Wskazania do stosowania
Cytrynian sodu

Cytrynian sodu, obecny w preparacie Citrolyt w formie dwuwodnej (39,1 g/100 g granulatu), jest stosowany głównie w leczeniu kamicy dróg moczowych złożonej z kwasu moczowego i moczanów oraz dny moczanowej. W dawce 2,5 g granulatu podaje się 0,98 g cytrynianu sodu, a w dawce 5,0 g – 1,96 g. Mechanizm działania opiera się na alkalizacji moczu, co zwiększa rozpuszczalność kryształów kwasu moczowego i zapobiega ich krystalizacji, szczególnie istotne w profilaktyce nawrotów kamicy moczanowej. Preparat zawiera także cytrynian potasu (46,4 g/100 g) i kwas cytrynowy (14,5 g/100 g), które wspólnie wpływają na homeostazę kwasowo-zasadową organizmu. Citrolyt jest dostępny jako granulat do sporządzania roztworu doustnego i przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 12. roku życia.

Wskazania do stosowania cytrynianu sodu

Cytrynian sodu jako substancja czynna wchodzi w skład złożonych preparatów stosowanych w leczeniu określonych schorzeń układu moczowego i zaburzeń metabolicznych. Jednym z takich preparatów jest Citrolyt, który zawiera cytrynian sodu dwuwodny w ilości 39,1 g na 100 g granulatu, co w dawce 2,5 g granulatu odpowiada 0,98 g cytrynianu sodu, a w dawce 5,0 g granulatu – 1,96 g tej substancji.1

Kamica moczanowa jako główne wskazanie

Podstawowym wskazaniem do stosowania cytrynianu sodu w preparacie Citrolyt jest kamica dróg moczowych złożona z kwasu moczowego i moczanów. Substancja ta, działając w połączeniu z cytrynianem potasu i kwasem cytrynowym, tworzy kompleksowy mechanizm terapeutyczny skierowany przeciwko kamicy moczanowej.2

Cytrynian sodu jako składnik preparatu złożonego podawany jest pacjentom, u których diagnostyka wykazała obecność kamieni moczanowych w drogach moczowych. Szczególnie istotna jest rola tej substancji w przypadkach nawracającej kamicy nerkowej o podłożu moczanowym, gdzie długotrwałe podawanie cytrynianów może znacząco zmniejszyć ryzyko nawrotów choroby.3

Dna moczanowa

Drugim ważnym wskazaniem do stosowania cytrynianu sodu jest dna moczanowa. W tym schorzeniu metabolicznym, charakteryzującym się podwyższonym poziomem kwasu moczowego we krwi i odkładaniem się kryształów moczanów w tkankach, cytrynian sodu jako składnik preparatu Citrolyt pomaga w alkalizacji moczu i zwiększeniu rozpuszczalności kryształów kwasu moczowego.4

Zastosowanie cytrynianu sodu w leczeniu dny moczanowej stanowi uzupełnienie terapii innymi lekami przeciwdnawymi, szczególnie w przypadkach, gdy konieczne jest długotrwałe utrzymywanie odpowiedniego pH moczu w celu zapobiegania tworzeniu się kamieni nerkowych jako powikłania dny.5

Populacja pacjentów kwalifikujących się do leczenia

Cytrynian sodu w preparacie Citrolyt jest wskazany do stosowania u ściśle określonej grupy pacjentów. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, preparat ten mogą przyjmować osoby dorosłe oraz dzieci powyżej 12. roku życia. Oznacza to, że substancja nie jest zalecana dla młodszych dzieci.6

Dawkowanie cytrynianu sodu w zależności od wskazań

Cytrynian sodu w preparacie Citrolyt występuje w specyficznych dawkach, zależnych od ilości podawanego granulatu. W standardowych dawkach 2,5 g granulatu znajduje się 0,98 g cytrynianu sodu dwuwodnego, natomiast w dawce 5,0 g granulatu – 1,96 g tej substancji.7

Ważne jest, aby przy przepisywaniu preparatu zawierającego cytrynian sodu zwrócić uwagę na jego formę farmaceutyczną – Citrolyt występuje jako granulat do sporządzania roztworu doustnego, co wymaga odpowiedniego przygotowania przed podaniem pacjentowi.8

Skład preparatu zawierającego cytrynian sodu

Należy pamiętać, że cytrynian sodu w preparacie Citrolyt występuje w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, które wspomagają jego działanie terapeutyczne. W skład produktu wchodzą:9

Substancja czynna Zawartość w 100 g granulatu Zawartość w 2,5 g granulatu Zawartość w 5,0 g granulatu
Potasu cytrynian jednowodny 46,4 g 1,16 g 2,32 g
Sodu cytrynian dwuwodny 39,1 g 0,98 g 1,96 g
Kwas cytrynowy jednowodny 14,5 g 0,36 g 0,72 g

10

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Przepisując pacjentowi preparat z cytrynianem sodu, należy również zwrócić uwagę na zawartość substancji pomocniczych, które mogą mieć znaczenie u niektórych pacjentów. Citrolyt zawiera żółcień pomarańczową (E 110) w ilości 0,0005 g w dawce 2,5 g granulatu oraz 0,0010 g w dawce 5,0 g granulatu.11

Mechanizm działania cytrynianu sodu w kamicy moczanowej

W kamicy moczanowej cytrynian sodu działa poprzez podnoszenie pH moczu, co zwiększa rozpuszczalność kwasu moczowego i jego soli. To zasadnicze działanie alkalizujące jest szczególnie cenne w profilaktyce i leczeniu kamicy moczanowej, gdy pH moczu pacjenta jest zbyt niskie, co sprzyja krystalizacji i tworzeniu złogów moczanowych.12

Połączenie cytrynianu sodu z cytrynianem potasu i kwasem cytrynowym w preparacie Citrolyt zapewnia kompleksowe działanie wpływające na homeostazę kwasowo-zasadową organizmu, co jest istotne w leczeniu zarówno kamicy moczanowej, jak i dny moczanowej.13

Kiedy zalecać stosowanie cytrynianu sodu

Cytrynian sodu w preparacie Citrolyt należy zalecać pacjentom, u których:14

  • Zdiagnozowano kamicę moczową potwierdzoną badaniami laboratoryjnymi i obrazowymi
  • Występują nawracające epizody kamicy dróg moczowych spowodowane przez złogi z kwasu moczowego
  • Rozpoznano dnę moczanową, szczególnie z towarzyszącą hiperurykemią i tendencją do tworzenia złogów moczanowych
  • Istnieje potrzeba długotrwałej profilaktyki kamicy moczanowej
  • Badania wykazują kwaśny odczyn moczu sprzyjający krystalizacji kwasu moczowego

15

Zalecając cytrynian sodu w preparacie Citrolyt, należy uwzględnić wiek pacjenta – preparat jest wskazany do stosowania u osób dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia. Przed przepisaniem leku konieczne jest również uwzględnienie przeciwwskazań oraz potencjalnych interakcji z innymi stosowanymi przez pacjenta lekami.16

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl