terapia przeciwzakrzepowa pozajelitowa

Terapia przeciwzakrzepowa pozajelitowa obejmuje parenteralne podawanie leków zapobiegających powstawaniu zakrzepów lub ograniczających ich rozwój. Najczęściej stosowanymi preparatami w tej formie są heparyna niefrakcjonowana (UFH), heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH) oraz fondaparynuks.

Heparyna niefrakcjonowana (UFH) jest podawana dożylnie w ciągłym wlewie lub we wstrzyknięciach podskórnych. Wymaga regularnego monitorowania czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Zaletą heparyny niefrakcjonowanej jest możliwość szybkiego odwrócenia jej działania za pomocą siarczanu protaminy oraz krótki okres półtrwania, co jest szczególnie istotne u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia.

Heparyny drobnocząsteczkowe (LMWH), takie jak enoksaparyna, dalteparyna czy nadroparyna, są podawane podskórnie, zazwyczaj raz lub dwa razy na dobę. Charakteryzują się przewidywalną farmakokinetyką i nie wymagają rutynowego monitorowania laboratoryjnego, co stanowi ich przewagę nad UFH. LMWH są obecnie preferowane w większości wskazań klinicznych, w tym w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Fondaparynuks jest syntetycznym pentasacharydem podawanym podskórnie raz na dobę. Selektywnie hamuje czynnik Xa i nie wiąże się z płytkami krwi, co minimalizuje ryzyko małopłytkowości poheparynowej (HIT). Stosowany jest w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz w ostrych zespołach wieńcowych.

Wskazania do pozajelitowej terapii przeciwzakrzepowej obejmują leczenie i profilaktykę żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, ostre zespoły wieńcowe, migotanie przedsionków, procedury przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) oraz zapobieganie zakrzepicy u pacjentów z protezami zastawkowymi. Szczególnie ważne znaczenie ma ta forma terapii u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować leków doustnych lub wymagają szybkiego działania przeciwzakrzepowego.