Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Promazyna

Promazyna, jako pochodna fenotiazyny, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko licznych działań niepożądanych, w tym zaburzeń pozapiramidowych, arytmii serca oraz złośliwego zespołu neuroleptycznego. Szczególnie narażone są grupy pacjentów z chorobami serca, niewydolnością wątroby lub nerek, zaburzeniami układu oddechowego, padaczką, a także osoby w podeszłym wieku, u których może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne oraz zaburzenia termoregulacji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do dyskinez późnych, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Zaleca się unikanie stosowania u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, niedoczynnością tarczycy, miastenią oraz przerostem gruczołu krokowego. W przypadku gorączki o niewyjaśnionym podłożu konieczne jest przerwanie terapii i diagnostyka w kierunku złośliwego zespołu neuroleptycznego.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania promazyny

Stosowanie promazyny, podobnie jak innych pochodnych fenotiazyny, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności oraz monitorowania pacjenta ze względu na szerokie spektrum działań niepożądanych i potencjalnych zagrożeń. Konieczna jest znajomość specyficznych sytuacji klinicznych, w których preparat ten należy stosować ze szczególną ostrożnością lub całkowicie unikać jego stosowania.1 2

Pacjenci wymagający szczególnej ostrożności

Promazyna powinna być stosowana ze szczególną rozwagą u następujących grup pacjentów:3 4

5 6

Szczególnie należy podkreślić, że długotrwałe stosowanie pochodnych fenotiazyny może powodować dyskinezy późne, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. W przypadku wystąpienia dyskinez należy odstawić promazynę.7 8

Sytuacje, w których należy unikać stosowania promazyny

Zaleca się unikanie stosowania produktów leczniczych zawierających promazynę u pacjentów z:9 10

  • Jaskrą z wąskim kątem przesączania w wywiadzie lub w wywiadzie rodzinnym
  • Niedoczynnością tarczycy
  • Miastenią (myasthenia gravis)
  • Przerostem gruczołu krokowego

11 12

Ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego

W przypadku wystąpienia z niewyjaśnionych przyczyn gorączki, konieczne jest przerwanie leczenia i ustalenie jej podłoża, ponieważ może być ona pierwszym objawem złośliwego zespołu neuroleptycznego. Charakterystycznymi objawami tego zespołu są: bladość, hipertermia, zaburzenia autonomicznego układu nerwowego, zaburzenia świadomości oraz sztywność mięśni.13 14

Zespół odstawienia i konieczność stopniowej redukcji dawki

Bardzo rzadko po nagłym odstawieniu promazyny (przede wszystkim po długotrwałym stosowaniu dużych dawek) wystąpić mogą ostre objawy odstawienne w postaci nudności, wymiotów, bezsenności. Może również nastąpić nawrót choroby oraz mogą wystąpić objawy pozapiramidowe. W związku z tym zaleca się stopniowe odstawianie produktu leczniczego.15 16

Ryzyko agranulocytozy i konieczność monitorowania hematologicznego

Donoszono o wystąpieniu agranulocytozy podczas leczenia pochodnymi fenotiazyny. Z tego powodu zaleca się regularne badanie krwi. Wystąpienie niewyjaśnionej infekcji lub gorączki może świadczyć o zaburzeniu czynności układu krwiotwórczego – należy wtedy natychmiast wykonać badanie krwi.17 18

Wydłużenie odstępu QT

U osób leczonych neuroleptykami odnotowano przypadki wydłużonego odstępu QT. Występowały one bardzo rzadko. Niemniej jednak pacjenci ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu serca wymagają szczególnie ostrożnego leczenia, zwłaszcza w początkowej fazie. Do tej grupy należą przede wszystkim pacjenci:19 20

  • z chorobami serca
  • z zaburzeniami metabolicznymi takimi jak: hipokaliemia, hipokalcemia lub hipomagnezemia
  • niedożywieni
  • nadużywający alkoholu
  • leczeni innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT

21 22

Wpływ na poziom prolaktyny

Leki przeciwpsychotyczne, w tym promazyna, mogą zwiększać wydzielanie prolaktyny.23 24

Fotosensybilizacja

Pacjentom leczonym promazyną należy zalecić unikanie światła słonecznego, z powodu ryzyka wystąpienia wysypki skórnej i odkładania się barwnika w skórze.25 26

Konieczność regularnego monitorowania w długotrwałym leczeniu

W długotrwałym leczeniu promazyną należy okresowo kontrolować obraz krwi obwodowej, czynność wątroby i serca oraz przeprowadzać badania oczu.27 28

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Produkty lecznicze zawierające promazynę zawierają również substancje pomocnicze, które mogą mieć znaczenie kliniczne:29 30

  • Laktoza jednowodna – pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni zażywać produktu leczniczego.
    • Jedna tabletka powlekana Promazine Hasco o mocy 25 mg zawiera 46,25 mg laktozy jednowodnej.
  • Sacharoza (w Promazin Jelfa) – pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować produktu leczniczego.
  • Barwniki – produkty lecznicze zawierają barwniki, które mogą powodować reakcje alergiczne:
    • Promazin Jelfa 25 mg – żółcień chinolinowa (E 104)
    • Promazin Jelfa 50 mg – żółcień pomarańczowa (E 110)
    • Promazin Jelfa 100 mg – czerwień koszenilowa (E 124)

31 32 33

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl