Właściwości farmakokinetyczne
Piracetam

Właściwości farmakokinetyczne piracetamu

Piracetam charakteryzuje się właściwościami farmakokinetycznymi o charakterze liniowym, które nie zmieniają się w czasie. Przeprowadzone badania dotyczące szerokiego zakresu dawek wykazały małą zmienność międzyosobniczą, co potwierdza wysoką przenikalność, wysoką rozpuszczalność oraz minimalny metabolizm substancji.^{1 2}

Stan stacjonarny stężenia piracetamu w organizmie osiągany jest po 3 dniach od rozpoczęcia podawania.^{3 4}

Wchłanianie

Po podaniu doustnym piracetam wchłania się szybko i w znacznym stopniu. Przyjęty na czczo osiąga maksymalne stężenie w osoczu po godzinie od podania.^{5 6}

Bezwzględna biodostępność doustnych postaci piracetamu jest bliska 100%. Posiłki nie mają wpływu na zakres wchłaniania, jednak zmniejszają wartość Cmax o 17% i powodują wydłużenie tmax z 1 godziny do 1,5 godziny.^{7 8}

Maksymalne stężenie w osoczu wynosi zazwyczaj 84 μg/ml po podaniu pojedynczej dawki doustnej 3,2 g i 115 μg/ml po wielokrotnym podaniu leku w dawce 3,2 g trzy razy na dobę.^{9 10}

Dystrybucja

Piracetam charakteryzuje się tym, że nie wiąże się z białkami osocza.^{11 12} Objętość dystrybucji substancji wynosi około 0,6 l/kg.^{13 14}

Istotną cechą piracetamu jest zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg. Po podaniu dożylnym można go wykryć w płynie mózgowo-rdzeniowym.^{15 16}

Wartość t1/2 dla płynu mózgowo-rdzeniowego wynosi około 5 godzin, a okres półtrwania w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 8,5 godziny.^{17 18}

U zwierząt największe stężenia piracetamu w mózgu stwierdzano w korze mózgu (w płacie czołowym, ciemieniowym i potylicznym), w korze móżdżku i zwojach podstawy mózgu.^{19 20}

Piracetam przenika do wszystkich tkanek z wyjątkiem tkanki tłuszczowej, przenika przez barierę łożyskową i przez błony komórkowe izolowanych erytrocytów.^{21 22}

Metabolizm

Nie ma danych wskazujących, że piracetam podlega metabolizmowi w organizmie.^{23 24}

Dowodami potwierdzającymi brak metabolizmu piracetamu są:

• znacznie wydłużony okres półtrwania w osoczu u pacjentów z bezmoczem²⁵
• wykrywanie większości przyjętej dawki piracetamu w moczu²⁶

²⁷

Eliminacja

Okres półtrwania piracetamu w osoczu u osób dorosłych wynosi około 5 godzin zarówno po podaniu doustnym, jak i dożylnym.^{28 29} Podobne wartości obserwowano u dorosłych ochotników i osób chorych.³⁰

Całkowity klirens ustrojowy piracetamu wynosi 80-90 ml/min.^{31 32}

Piracetam wydalany jest głównie przez nerki, z moczem (80-100% dawki).^{33 34} Wydalanie odbywa się w procesie przesączania kłębuszkowego.^{35 36}

Liniowość parametrów farmakokinetycznych

Stwierdzono liniowość właściwości farmakokinetycznych piracetamu w zakresie dawek od 0,8 do 12 g.^{37 38}

Parametry farmakokinetyczne, takie jak okres półtrwania i klirens, nie zmieniają się w zależności od wielkości dawki i czasu trwania leczenia.^{39 40}

Farmakokinetyka w różnych grupach pacjentów

Podział ze względu na płeć

W badaniu biorównoważności różnych postaci leku w dawce 2,4 g stwierdzono, że wartości Cmax i AUC są o około 30% większe u kobiet (N=6) niż u mężczyzn (N=6).^{41 42}

Jednocześnie stwierdzono porównywalność wartości klirensu po uwzględnieniu różnic masy ciała.^{43 44}

Różnice rasowe

Nie przeprowadzano specjalistycznych badań dotyczących farmakokinetyki piracetamu u osób różnych ras. Porównania danych osób rasy białej i żółtej uczestniczących w różnych badaniach świadczą o zbliżonych wartościach parametrów farmakokinetycznych.^{45 46}

Ze względu na to, że piracetam jest wydalany przede wszystkim przez nerki, a nie zaobserwowano istotnych różnic między rasami dotyczących klirensu kreatyniny, nie należy oczekiwać zróżnicowania farmakokinetyki leku u osób o różnym pochodzeniu etnicznym.^{47 48}

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku okres półtrwania piracetamu jest wydłużony, co ma związek ze zmniejszeniem czynności nerek w tej grupie pacjentów.^{49 50}

Dzieci

Nie przeprowadzono badań dotyczących farmakokinetyki piracetamu u dzieci.^{51 52}

Zaburzenia czynności nerek

Klirens piracetamu jest skorelowany z klirensem kreatyniny.^{53 54} Z tego powodu zaleca się modyfikację dawki dobowej piracetamu u osób z zaburzeniami czynności nerek odpowiednio do klirensu kreatyniny.^{55 56}

U osób z bezmoczem w schyłkowym okresie niewydolności nerek okres półtrwania piracetamu jest znacząco wydłużony do 59 godzin.^{57 58}

Podczas typowej 4-godzinnej dializy usuwane jest 50-60% piracetamu.^{59 60}

Zaburzenia czynności wątroby

Nie przeprowadzono dotychczas badań wpływu zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę piracetamu.^{61 62}

Biorąc pod uwagę, że 80-100% dawki piracetamu wydala się z moczem, nie należy oczekiwać, by wyłącznie z powodu zaburzenia czynności wątroby dochodziło do istotnych zmian wydalania piracetamu.^{63 64}