Hemoroidy
Epidemiologia
Hemoroidy, będące objawowym powiększeniem i przemieszczeniem dystalnym poduszeczek odbytu, stanowią jedną z najczęstszych chorób proktologicznych, z globalną częstością występowania szacowaną na około 4,4%, choć dane wahają się od 4% do 40%. W USA notuje się około 10,4 miliona chorych, z rocznym przyrostem 1 miliona nowych przypadków, z czego 10-20% wymaga leczenia chirurgicznego. Choroba dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety, ze szczytem zachorowań między 45. a 65. rokiem życia. Czynniki ryzyka obejmują zaparcia, przewlekłe napinanie się, otyłość, ciążę (25% kobiet w ciąży doświadcza hemoroidów, zwłaszcza w III trymestrze), przewlekłą biegunkę, dietę ubogą w błonnik (24,8% osób z niskim spożyciem błonnika zgłasza hemoroidy vs 13,7% przy zbilansowanej diecie), marskość wątroby z wodobrzuszem oraz dysfunkcję mięśni dna miednicy. Mimo powszechnego przekonania, najnowsze badania kwestionują istotny związek między zaparciami a rozwojem hemoroidów, wskazując na możliwą rolę biegunki jako czynnika ryzyka.
- Epidemiologia hemoroidów
- Częstotliwość występowania na świecie
- Wiek i płeć jako czynniki epidemiologiczne
- Czynniki ryzyka i predyspozycje
- Trendy epidemiologiczne i zmiany w czasie
- Nadzór i badania przesiewowe
- Wpływ ekonomiczny i społeczny
- Biomarkery i nowe kierunki badań
- Podsumowanie danych epidemiologicznych
Epidemiologia hemoroidów
Hemoroidy (guzki krwawnicze) stanowią jedną z najczęstszych chorób proktologicznych na świecie, dotykając miliony ludzi i stanowiąc istotny problem medyczny i społeczno-ekonomiczny. Choroba ta charakteryzuje się objawowym powiększeniem i przemieszczeniem dystalnym prawidłowych poduszeczek odbytu. Mimo powszechności występowania, dokładne dane epidemiologiczne dotyczące hemoroidów są trudne do ustalenia, ponieważ wielu pacjentów nie zgłasza się po pomoc medyczną, preferując samoleczenie12.
Częstotliwość występowania na świecie
Szacowana ogólnoświatowa częstość występowania objawowych hemoroidów w populacji ogólnej wynosi około 4,4%34. Jednakże różne badania wskazują na znaczne rozbieżności w szacunkach, z przedziałem od 4% do nawet 40%56. W Stanach Zjednoczonych liczbę osób cierpiących na hemoroidy szacuje się na około 10,4 miliona, a każdego roku pojawia się około 1 milion nowych przypadków7. Około 10-20% tych nowych przypadków wymaga leczenia chirurgicznego8.
W Wielkiej Brytanii hemoroidy miały dotykać od 13% do 36% populacji ogólnej910. Jednak te szacunki mogą być zawyżone, ponieważ badania opierały się głównie na samoocenie, a pacjenci mogą przypisywać wszelkie objawy odbytnicze hemoroidom11.
Interesujące badanie przeprowadzone w Arabii Saudyjskiej, w mieście Mekka, wykazało częstość występowania choroby hemoroidalnej na poziomie 16%1213, co jest zbliżone do wyniku badania przeprowadzonego w północno-zachodniej Etiopii, gdzie odnotowano częstość występowania na poziomie 13,1%1415.
Wiek i płeć jako czynniki epidemiologiczne
Wiek jest znanym czynnikiem wpływającym na ryzyko wystąpienia hemoroidów. Częstość występowania hemoroidów wzrasta wraz z wiekiem, osiągając szczyt między 45. a 65. rokiem życia zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet161718. W większości przypadków hemoroidy rozwijają się u osób po 30. roku życia, choć mogą pojawić się w każdym wieku19. Według niektórych szacunków około połowa Amerykanów rozwija hemoroidy do 50. roku życia20.
Jeśli chodzi o rozkład płci, hemoroidy dotykają w równym stopniu mężczyzn i kobiety212223. Jednakże według HD Treatment Center, wśród osób powyżej 45. roku życia, 25% osób, u których rozwijają się hemoroidy, to kobiety, a 15% to mężczyźni24. Badania wykazały również, że istnieje większe prawdopodobieństwo, że mężczyźni będą szukać leczenia swoich hemoroidów niż kobiety25.
Zmiany fizjologiczne zachodzące podczas ciąży zwiększają prawdopodobieństwo, że hemoroidy staną się objawowe, co może zwiększać częstość diagnozowanych przypadków u kobiet2627. Szacuje się, że około 25% kobiet w ciąży doświadcza hemoroidów, szczególnie w trzecim trymestrze28.
Czynniki ryzyka i predyspozycje
Istnieje wiele czynników ryzyka związanych z rozwojem hemoroidów. Czynniki te obejmują2930:
- Zaparcia i przewlekłe napinanie się podczas wypróżniania
- Otyłość
- Ciąża
- Przewlekła biegunka
- Stosunki analne
- Marskość wątroby z wodobrzuszem
- Dysfunkcję mięśni dna miednicy
- Dietę ubogą w błonnik
Badanie przeprowadzone w Arabii Saudyjskiej wykazało, że 24,8% uczestników, którzy mieli dietę ubogą w błonnik, skarżyło się na hemoroidy, w porównaniu do 13,7% osób ze zrównoważoną dietą zawierającą wszystkie niezbędne składniki odżywcze32.
Co ciekawe, chociaż zaparcia i przewlekłe napinanie się są powszechnie uważane za przyczynę hemoroidów, ponieważ twarde stolce i zwiększone ciśnienie wewnątrzbrzuszne mogą powodować niedrożność odpływu żylnego, prowadząc do przekrwienia splotu hemoroidalnego33, najnowsze dowody kwestionują znaczenie zaparć w rozwoju tego powszechnego zaburzenia. Wielu badaczy nie wykazało istotnego związku między hemoroidami a zaparciami, podczas gdy niektóre doniesienia sugerowały, że biegunka jest czynnikiem ryzyka rozwoju hemoroidów34.
Pacjenci z chorobą hemoroidalną częściej są rasy białej, o wyższym statusie społeczno-ekonomicznym i pochodzący z obszarów wiejskich3536. Istnieją również dowody na dziedziczną predyspozycję do choroby hemoroidalnej37.
Trendy epidemiologiczne i zmiany w czasie
Eksperci zauważyli, że w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii liczba osób odwiedzających szpitale z powodu hemoroidów spadła38. Liczba pacjentów wymagających chirurgicznego usunięcia hemoroidów (hemoroidektomii) w szpitalach w Stanach Zjednoczonych maleje. Osiągnęła szczyt w 1974 roku ze 117 hemoroidektomiami na 100 000 osób, co spadło do 37 w 1987 roku3940. Leczenie ambulatoryjne i gabinetowe hemoroidów odpowiada za część tego spadku41.
Nadzór i badania przesiewowe
Ze względu na wysoką częstość występowania hemoroidów oraz fakt, że mogą powodować objawy podobne do innych, poważniejszych chorób odbytu i odbytnicy, ważne jest, aby pacjenci z objawami hemoroidów byli poddawani odpowiednim badaniom. Badanie u pacjentów z objawami w okolicy odbytu powinno zawsze obejmować badanie per rectum42.
Hemoroidy nie zwiększają ryzyka raka jelita grubego ani go nie powodują. Jednak podobne objawy mogą powodować poważniejsze schorzenia. Nawet gdy hemoroid całkowicie się wygoi, chirurg okrężnicy i odbytnicy może zlecić inne badania. Kolonoskopia może być wykonana w celu wykluczenia innych przyczyn krwawienia z odbytu. Każda osoba w wieku 45 lat i starsza powinna poddać się kolonoskopii w celu badania przesiewowego w kierunku raka jelita grubego43.
Interesujące badanie pacjentów poddawanych rutynowym badaniom przesiewowym w kierunku raka jelita grubego wykazało 39% częstość występowania hemoroidów, przy czym 55% tych pacjentów nie zgłaszało żadnych objawów44. Wskazuje to na znaczną liczbę bezobjawowych przypadków hemoroidów w populacji ogólnej.
Wpływ ekonomiczny i społeczny
Hemoroidy mają znaczący wpływ ekonomiczny i społeczny. W Stanach Zjednoczonych do jednej trzeciej z 10 milionów osób z hemoroidami szuka pomocy medycznej, co prowadzi do 1,5 miliona związanych z tym recept rocznie45. Według niektórych szacunków, hemoroidy odpowiadają za około 3,5 miliona wizyt lekarskich rocznie i 500 milionów dolarów kosztów opieki zdrowotnej tylko w Stanach Zjednoczonych46.
Hemoroidy stanowią także częstą przyczynę krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, co może prowadzić do hospitalizacji i dodatkowych kosztów medycznych47.
Biomarkery i nowe kierunki badań
Nowe badania sugerują, że różne biomarkery mogą być odpowiedzialne za występowanie hemoroidów, takie jak metaloproteinaza macierzy (MMP), czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), indukowalna syntaza tlenku azotu (iNOS) i białko C-reaktywne (CRP). Te biomarkery mają potencjał jako cele rozwoju nowych środków przeciwhemoroidalnych48.
Ponadto, duże badanie genetyczne przeprowadzone na prawie milionie osób wskazuje, że ciężka choroba hemoroidalna jest przynajmniej częściowo przypisywalna genetycznie spowodowanej dysfunkcji mięśni jelitowych i tkanki łącznej49. Badacze zgłaszają również genetyczne podobieństwa między chorobą hemoroidalną a innymi schorzeniami żołądkowo-jelitowymi, a także niektórymi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi i psychiatrycznymi50.
Podsumowanie danych epidemiologicznych
Epidemiologia hemoroidów jest złożona i trudna do dokładnego określenia ze względu na znaczną liczbę osób, które nie zgłaszają się po pomoc medyczną. Dostępne dane wskazują, że jest to schorzenie powszechne, dotykające znaczną część populacji światowej, z wyraźnym wzorcem częstości występowania związanym z wiekiem, najwyższym między 45. a 65. rokiem życia. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety są dotknięci w równym stopniu, choć kobiety w ciąży stanowią grupę szczególnego ryzyka. Czynniki ryzyka obejmują zaparcia, przewlekłe napinanie się, otyłość, ciążę, przewlekłą biegunkę i dietę ubogą w błonnik. Nowe badania wskazują na rolę genetycznych predyspozycji i określonych biomarkerów, otwierając nowe możliwości w zakresie profilaktyki i leczenia tej powszechnej choroby5152.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.