stan po udarze mózgu
Wskazanie

Stan po udarze mózgu (status post cerebrovascular accident, CVA) to okres rekonwalescencji i rehabilitacji następujący po incydencie naczyniowym w obrębie mózgowia. Udar mózgu może mieć charakter niedokrwienny (około 85% przypadków) lub krwotoczny (około 15% przypadków). Konsekwencje udaru zależą od lokalizacji i rozległości uszkodzenia tkanki mózgowej, a deficyty neurologiczne mogą obejmować zaburzenia ruchowe, czuciowe, poznawcze, mowy oraz trudności w wykonywaniu codziennych czynności.

W fazie wczesnej po udarze mózgu (do 14 dni) stosuje się leczenie przeciwzakrzepowe u pacjentów po udarze niedokrwiennym, takie jak kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard), klopidogrel (Plavix, Areplex, Clopidix) lub tiklopidyna (Aclotin, Ticlopidine). W profilaktyce wtórnej udaru stosuje się także leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistów witaminy K, jak warfaryna (Warfin) lub acenokumarol (Sintrom), a także nowe doustne antykoagulanty: dabigatran (Pradaxa), rywaroksaban (Xarelto) czy apiksaban (Eliquis).

Rehabilitacja jest kluczowym elementem leczenia stanu po udarze mózgu i powinna być rozpoczęta jak najwcześniej. W fazie rehabilitacji stosuje się także leki nootropowe i neuroprotekcyjne, jak piracetam (Lucetam, Nootropil), winpocetyna (Vinpocetine, Cavinton), a także leki poprawiające przepływ mózgowy, np. nicergolina (Sermion). U pacjentów z zaburzeniami funkcji poznawczych stosuje się inhibitory acetylocholinesterazy, jak donepezil (Aricept, Cogiton, Donepex) czy rywastygmina (Exelon, Nimvastid).

Największe trudności w leczeniu pacjenta po udarze mózgu wiążą się z kompleksowością zaburzeń, indywidualnym charakterem deficytów neurologicznych oraz koniecznością długotrwałej, wielospecjalistycznej rehabilitacji. Wyzwaniem jest także profilaktyka wtórna kolejnego incydentu naczyniowego, wymagająca modyfikacji czynników ryzyka sercowo-naczyniowego (leczenie nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, dyslipidemii, zaprzestanie palenia tytoniu). Istotnym problemem pozostaje również depresja poudarowa, występująca u około 30-40% pacjentów, która wymaga odpowiedniego rozpoznania i leczenia farmakologicznego (SSRI, SNRI) oraz psychoterapeutycznego, gdyż znacząco wpływa na proces rehabilitacji i rokowanie.