Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tauryna

Ogólne informacje o taurynie

Tauryna to organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów, który naturalnie występuje w organizmie człowieka. Pomimo klasyfikacji jako aminokwas, tauryna nie jest wbudowywana w strukturę białek. Odgrywa istotną rolę w wielu procesach fizjologicznych, w tym w rozwoju układu nerwowego, regulacji objętości komórek, stabilizacji błon komórkowych oraz funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego. Tauryna jest składnikiem wielu produktów do żywienia pozajelitowego, szczególnie tych dedykowanych noworodkom i dzieciom.¹

Specjalne środki ostrożności związane z narażeniem na światło

Szczególnie istotnym ostrzeżeniem dotyczącym stosowania produktów zawierających taurynę, zwłaszcza u noworodków i małych dzieci, jest ich wrażliwość na światło. Narażenie roztworów do dożylnego żywienia pozajelitowego na działanie światła, zwłaszcza po dodaniu pierwiastków śladowych i (lub) witamin, może mieć niepożądane skutki dotyczące odpowiedzi klinicznej. Jest to spowodowane wytwarzaniem się nadtlenków i innych produktów rozpadu.²

Produkty zawierające taurynę jak Vaminolact, Pediaven NN1, Pediaven NN2, Aminoven Infant 10%, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E oraz Pediaven G20 należy chronić przed światłem do momentu zakończenia podawania, w przypadku stosowania u noworodków i dzieci w wieku poniżej 2 lat.^{3 4}

Ostrzeżenia związane z zaburzeniami metabolicznymi

Produkty zawierające taurynę stosowane są w żywieniu pozajelitowym i powinny być podawane ze szczególną ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi. Przed zastosowaniem preparatów z tauryną należy przeprowadzić staranną ocenę korzyści i ryzyka u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów innych niż wymieniono w przeciwwskazaniach.⁵

Monitorowanie pacjentów

Kontrola laboratoryjna

Podczas stosowania produktów zawierających taurynę w żywieniu pozajelitowym, niezbędna jest regularna kontrola laboratoryjna. Zaleca się monitorowanie:⁶

• azotu mocznikowego
• amoniaku
• elektrolitów
• glukozy i triglicerydów (w przypadku podawania emulsji tłuszczowych)
• równowagi kwasowo-zasadowej i bilansu płynów
• enzymów wątrobowych
• osmolalności surowicy

⁷

W trakcie długotrwałego stosowania (przez kilka tygodni) należy również dokładnie monitorować morfologię krwi oraz czynniki krzepnięcia.^{8 9}

Szczególne grupy pacjentów wymagające monitorowania

Obserwacja kliniczna i laboratoryjna powinna zostać wzmożona u pacjentów z:

• Niewydolnością wątroby – ze względu na ryzyko wystąpienia lub nasilenia zaburzeń neurologicznych związanych z hiperamonemią
• Niewydolnością nerek – ze względu na ryzyko wystąpienia lub nasilenia kwasicy metabolicznej oraz hiperazotemii
• Kwasicą metaboliczną – w kwasicy mleczanowej nie zaleca się podawania glukozy dożylnie
• Cukrzycą lub nietolerancją glukozy – należy kontrolować glikemię, cukromocz, ketonurię oraz, o ile to konieczne, dostosować dawkę insuliny

¹⁰

Ryzyko hipermagnezemii

Podczas stosowania preparatów zawierających taurynę, zwłaszcza u dzieci, należy zwrócić uwagę na potencjalne ryzyko hipermagnezemii. Produkty takie jak Pediaven NN1, Pediaven NN2 oraz Pediaven G20 zawierają magnez w stężeniu, które może prowadzić do hipermagnezemii, szczególnie przy podaniu dużych dawek.¹¹

Objawy hipermagnezemii obejmują:

• ogólne osłabienie organizmu pacjenta
• obniżenie aktywności ruchowej
• nudności
• wymioty
• hipokalcemię
• niewydolność oddechową
• niedociśnienie tętnicze
• zaburzenia rytmu serca

¹²

Zaleca się kontrolowanie stężenia magnezu na początku leczenia, a następnie w odpowiednich odstępach czasu, zgodnie ze standardową praktyką kliniczną i potrzebami pacjenta. Jest to szczególnie ważne u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia hipermagnezemii, w tym:¹³

• pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
• pacjentów otrzymujących inne produkty lecznicze, które powodują ryzyko wystąpienia hipermagnezemii
• pacjentów otrzymujących magnez z innych źródeł

¹⁴

Jeśli stężenia magnezu w surowicy są podwyższone (powyżej prawidłowych wartości), infuzję należy przerwać lub zmniejszyć szybkość infuzji do poziomu klinicznie właściwego i bezpiecznego.¹⁵

Zaburzenia czynności nerek

Produkty zawierające taurynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U tych pacjentów trzeba ściśle kontrolować bilans płynowy i elektrolitowy, włączając stężenie magnezu (patrz wyżej: hipermagnezemia).¹⁶

U pacjentów z niewydolnością nerek powinno się dostosować przyjęcie azotu do czynności nerek pacjenta. W przypadkach niewydolności nerek związanej z fizjologiczną niedojrzałością noworodków, nie stanowi to przeciwwskazania do stosowania produktów zawierających taurynę, takich jak Pediaven NN1 i Pediaven NN2.¹⁷

Zespół ponownego odżywienia

U pacjentów niedożywionych rozpoczęcie żywienia pozajelitowego może prowadzić do zespołu ponownego odżywienia. Zespół ten charakteryzuje się przeniesieniem potasu, fosforu i magnezu do komórki, gdyż u pacjenta zaczynają przeważać przemiany anaboliczne.¹⁸

Może także dojść do powstania niedoboru tiaminy i zatrzymania płynów w organizmie. Do zmian tych może dojść w ciągu 24 do 48 godzin, w związku z tym zaleca się:^{19 20}

• ostrożne i powolne rozpoczynanie żywienia pozajelitowego
• ścisłe monitorowanie i odpowiednie dostosowywanie podawania płynów, elektrolitów, pierwiastków śladowych i witamin
• unikanie nadmiernego odżywienia

²¹

Ograniczenia przyjmowania płynów

Produkty lecznicze zawierające taurynę, takie jak Pediaven NN1, Pediaven NN2 i Pediaven G20, należy stosować ostrożnie, gdy wymagane jest ograniczenie przyjmowania płynów, szczególnie w niektórych chorobach serca, płuc, wątroby lub nerek.²²

Właściwe stosowanie infuzji

Szybkość infuzji

W celu uniknięcia ryzyka związanego z podaniem infuzji z szybkością większą niż zalecana, ważne jest przeprowadzenie infuzji z regularną i kontrolowaną szybkością, z użyciem elektronicznego urządzenia regulującego szybkość przepływu (pompa, np. pompa strzykawkowa).²³

W przypadku trwania infuzji krócej niż 24 godziny, szybkość infuzji należy zwiększać stopniowo w pierwszej godzinie i stopniowo zmniejszać w ostatniej godzinie, aby uniknąć nagłych zmian stężenia cukru we krwi.²⁴

Ryzyko wynaczynienia

Tak jak w przypadku wszystkich produktów leczniczych podawanych dożylnie, podczas infuzji produktów zawierających taurynę może wystąpić wynaczynienie. Należy regularnie sprawdzać miejsce założenia cewnika w celu rozpoznania objawów wynaczynienia.²⁵

W przypadku wystąpienia wynaczynienia należy postępować następująco:²⁶

• natychmiast przerwać infuzję
• pozostawić jednak założony cewnik lub kaniulę w celu umożliwienia natychmiastowego podjęcia leczenia pacjenta
• pozostały po wynaczynieniu płyn odciągnąć przed usunięciem cewnika lub kaniuli
• unieść kończynę, w której doszło do wynaczynienia (jeśli dotyczy)

²⁷

Sposób postępowania po wynaczynieniu może obejmować leczenie niefarmakologiczne, farmakologiczne i (lub) interwencję chirurgiczną. W przypadku wystąpienia dużego wynaczynienia, należy skonsultować się z chirurgiem.²⁸

Nie należy podawać infuzji ponownie do tej samej żyły centralnej po wystąpieniu wynaczynienia.²⁹

Ryzyko infekcji

Ponieważ wykorzystanie cewnika dożylnego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia, podczas zakładania i obsługi cewnika zalecane jest dokładne przestrzeganie zasad postępowania aseptycznego, aby uniknąć jakiegokolwiek zakażenia.³⁰

Reakcje alergiczne

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek oznak lub jakiegokolwiek objawu reakcji anafilaktycznej (szczególnie gorączki, dreszczy, pocenia się, wysypki lub duszności) należy natychmiast przerwać infuzję.³¹

Szczególne zalecenia dla tauryny w różnych preparatach

Tauryna jest ważnym składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, szczególnie tych dedykowanych noworodkom i dzieciom. Preparaty te różnią się między sobą zawartością tauryny – od 0,08 g/l w Pediaven NN1 do 0,5 g/l w Aminomix 1 Novum. Niezależnie od stężenia tauryny, produkty te wymagają podobnych środków ostrożności, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony przed światłem podczas stosowania u noworodków i dzieci poniżej 2 lat.³²

Preparaty zawierające taurynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby oraz zaburzeniami metabolicznymi. Konieczne jest odpowiednie monitorowanie parametrów laboratoryjnych, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia, oraz zwrócenie szczególnej uwagi na ryzyko hipermagnezemii przy stosowaniu preparatów zawierających magnez.³³