie niedogodność, jednak w niektórych przypadkach może zagrażać życiu, szczególnie u osób starszych i pacjentów z chorobami współistniejącymi. Na szczęście śmiertelność jest rzadka i zwykle wynika z powikłań związanych z hipowolemią, ciężkim krwawieniem lub chorobami podstawowymi.1
Przy odpowiednim leczeniu, rokowanie jest doskonałe. Gdy zapewniona jest właściwa opieka i kontrolowane są podstawowe problemy medyczne, u większości pacjentów mało prawdopodobne jest wystąpienie ponownego krwawienia. U niektórych mogą wystąpić drobne nawroty, które ustępują samoistnie lub po minimalnym samoleczeniu. Niewielki odsetek pacjentów może wymagać ponownego tamponowania lub bardziej agresywnych metod leczenia.2
Czynniki prognostyczne w krwawieniach z nosa
Rokowanie w krwawieniach z nosa zależy od kilku kluczowych czynników. Pacjenci z krwawieniami z nosa spowodowanymi suchą błoną śluzową lub niewielkim urazem zwykle radzą sobie dobrze, bez długotrwałych następstw. Natomiast pacjenci z dziedziczną teleangiektazją krwotoczną (HHT) mają tendencję do licznych nawrotów, niezależnie od zastosowanej metody leczenia. Pacjenci z krwawieniami wynikającymi z problemów hematologicznych lub nowotworów mają zmienne rokowanie.3
Pacjenci, którzy przeszli tamponowanie nosa, są narażeni na zwiększoną chorobowość. Tamponowanie tylne może potencjalnie powodować zaburzenia drożności dróg oddechowych i depresję oddechową. Tamponowanie w dowolnej lokalizacji może prowadzić do infekcji.4
Odpowiedź na leczenie jako czynnik prognostyczny
Przy odrobinie cierpliwości i zastosowaniu odpowiedniego ucisku, prawie wszystkie niepowikłane krwawienia z nosa reagują na proste środki pierwszej pomocy. Nawet krwawienie z nosa wymagające opieki lekarskiej zwykle może być skutecznie leczone poprzez kauteryzację, tamponowanie lub inne opcje terapeutyczne.5
Niektóre osoby z nadmiernym krwawieniem, wieloma problemami medycznymi lub przyjmujące leki przeciwzakrzepowe mogą wymagać hospitalizacji w celu leczenia krwawienia z nosa.6 Leczenie poważnego krwawienia z nosa lub krwawień przewlekłych jest wysoce zindywidualizowane.7
Rokowanie w zależności od typu krwawienia
Krwawienia tylne (do tylnej części nosa) i krwawienia nieodpowiadające na leczenie niechirurgiczne mogą wymagać interwencji chirurgicznej.8 Krwawienia tylne są znacznie mniej powszechne niż krwawienia przednie i wymagają natychmiastowej pomocy medycznej, ponieważ mogą sygnalizować istniejącą chorobę podstawową.9
Według specjalistów, przy odpowiedniej opiece doświadczonego specjalisty, osoby leczone z powodu krwawień z nosa i związanych z nimi powikłań mogą oczekiwać doskonałego rokowania.10
Narzędzia oceny prognostycznej w krwawieniach z nosa
Skala nasilenia krwawienia z nosa (ESS)
Epistaxis Severity Score (ESS) to narzędzie internetowe używane do oceny aktualnego nasilenia krwawień z nosa u pacjentów z HHT (zwykle w ciągu ostatnich trzech miesięcy) i może pomóc pracownikom służby zdrowia w ocenie odpowiedzi pacjenta na leczenie. Wartość ESS pacjenta może pomóc lekarzom ocenić najskuteczniejsze leczenie krwawień z nosa związanych z HHT.11
Istotna klinicznie różnica (minimal important difference, MID) dla skali ESS została określona na poziomie 0,71. MID jest ważna dla monitorowania progresji objawów HHT u pacjentów i pomaga w ustaleniu najlepszego sposobu leczenia. Oznacza to, że jeśli wartość ESS pacjenta wzrosła o co najmniej 0,71, krwawienia z nosa znacznie zwiększyły swoją intensywność, co może oznaczać, że obecne leczenie lub terapia nie jest skuteczna. Z drugiej strony, jeśli wynik zmniejszył się o co najmniej 0,71, krwawienia z nosa znacznie zmniejszyły swoją intensywność, co może sugerować, że obecne leczenie krwawień działa dobrze i powinno być kontynuowane.12
Skala NOSE HHT
Badania wykazały, że Nasal Outcome Score for Epistaxis in Hereditary Hemorrhagic Telangiectasia (NOSE HHT) zapewnia klinicystom zwalidowaną miarę fizycznych, funkcjonalnych i emocjonalnych konsekwencji krwawień z nosa związanych z HHT i może być stosowana jako miara wyników w przyszłych badaniach klinicznych dotyczących krwawień z nosa.13
Ocena spójności, wiarygodności i responsywności ankiety NOSE HHT wykazała, że jest to ważny instrument do oceny nasilenia i zmian w krwawieniach z nosa. Dwutygodniowy przedział referencyjny NOSE HHT pozwala na monitorowanie krwawień z nosa co dwa tygodnie, co umożliwia określenie ram czasowych, w których dana interwencja przynosi efekt – podejście rutynowo stosowane w dużych badaniach przewlekłego zapalenia zatok przynosowych, wielokrotnie oceniających zmiany w powszechnie używanym 20-punktowym teście wyników nosa i zatok (SNOT-22).14
Wyniki badań sugerują, że ankieta NOSE HHT spełnia potrzebę istotnej klinicznie, zwalidowanej, wiarygodnej i responsywnej miary wyników do stosowania przez lekarzy w badaniach klinicznych i podczas leczenia pacjentów z HHT.15
Rokowanie długoterminowe i ryzyko chorób współistniejących
Ryzyko nowotworowe u pacjentów z krwawieniami z nosa
Badania wykazują, że krwawienia z dróg oddechowych, w tym krwawienia z nosa, mogą być markerem raka. Analizy ilościowe ryzyka określonych typów nowotworów u pacjentów z rozpoznaniami szpitalnymi krwawień z nosa i krwioplucia dostarczają istotnych danych prognostycznych.16
Bezwzględne ryzyko wystąpienia jakiegokolwiek nowotworu w ciągu 90 dni wynosiło 0,59% w kohorcie pacjentów z krwawieniem z nosa i 3,78% w kohorcie pacjentów z krwiopluciem. Odpowiadające im standaryzowane wskaźniki zachorowalności (SIR) wynosiły odpowiednio 1,85 (95% przedział ufności (CI) 1,69-2,02) i 14,6 (95% CI 13,5-15,7). Ryzyko zachorowania na raka stale zmniejszało się w czasie, ale utrzymywało się ponad 5 lat po wystąpieniu obu stanów.17
W badaniach zaobserwowano 9173 przypadki nowotworów w porównaniu z oczekiwanymi 7737 wśród pacjentów z krwawieniami z nosa oraz 2582 nowotwory w porównaniu z oczekiwanymi 1540 wśród pacjentów z krwiopluciem. Ogólny SIR wynosił 1,19 (95% CI 1,16-1,21) dla krwawień z nosa i 1,68 (95% CI 1,61-1,74) dla krwioplucia. SIR wynosił 1,85 (95% CI 1,69-2,02) w ciągu pierwszych 90 dni po rozpoznaniu krwawienia z nosa i 14,6 (95% CI 13,5-15,7) w ciągu pierwszych 90 dni po rozpoznaniu krwioplucia.18
Badania wykazały, że pacjenci z rozpoznaniem szpitalnym krwawień z nosa, a szczególnie krwioplucia, mieli zwiększone ryzyko zachorowania na raka w porównaniu z ogólną populacją. Ryzyko względne było szczególnie wysokie w przypadku raka hematologicznego po krwawieniu z nosa oraz nowotworów związanych z paleniem tytoniu i spożywaniem alkoholu po krwiopluciu. Związek z rakiem utrzymywał się przez ponad 5 lat po początkowym epizodzie krwawienia.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.