Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Flumetazon

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania flumetazonu

Flumetazon jest kortykosteroidem stosowanym miejscowo w leczeniu różnych dermatoz. Występuje w preparatach Lorinden w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, takimi jak kwas salicylowy (Lorinden A), kliochinol (Lorinden C) czy neomycyna (Lorinden N). Ze względu na profil farmakologiczny flumetazonu oraz substancji towarzyszących, stosowanie tych preparatów wiąże się z koniecznością zachowania szczególnych środków ostrożności opisanych poniżej.¹

Ograniczenia czasowe stosowania i reakcje nadwrażliwości

Preparaty zawierające flumetazon nie powinny być stosowane bez przerwy dłużej niż przez 2 tygodnie. W przypadku wystąpienia objawów podrażnienia, uczulenia lub nadmiernego wysuszenia skóry, należy natychmiast zaprzestać stosowania produktu.^{2 3 4}

Wchłanianie systemowe i jego konsekwencje

Kortykosteroidy, w tym flumetazon, wchłaniają się przez skórę. Podczas stosowania produktów zawierających flumetazon istnieje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych objawów niepożądanych kortykosteroidów, takich jak:^{5 6}

• Zahamowanie czynności kory nadnerczy
• Zmniejszenie stężenia kortyzolu we krwi
• Zespół Cushinga

⁷

Pod wpływem miejscowo stosowanego flumetazonu piwalanianu może dojść do zmniejszenia wydzielania hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) przez przysadkę mózgową w wyniku zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Te zmiany są odwracalne po przerwaniu leczenia.⁸

Sytuacje zwiększonego ryzyka działań niepożądanych

Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych, należy unikać:^{9 10 11}

• Podawania produktu na dużą powierzchnię skóry
• Aplikacji na rany i uszkodzoną skórę
• Stosowania w dużych dawkach
• Długotrwałego leczenia produktem

¹²

Monitorowanie w trakcie terapii

Podczas leczenia wskazana jest okresowa kontrola czynności kory nadnerczy przez oznaczanie kortyzolu we krwi i w moczu po stymulacji nadnerczy przez ACTH.^{13 14 15}

Postępowanie w przypadku zakażeń skóry

W przypadku zakażenia skóry w leczonym obszarze, należy zastosować dodatkowe leczenie przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze. Jeżeli objawy zakażenia nie ustąpią, należy przerwać stosowanie produktu do czasu wyleczenia zakażenia.^{16 17 18}

Szczególne obszary aplikacji i przeciwwskazania

Należy zachować ostrożność przy stosowaniu produktów zawierających flumetazon na następujących obszarach:^{19 20 21}

• Skóra twarzy – stosować tylko w przypadkach bezwzględnie koniecznych, ze względu na zwiększone wchłanianie kortykosteroidu przez delikatną skórę i związane z tym zwiększone ryzyko teleangiektazji, dermatitis perioralis, zaników skóry, nawet po krótkim stosowaniu
• Pachy i pachwiny – stosować tylko w przypadkach bezwzględnie koniecznych z tych samych powodów jak wyżej
• Okolice oczu – nie należy stosować produktów z flumetazonem na powieki lub na skórę w okolicy powiek, ze względu na ryzyko jaskry lub zaćmy oraz u osób z jaskrą lub zaćmą, gdyż może wystąpić nasilenie objawów choroby

^{22 23 24}

Należy unikać kontaktu produktu z oczami i błonami śluzowymi.^{25 26 27}

Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym

Stosowanie produktów zawierających flumetazon pod opatrunkiem okluzyjnym należy ograniczyć do wyjątkowych sytuacji, ponieważ opatrunek nasila wchłanianie kortykosteroidu do organizmu, co może prowadzić do:^{28 29 30}

• Zaniku naskórka
• Powstawania rozstępów
• Nadkażeń

Szczególna ostrożność u wybranych grup pacjentów

Ostrożnie stosować preparaty zawierające flumetazon w stanach zanikowych tkanki podskórnej, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku.^{31 32 33}

Szczególnie ostrożnie należy stosować flumetazon u pacjentów z łuszczycą, gdyż miejscowe stosowanie kortykosteroidów w łuszczycy może być niebezpieczne z wielu powodów, w tym ze względu na:^{34 35}

• Nawrót choroby spowodowany rozwojem tolerancji
• Ryzyko wystąpienia uogólnionej łuszczycy krostkowej
• Ogólne działania toksyczne spowodowane zaburzeniem ciągłości skóry

Zaburzenia widzenia

Zaburzenia widzenia mogą wystąpić w wyniku ogólnoustrojowego i miejscowego stosowania kortykosteroidów, w tym flumetazonu. Jeżeli u pacjenta wystąpią takie objawy, jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn, do których może należeć:^{36 37}

• Zaćma
• Jaskra
• Rzadkie choroby, takie jak centralna chorioretinopatia surowicza (Central Serous Chorioretinopathy, CSCR)

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ostrożnie stosować flumetazon u dzieci w wieku powyżej 2 lat. U dzieci, ze względu na większy niż u dorosłych stosunek powierzchni ciała do masy ciała, łatwiej niż u dorosłych może dojść do zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i wystąpienia objawów niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów, w tym zaburzeń wzrostu i rozwoju.³⁸

Ostrzeżenia związane z substancjami towarzyszącymi flumetazonowi

Kwas salicylowy w preparacie Lorinden A

Kwas salicylowy zawarty w preparacie Lorinden A również wchłania się przez skórę, co może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych tej substancji.³⁹

Neomycyna w preparacie Lorinden N

Z uwagi na zawartość neomycyny w preparacie Lorinden N należy uwzględnić następujące ostrzeżenia:⁴⁰

• Ryzyko wchłaniania neomycyny do krwi przy stosowaniu na duże powierzchnie skóry, na uszkodzoną skórę lub długotrwale, co może prowadzić do uszkodzenia słuchu (łącznie z utratą słuchu) oraz uszkodzenia nerek
• Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub z upośledzeniem słuchu
• Ryzyko działania nefrotoksycznego i ototoksycznego produktu jest większe u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

⁴¹

Produkt Lorinden N może nasilać działanie jednocześnie stosowanych produktów o działaniu nefro- lub ototoksycznym. Długotrwałe stosowanie produktu może doprowadzić do rozmnażania szczepów bakterii opornych na neomycynę i alergii na neomycynę.⁴² Może również wystąpić alergia krzyżowa na antybiotyki aminoglikozydowe.⁴³

Ostrzeżenia związane z substancjami pomocniczymi

Substancje pomocnicze w preparacie Lorinden A

Lorinden A zawiera glikol propylenowy (50 mg w 1 g maści), który może powodować podrażnienie skóry. Produkt zawiera również lanolinę, która może powodować miejscowe reakcje skórne (np. kontaktowe zapalenie skóry).⁴⁴

Substancje pomocnicze w preparacie Lorinden N

Ze względu na zawartość alkoholu cetylowego, metylu parahydroksybenzoesanu i propylu parahydroksybenzoesanu, preparat Lorinden N może powodować:⁴⁵

• Miejscowe reakcje skórne (np. kontaktowe zapalenie skóry) – z powodu alkoholu cetylowego
• Reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego) – z powodu metylu i propylu parahydroksybenzoesanu