Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Promazyna
Promazyna, jako pochodna fenotiazyny, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko licznych działań niepożądanych, w tym zaburzeń pozapiramidowych, arytmii serca oraz złośliwego zespołu neuroleptycznego. Szczególnie narażone są grupy pacjentów z chorobami serca, niewydolnością wątroby lub nerek, zaburzeniami układu oddechowego, padaczką, a także osoby w podeszłym wieku, u których może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne oraz zaburzenia termoregulacji. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do dyskinez późnych, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku. Zaleca się unikanie stosowania u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, niedoczynnością tarczycy, miastenią oraz przerostem gruczołu krokowego. W przypadku gorączki o niewyjaśnionym podłożu konieczne jest przerwanie terapii i diagnostyka w kierunku złośliwego zespołu neuroleptycznego.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania promazyny
- Pacjenci wymagający szczególnej ostrożności
- Sytuacje, w których należy unikać stosowania promazyny
- Ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego
- Zespół odstawienia i konieczność stopniowej redukcji dawki
- Ryzyko agranulocytozy i konieczność monitorowania hematologicznego
- Wydłużenie odstępu QT
- Wpływ na poziom prolaktyny
- Fotosensybilizacja
- Konieczność regularnego monitorowania w długotrwałym leczeniu
- Informacje dotyczące substancji pomocniczych
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania promazyny
Stosowanie promazyny, podobnie jak innych pochodnych fenotiazyny, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności oraz monitorowania pacjenta ze względu na szerokie spektrum działań niepożądanych i potencjalnych zagrożeń. Konieczna jest znajomość specyficznych sytuacji klinicznych, w których preparat ten należy stosować ze szczególną ostrożnością lub całkowicie unikać jego stosowania.1 2
Pacjenci wymagający szczególnej ostrożności
Promazyna powinna być stosowana ze szczególną rozwagą u następujących grup pacjentów:3 4
- Pacjenci długotrwale stosujący promazynę – ze względu na możliwość rozwoju zaburzeń czynności układu pozapiramidowego, z parkinsonizmem polekowym włącznie
- Osoby z zaburzeniami czynności układu pozapiramidowego lub dyskinezami w wywiadzie – ze względu na duże ryzyko nasilenia tych zaburzeń
- Pacjenci z chorobami serca, arytmią serca lub stanami predysponującymi do zaburzeń rytmu serca
- Chorzy z miażdżycą tętnic mózgowych lub chorobą niedokrwienną serca
- Osoby z niewydolnością wątroby lub nerek (ciężka niewydolność stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatu)
- Pacjenci z przewlekłymi i ciężkimi zaburzeniami czynności układu oddechowego, astmą, rozedmą, ostrym zakażeniem dróg oddechowych – ze względu na możliwość nasilenia lub prowokowania przez promazynę objawów tych zaburzeń
- Chorzy z padaczką lub stanami predysponującymi do padaczki – ze względu na możliwość obniżenia progu drgawkowego przez promazynę
- Osoby w podeszłym wieku, zwłaszcza w czasie upalnej lub mroźnej pogody – ze względu na ryzyko wystąpienia hiper- lub hipotermii. Szczególnie u tych pacjentów może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne
5 6
Szczególnie należy podkreślić, że długotrwałe stosowanie pochodnych fenotiazyny może powodować dyskinezy późne, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. W przypadku wystąpienia dyskinez należy odstawić promazynę.7 8
Sytuacje, w których należy unikać stosowania promazyny
Zaleca się unikanie stosowania produktów leczniczych zawierających promazynę u pacjentów z:9 10
- Jaskrą z wąskim kątem przesączania w wywiadzie lub w wywiadzie rodzinnym
- Niedoczynnością tarczycy
- Miastenią (myasthenia gravis)
- Przerostem gruczołu krokowego
11 12
Ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego
W przypadku wystąpienia z niewyjaśnionych przyczyn gorączki, konieczne jest przerwanie leczenia i ustalenie jej podłoża, ponieważ może być ona pierwszym objawem złośliwego zespołu neuroleptycznego. Charakterystycznymi objawami tego zespołu są: bladość, hipertermia, zaburzenia autonomicznego układu nerwowego, zaburzenia świadomości oraz sztywność mięśni.13 14
Zespół odstawienia i konieczność stopniowej redukcji dawki
Bardzo rzadko po nagłym odstawieniu promazyny (przede wszystkim po długotrwałym stosowaniu dużych dawek) wystąpić mogą ostre objawy odstawienne w postaci nudności, wymiotów, bezsenności. Może również nastąpić nawrót choroby oraz mogą wystąpić objawy pozapiramidowe. W związku z tym zaleca się stopniowe odstawianie produktu leczniczego.15 16
Ryzyko agranulocytozy i konieczność monitorowania hematologicznego
Donoszono o wystąpieniu agranulocytozy podczas leczenia pochodnymi fenotiazyny. Z tego powodu zaleca się regularne badanie krwi. Wystąpienie niewyjaśnionej infekcji lub gorączki może świadczyć o zaburzeniu czynności układu krwiotwórczego – należy wtedy natychmiast wykonać badanie krwi.17 18
Wydłużenie odstępu QT
U osób leczonych neuroleptykami odnotowano przypadki wydłużonego odstępu QT. Występowały one bardzo rzadko. Niemniej jednak pacjenci ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu serca wymagają szczególnie ostrożnego leczenia, zwłaszcza w początkowej fazie. Do tej grupy należą przede wszystkim pacjenci:19 20
- z chorobami serca
- z zaburzeniami metabolicznymi takimi jak: hipokaliemia, hipokalcemia lub hipomagnezemia
- niedożywieni
- nadużywający alkoholu
- leczeni innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT
21 22
Wpływ na poziom prolaktyny
Leki przeciwpsychotyczne, w tym promazyna, mogą zwiększać wydzielanie prolaktyny.23 24
Fotosensybilizacja
Pacjentom leczonym promazyną należy zalecić unikanie światła słonecznego, z powodu ryzyka wystąpienia wysypki skórnej i odkładania się barwnika w skórze.25 26
Konieczność regularnego monitorowania w długotrwałym leczeniu
W długotrwałym leczeniu promazyną należy okresowo kontrolować obraz krwi obwodowej, czynność wątroby i serca oraz przeprowadzać badania oczu.27 28
Informacje dotyczące substancji pomocniczych
Produkty lecznicze zawierające promazynę zawierają również substancje pomocnicze, które mogą mieć znaczenie kliniczne:29 30
- Laktoza jednowodna – pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni zażywać produktu leczniczego.
- Jedna tabletka powlekana Promazine Hasco o mocy 25 mg zawiera 46,25 mg laktozy jednowodnej.
- Sacharoza (w Promazin Jelfa) – pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować produktu leczniczego.
- Barwniki – produkty lecznicze zawierają barwniki, które mogą powodować reakcje alergiczne:
- Promazin Jelfa 25 mg – żółcień chinolinowa (E 104)
- Promazin Jelfa 50 mg – żółcień pomarańczowa (E 110)
- Promazin Jelfa 100 mg – czerwień koszenilowa (E 124)
31 32 33
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania