ból stawu spowodowany zmianą zwyrodnieniową
Wskazanie

Ból stawu spowodowany zmianą zwyrodnieniową (choroba zwyrodnieniowa stawów, osteoartroza) to przewlekła, postępująca choroba charakteryzująca się degradacją chrząstki stawowej, przebudową kości podchrzęstnej oraz stanem zapalnym błony maziowej. Dotyczy głównie stawów kolanowych, biodrowych, kręgosłupa oraz drobnych stawów rąk. Czynnikami ryzyka są: wiek powyżej 45. roku życia, płeć żeńska, otyłość, urazy stawów, nadmierne obciążenie, predyspozycje genetyczne oraz zaburzenia biomechaniczne.

Leczenie farmakologiczne bólu zwyrodnieniowego stawów obejmuje stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. W pierwszej linii stosuje się paracetamol (Panadol, Apap, Paracetamol Filofarm) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne jak diklofenak (Diclac, Diclofenak Polfarmex, Dicloduo), ibuprofen (Ibuprom, Nurofen, Ibupar), naproksen (Anapran, Naproxen Hasco, Pabi-Naproxen) czy meloksykam (Meloxistad, Movalis, Opokan). W terapii miejscowej wykorzystuje się preparaty z diklofenakiem (Voltaren Max, Diclac Lipożel) czy kapsaicyną (Capsagamma, Capisinum). Przy silniejszych dolegliwościach stosuje się tramadol (Poltram, Tramal, Adamon), a niekiedy słabe opioidy.

Istotną rolę odgrywają także leki stosowane dostawowo – iniekcje kortykosteroidów (Depo-Medrol, Diprophos) oraz preparaty kwasu hialuronowego (Suplasyn, Synvisc, Hyalgan) mające działanie przeciwzapalne i poprawiające właściwości mechaniczne płynu stawowego. W leczeniu stosuje się również suplementy chondroityny i glukozaminy (Arthrostop, Arthryl, Doppelherz aktiv), chociaż ich skuteczność budzi kontrowersje.

Największe trudności w leczeniu bólu zwyrodnieniowego stawów dotyczą nieodwracalności zmian strukturalnych oraz ograniczonej skuteczności dostępnych terapii. Problematyczne jest długotrwałe stosowanie NLPZ ze względu na ryzyko działań niepożądanych, szczególnie u osób starszych i z chorobami współistniejącymi (powikłania żołądkowo-jelitowe, sercowo-naczyniowe, nerkowe). Terapia przeciwbólowa często daje tylko częściową ulgę, a skuteczność leczenia modyfikującego przebieg choroby jest ograniczona. Wyzwaniem pozostaje opracowanie metod hamujących lub odwracających proces degradacji chrząstki stawowej. Ponadto, kompleksowe leczenie wymaga połączenia farmakoterapii z fizjoterapią, redukcją masy ciała oraz edukacją pacjenta, co bywa trudne do zrealizowania w codziennej praktyce lekarskiej.