zapalenie błony śluzowej po radioterapii
Wskazanie

Zapalenie błony śluzowej po radioterapii, nazywane również mucositis popromieniowym, to powszechne powikłanie występujące u pacjentów poddawanych radioterapii, szczególnie w obrębie głowy i szyi. Stan ten charakteryzuje się uszkodzeniem i zapaleniem komórek nabłonkowych wyścielających przewód pokarmowy, co prowadzi do bolesnych owrzodzeń, trudności w przełykaniu i mówieniu, a w ciężkich przypadkach może uniemożliwiać przyjmowanie pokarmów drogą doustną.

Zapalenie błony śluzowej pojawia się zwykle po 1-2 tygodniach od rozpoczęcia radioterapii i może utrzymywać się przez kilka tygodni po zakończeniu leczenia. Nasilenie objawów zależy od dawki promieniowania, objętości napromienianego obszaru oraz indywidualnych czynników pacjenta, takich jak wiek, stan odżywienia czy współistniejące choroby.

W leczeniu zapalenia błony śluzowej po radioterapii stosuje się preparaty miejscowo działające, takie jak Caphosol, Gelclair, Episil czy Vaxol. Na rynku polskim dostępne są również preparaty zawierające kwas hialuronowy (Gengigel) oraz benzydaminę (Tantum Verde, Hascosept). W przypadku silnego bólu stosuje się leki przeciwbólowe, w tym opioidy (Tramadol, Oxycodon), a w przypadku zakażeń wtórnych – antybiotyki i leki przeciwgrzybicze (Nystatyna, Flukonazol).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z zapaleniem błony śluzowej po radioterapii jest utrzymanie odpowiedniego stanu odżywienia, gdyż ból często uniemożliwia przyjmowanie pokarmów. Może to prowadzić do przerwania lub modyfikacji protokołu radioterapii, co potencjalnie zmniejsza skuteczność leczenia podstawowego. Innym wyzwaniem jest profilaktyka zakażeń wtórnych w osłabionych tkankach oraz utrzymanie prawidłowej higieny jamy ustnej bez nasilania bólu i podrażnienia.

Nowoczesne podejście do tego powikłania obejmuje stosowanie terapii fotobiomodulacyjnej (laseroterapia), krioterapii oraz leków biologicznych (Palifermin). Kluczowe znaczenie ma wczesna interwencja i wielodyscyplinarne podejście, obejmujące onkologa, dietetyka i specjalistę leczenia bólu, aby zapewnić pacjentom optymalną jakość życia podczas leczenia onkologicznego.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl