Przedawkowanie
Potasu diwodorofosforan

Przedawkowanie potasu diwodorofosforanu

Potasu diwodorofosforan, będący składnikiem produktu leczniczego ADDIPHOS, może w przypadku przedawkowania prowadzić do szeregu niebezpiecznych konsekwencji zdrowotnych. Produkt ADDIPHOS, który zawiera 170,1 mg potasu diwodorofosforanu w 1 ml koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji, przy nieprawidłowym dawkowaniu może wywołać stan hiperfosfatemii u pacjenta. ¹

Efekty kliniczne przedawkowania

Głównym efektem klinicznym hiperfosfatemii wywołanej przez przedawkowanie potasu diwodorofosforanu jest zwapnienie ektopowe. Zjawisko to obserwuje się najczęściej w populacji pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, którzy są szczególnie narażeni na zaburzenia gospodarki fosforanowej. ²

Należy zaznaczyć, że przy ocenie przedawkowania ADDIPHOS, konieczne jest uwzględnienie nie tylko zawartości fosforanów (2 mmol P/ml, czyli 62 mg/ml), ale również zawartości elektrolitów towarzyszących: potasu (1,5 mmol K/ml, czyli 59 mg/ml) oraz sodu (1,5 mmol Na/ml, czyli 34 mg/ml). ^{3 4}

Czynniki ryzyka przedawkowania

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że większość pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego charakteryzuje się zwiększoną zdolnością wiązania fosforanów, co może częściowo kompensować ryzyko hiperfosfatemii przy standardowych dawkach. Jednakże nie eliminuje to ryzyka przedawkowania przy znacznym przekroczeniu zalecanych dawek. ⁵

Należy pamiętać, że produkt ADDIPHOS charakteryzuje się wysoką osmolalnością wynoszącą 3200 mOsm/kg wody oraz pH w zakresie 6,2-6,5, co dodatkowo może wpływać na konsekwencje przedawkowania, szczególnie w kontekście lokalnych reakcji naczyniowych. ⁶

Objawy przedawkowania

^{7 8}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania przedawkowania potasu diwodorofosforanu z produktu ADDIPHOS, należy natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Ze względu na złożony skład preparatu (potasu diwodorofosforan 170,1 mg, disodu fosforan dwuwodny 133,5 mg, potasu wodorotlenek 14,0 mg), postępowanie powinno uwzględniać korekcję zaburzeń gospodarki fosforanowej, potasowej i sodowej. ⁹

Należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazania do stosowania produktu ADDIPHOS, gdyż stanowią one jednocześnie stany zwiększonego ryzyka w przypadku przedawkowania. Jak wskazano w charakterystyce produktu leczniczego, należy zapoznać się z pełnym wykazem przeciwwskazań. ¹⁰

Monitorowanie pacjenta

U pacjentów, u których doszło do przedawkowania potasu diwodorofosforanu z produktu ADDIPHOS, konieczne jest ścisłe monitorowanie następujących parametrów:

• Stężenie fosforanów w surowicy
• Stężenie wapnia w surowicy
• Stężenie potasu w surowicy
• Stężenie sodu w surowicy
• Parametry funkcji nerek (kreatynina, GFR)
• EKG (ze względu na ryzyko hiperkalemii)

^{11 12}

Pacjenci z przewlekłą chorobą nerek stanowią grupę szczególnie narażoną na powikłania związane z przedawkowaniem ADDIPHOS, w związku z czym w tej populacji konieczna jest szczególna ostrożność i intensywne monitorowanie. ¹³