Działania niepożądane
Kwas octowy

Działania niepożądane kwasu octowego

Kwas octowy jest substancją czynną występującą w kilku produktach leczniczych o różnych zastosowaniach, zarówno do podawania dożylnego (Aminomix 1 Novum), jak i do stosowania miejscowego na skórę (Artemisol, Delacet) czy błony śluzowe (Solcogyn). Działania niepożądane związane z tą substancją różnią się w zależności od drogi podania i postaci farmaceutycznej preparatu.¹

Działania niepożądane ogólnoustrojowe

Przy podaniu dożylnym preparatów zawierających kwas octowy (jak Aminomix 1 Novum), podczas właściwego stosowania nie zaobserwowano bezpośrednich działań niepożądanych związanych z samą substancją. Mogą jednak wystąpić objawy niepożądane związane ogólnie z żywieniem pozajelitowym, szczególnie na początku terapii.²

Do tego typu reakcji zaliczają się:

• Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty – występujące często (≥ 1/100 do < 1/10)³
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: ból głowy, dreszcze, gorączka – występujące niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100)⁴

Działania niepożądane miejscowe

W przypadku preparatów do stosowania miejscowego zawierających kwas octowy, jak Artemisol, Delacet czy Solcogyn, najczęściej raportowanym działaniem niepożądanym jest miejscowe podrażnienie skóry lub błon śluzowych.^{5 6}

W produkcie Solcogyn (zawierającym 20,4 mg kwasu octowego 99% w ml roztworu) stosowanym na szyjkę macicy, mogą wystąpić następujące miejscowe reakcje niepożądane o nieznanej częstości:⁷

• Pieczenie w miejscu podania
• Ból w miejscu aplikacji
• Swędzenie w obszarze kontaktu z preparatem

Szczególnie istotne jest, że nieprawidłowe zastosowanie preparatów zawierających kwas octowy do stosowania miejscowego (jak Solcogyn) może prowadzić do poważniejszych następstw, takich jak uszkodzenie tkanek znajdujących się pod błoną śluzową, co w konsekwencji może skutkować podrażnieniem skóry i owrzodzeniem.⁸

Działania niepożądane po przypadkowym połknięciu

W przypadku preparatów do stosowania zewnętrznego zawierających kwas octowy (Artemisol, Delacet), bardzo istotnym zagrożeniem jest możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych po przypadkowym połknięciu. Mogą wówczas wystąpić zaburzenia w funkcjonowaniu:^{9 10}

• Układu pokarmowego – mogą obejmować uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, nudności, wymioty, bóle brzucha
• Układu krwionośnego – potencjalnie zaburzenia krążenia, zmiany w składzie krwi
• Układu nerwowego – możliwe objawy neurotoksyczne

Monitorowanie działań niepożądanych

Z uwagi na potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem preparatów zawierających kwas octowy, istotne jest monitorowanie i zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane śledzenie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktów leczniczych zawierających tę substancję.¹¹

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹²

Tabela działań niepożądanych kwasu octowego

Środki ostrożności i zapobieganie działaniom niepożądanym

W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z kwasem octowym, należy przestrzegać następujących zasad:¹³

• Ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania i sposobu podania preparatów
• W przypadku preparatów do stosowania miejscowego (Artemisol, Delacet, Solcogyn), unikać kontaktu z oczami, błonami śluzowymi i uszkodzoną skórą poza obszarem docelowym
• Przerwać stosowanie przy wystąpieniu objawów nadwrażliwości lub silnego podrażnienia
• Przechowywać preparaty w sposób uniemożliwiający przypadkowe spożycie, szczególnie przez dzieci
• W przypadku preparatów do podawania dożylnego (Aminomix 1 Novum), monitorować pacjenta pod kątem reakcji ogólnoustrojowych, szczególnie na początku leczenia

Występowanie działań niepożądanych po zastosowaniu produktów zawierających kwas octowy powinno być dokładnie monitorowane i raportowane w celu stałej oceny bezpieczeństwa stosowania tych produktów leczniczych.^{14 15}