Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dwoinka nieżytowa

Moraxella catarrhalis jest istotnym składnikiem nieswoistych szczepionek bakteryjnych Polyvaccinum, dostępnych w formie zawiesin do wstrzykiwań (submite, mite, forte) o stężeniach odpowiednio 1, 10 i 100 milionów komórek/ml oraz w postaci kropli do nosa (mite). Przed podaniem preparatów konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego i badania kwalifikującego, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych, zwłaszcza po iniekcjach. Zaleca się pozostawienie pacjenta pod obserwacją przez minimum 30 minut po szczepieniu oraz stosowanie prawidłowej techniki podania, unikając podawania donaczyniowego. U pacjentów leczonych immunosupresyjnie odpowiedź immunologiczna może być osłabiona, co wymaga przesunięcia szczepień do zakończenia terapii.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania dwoinek nieżytowych (Moraxella catarrhalis) w preparatach szczepionkowych

Moraxella catarrhalis (dwoinka nieżytowa) stanowi jeden z kluczowych składników nieswoistych szczepionek bakteryjnych, takich jak Polyvaccinum w różnych postaciach. W preparatach Polyvaccinum submite, mite oraz forte występuje ona w stężeniach odpowiednio 1, 10 i 100 milionów komórek na 1 ml zawiesiny. Stosowanie tych preparatów wymaga zachowania szeregu środków ostrożności, które zapewnią bezpieczeństwo pacjentów.1

Kwalifikacja pacjenta do szczepienia

Przed rozpoczęciem stosowania preparatów zawierających dwoinki nieżytowe konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego, ze szczególnym uwzględnieniem informacji o wcześniejszych szczepieniach i ewentualnych działaniach niepożądanych, które mogły im towarzyszyć. Niezbędne jest również przeprowadzenie badania lekarskiego kwalifikującego pacjenta do szczepienia.2 3

Ryzyko reakcji anafilaktycznych

W przypadku preparatów podawanych w formie wstrzyknięć (Polyvaccinum submite, mite, forte w postaci zawiesiny do wstrzykiwań), należy liczyć się z możliwością wystąpienia reakcji anafilaktycznej. Z tego powodu niezbędne jest zapewnienie pacjentom dostępu do odpowiedniego, natychmiastowego leczenia w przypadku wystąpienia po szczepieniu wstrząsu anafilaktycznego. Konieczne jest, aby pacjent po szczepieniu pozostał pod obserwacją lekarza przez co najmniej 30 minut.4 5

Sposób podania preparatu

Istotnym elementem bezpieczeństwa podczas stosowania szczepionek zawierających dwoinki nieżytowe w formie iniekcji jest prawidłowa technika podania. Szczepionki nie wolno podawać donaczyniowo. Przed wykonaniem wstrzyknięcia należy bezwzględnie upewnić się, że igła nie jest wprowadzona do naczynia krwionośnego.6 7

Stosowanie u pacjentów poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu

U pacjentów poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu odpowiedź na szczepionkę zawierającą dwoinki nieżytowe może być obniżona. W takiej sytuacji zaleca się przesunięcie szczepień do momentu zakończenia terapii immunosupresyjnej, aby zapewnić optymalną skuteczność immunizacji.8 9 10

Stosowanie w czasie infekcji

Szczepionki zawierające dwoinki nieżytowe mogą być podawane w przebiegu infekcji, ale wyłącznie pod warunkiem, że ich stosowanie rozpoczęto przed rozwojem zakażenia. W przypadku kropli do nosa (Polyvaccinum mite) nie należy rozpoczynać stosowania w ostrym okresie choroby.11 12 13

Ograniczenia wskazań terapeutycznych

Ważnym aspektem bezpieczeństwa jest świadomość ograniczeń wskazań terapeutycznych dla preparatów zawierających dwoinki nieżytowe. Należy podkreślić, że nie istnieją żadne dane pochodzące z badań klinicznych potwierdzające, że stosowanie preparatów Polyvaccinum może zapobiegać zapaleniu płuc. Z tego powodu nie zaleca się podawania tych preparatów w celu profilaktyki zapalenia płuc.14 15 16

Rola w kompleksowej terapii

Istotne jest zrozumienie roli preparatów zawierających dwoinki nieżytowe w kompleksowym procesie terapeutycznym. Szczepionki te nie zastępują leczenia przeciwzapalnego i powinny być stosowane jako element terapii uzupełniającej.17 18

Skład preparatów zawierających dwoinki nieżytowe

Preparaty zawierające dwoinki nieżytowe występują w różnych postaciach i stężeniach, co pozwala na dobór odpowiedniego preparatu do indywidualnych potrzeb pacjenta i charakteru schorzenia. Poniżej przedstawiono skład ilościowy trzech głównych preparatów zawierających dwoinki nieżytowe (Moraxella catarrhalis):

Szczep bakteryjny Polyvaccinum submite (mln komórek/ml) Polyvaccinum mite (mln komórek/ml) Polyvaccinum forte (mln komórek/ml)
Staphylococcus aureus 5 50 500
Staphylococcus epidermidis 5 50 500
Streptococcus salivarius 1 10 100
Streptococcus pneumoniae 1 10 100
Streptococcus pyogenes 1 10 100
Escherichia coli 2 20 200
Klebsiella pneumoniae 1 10 100
Haemophilus influenzae 1 10 100
Corynebacterium pseudodiphtheriticum 2 20 200
Moraxella catarrhalis 1 10 100

19 20

Postacie farmaceutyczne preparatów z dwoinkami nieżytowymi

Preparaty zawierające dwoinki nieżytowe dostępne są w różnych postaciach farmaceutycznych:

  • Zawiesina do wstrzykiwań – dostępna w trzech wariantach stężeniowych: Polyvaccinum submite, mite oraz forte, różniących się między sobą wyglądem zewnętrznym:
    • Polyvaccinum submite – przeźroczysta, bezbarwna zawiesina
    • Polyvaccinum mite – opalizująca, bezbarwna zawiesina
    • Polyvaccinum forte – opalizująca zawiesina o białym odcieniu
  • Krople do nosa – Polyvaccinum mite w postaci opalizującej, bezbarwnej zawiesiny

21 22

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl