Przedawkowanie
Sulfasalazyna

Przedawkowanie sulfasalazyny

Przedawkowanie sulfasalazyny stanowi poważne zagrożenie kliniczne, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Odnotowano, że u dorosłej osoby przyjęcie 25 g sulfasalazyny spowodowało objawy łagodnego zatrucia, nawet po wcześniej zastosowanym płukaniu żołądka.^{1 2 3}

Toksyczność sulfasalazyny

W przypadku sulfasalazyny, podobnie jak innych sulfonamidów, jednorazowe przyjęcie doustne dużych ilości spowodowało w rzadkich przypadkach ciężkie zatrucie. Udokumentowano przypadek śmiertelnego zatrucia u osoby dorosłej po przyjęciu dawki 43 g w ciągu 24 godzin, gdzie przyczyną zgonu były sulfhemoglobinemia i methemoglobinemia.^{4 5 6}

Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia objawów alergicznych po przedawkowaniu sulfasalazyny. W przypadku noworodków istnieje również ryzyko rozwoju żółtaczki jąder podkorowych.^{7 8 9}

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie sulfasalazyny manifestuje się szerokim spektrum objawów klinicznych, które możemy podzielić na kilka kategorii – dotyczące układu pokarmowego, moczowego, metaboliczne, hematologiczne, wątrobowe, neurologiczne oraz związane z nadwrażliwością.^{10 11 12}

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania sulfasalazyny wymaga kompleksowego podejścia. W przypadkach wczesnego rozpoznania przedawkowania należy rozważyć wykonanie płukania żołądka oraz podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania leku.^{13 14 15}

Kluczowym elementem postępowania jest intensywne nawadnianie dożylne mające na celu zapewnienie ciągłej, zwiększonej diurezy. Zaleca się także alkalizację moczu poprzez dożylne podanie wodorowęglanu sodu. Należy monitorować funkcję nerek ze względu na ryzyko rozwoju skąpomoczu lub bezmoczu. W przypadku całkowitego zatrzymania produkcji moczu konieczne może być zastosowanie dializy.^{16 17 18}

W leczeniu methemoglobinemii, która manifestuje się klinicznie sinicą, zaleca się podanie metylotioniny (błękitu metylenowego) w dawce 1-2 mg/kg masy ciała, w formie powolnego wlewu dożylnego.^{19 20 21}

W przypadkach ciężkiej sulfhemoglobinemii, która nie odpowiada na standardowe leczenie, można rozważyć wymienne przetoczenie krwi jako metodę leczenia ratunkowego.^{22 23 24}

Poza wymienionymi metodami leczenia, konieczne jest wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego, zależnego od manifestacji klinicznej zatrucia, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania i wspierania funkcji narządów, których dysfunkcja może zagrażać życiu pacjenta.^{25 26 27}

Schemat postępowania w przedawkowaniu sulfasalazyny

1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego (płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego) – we wczesnym stadium zatrucia
2. Intensywne nawadnianie dożylne mające na celu zwiększenie diurezy
3. Alkalizacja moczu przy użyciu wodorowęglanu sodu podawanego dożylnie
4. Monitorowanie funkcji nerek i w razie bezmoczu – zastosowanie dializy
5. W przypadku methemoglobinemii – podanie metylotioniny (błękitu metylenowego) w dawce 1-2 mg/kg mc. w powolnym wlewie dożylnym
6. W ciężkiej sulfhemoglobinemii – rozważenie wymiennego przetoczenia krwi
7. Leczenie objawowe dostosowane do indywidualnego stanu klinicznego pacjenta

^{28 29 30}