Leki w grupie
„testosterony”

Testosterony to grupa steroidowych hormonów androgennych, których głównym przedstawicielem jest testosteron. Są one odpowiedzialne za rozwój i utrzymanie drugorzędowych męskich cech płciowych, stymulację spermatogenezy, wzrost masy mięśniowej i kostnej oraz regulację libido. Testosteron działa poprzez wiązanie się z receptorami androgenowymi w komórkach docelowych, prowadząc do aktywacji określonych genów i syntezy białek.

Do grupy leków zawierających testosteron lub jego pochodne należą: testosteron (Omnadren, Nebido, Androtop, Tostran), cypionat testosteronu (Depo-Testosterone), undecylenian testosteronu (Andriol, Undestor), enantat testosteronu (Testosteronum prolongatum). Na rynku dostępne są różne formy farmaceutyczne: iniekcje domięśniowe o krótkim i długim działaniu, żele i plastry przezskórne, implanty podskórne oraz preparaty doustne.

Testosterony można podzielić na kilka podgrup w zależności od drogi podania i czasu działania. Preparaty o krótkim działaniu (np. Omnadren) wymagają częstszego podawania, zazwyczaj co 2-3 tygodnie. Preparaty o długim działaniu (np. Nebido) można podawać nawet co 10-14 tygodni. Formy przezskórne (żele, plastry) zapewniają stabilne stężenie hormonu w surowicy i aplikowane są codziennie. Preparaty doustne (np. Andriol) mają krótki okres półtrwania i wymagają przyjmowania 2-3 razy dziennie.

Największymi zaletami stosowania testosteronów jest skuteczne leczenie hipogonadyzmu męskiego, poprawa jakości życia pacjentów z niedoborem testosteronu, zwiększenie masy mięśniowej i gęstości mineralnej kości, poprawa funkcji seksualnych i nastroju. U mężczyzn z opóźnionym dojrzewaniem płciowym testosterony umożliwiają prawidłowy rozwój cech płciowych męskich.

Stosowanie testosteronów wiąże się jednak z ryzykiem działań niepożądanych, do których należą: zwiększenie hematokrytu i ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, zatrzymanie wody i sodu w organizmie (obrzęki), pogorszenie parametrów lipidowych, nasilenie objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, zwiększone ryzyko bezdechu sennego, trądzik, łysienie typu męskiego i ginekomastia. Stosowanie testosteronów może hamować oś podwzgórze-przysadka-gonady, prowadząc do zmniejszenia endogennej produkcji testosteronu i zaburzeń płodności. U pacjentów z rakiem gruczołu krokowego lub piersi testosterony są przeciwwskazane.