Dawkowanie i sposób podawania
Chlorek

Preparaty zawierające chlorek, takie jak Natrium Chloratum 0,9% Baxter (9 mg/ml, 154 mmol/l Na⁺ i Cl⁻, osmolalność ~308 mOsm/l), Calcium chloride DEMO (1 g/10 ml, 6,8 mmol Ca²⁺ na ampułkę) oraz Klean-Prep (proszek do roztworu doustnego zawierający m.in. 125 mmol/l sodu i 35 mmol/l chlorków) są szeroko stosowane w praktyce klinicznej. Natrium Chloratum 0,9% stosuje się do uzupełniania utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i sodu, z dawkowaniem u dorosłych 500 ml–3 l/24 h, a u dzieci 20–100 ml/kg/24 h, podawany dożylnie. Calcium chloride DEMO podaje się wyłącznie dożylnie w powolnym wlewie, m.in. w resuscytacji krążeniowo-oddechowej dawką jednorazową 10 ml (10% w/v) oraz w ostrej hipokalcemii 2,25–4,5 mmol wapnia (3–7 ml roztworu). Klean-Prep stosuje się doustnie w dawce 4 l roztworu (4 saszetki) do oczyszczania przewodu pokarmowego przed badaniami, a także krótkotrwale w zaparciach (1 saszetka/1 l wody). Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa wykorzystywana jest zewnętrznie do kąpieli (1–3%, max. 6% w chorobach skóry) i inhalacji (do 3% roztworu). Dawkowanie wymaga indywidualizacji u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek, przy czym Calcium chloride DEMO jest przeciwwskazany u dzieci, a sole wapnia należy ostrożnie podawać u chorych z niewydolnością nerek.

Dawkowanie i sposób podawania związków zawierających chlorek

Związki zawierające chlorek stanowią istotną grupę substancji wykorzystywanych w praktyce medycznej, zarówno w formie preparatów doustnych, jak i w postaci roztworów do infuzji. Prawidłowe dawkowanie tych substancji jest kluczowe dla uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania różnych preparatów zawierających chlorek.1

Dawkowanie Natrium Chloratum 0,9% Baxter

Natrium Chloratum 0,9% Baxter jest roztworem do infuzji zawierającym 9 mg/ml sodu chlorku, co odpowiada 154 mmol/l jonów Na⁺ i Cl⁻. Produkt ten charakteryzuje się ciśnieniem osmotycznym wynoszącym około 308 mOsm/l.23

Dawkowanie zależy od wieku, masy ciała i stanu klinicznego pacjenta, a szczególnej uwagi wymagają pacjenci z oparzeniami, po operacjach, z urazami głowy lub zakażeniami. W przypadku dzieci leczenie powinien prowadzić lekarz specjalista z doświadczeniem w dożylnej płynoterapii.4

Zalecane dawkowanie w celu uzupełniania utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i utraty sodu wynosi:5

  • Dla dorosłych: od 500 ml do 3 litrów na dobę6
  • Dla niemowląt i dzieci: od 20 do 100 ml na 24 godziny na kg masy ciała, w zależności od wieku i całkowitej masy ciała7

Natrium Chloratum 0,9% Baxter jest również stosowany jako rozpuszczalnik lub rozcieńczalnik dla innych produktów leczniczych. W takim przypadku zalecana dawka wynosi od 50 do 250 ml na dawkę podawanego produktu leczniczego. Dawkowanie i szybkość podawania będą wówczas zależeć również od właściwości i zalecanego schematu dawkowania dla dodanego produktu leczniczego.8

Monitorowanie podczas podawania Natrium Chloratum 0,9% Baxter

Ze względu na ryzyko hiponatremii związanej z leczeniem szpitalnym, przed podaniem i w trakcie podawania produktu należy kontrolować równowagę płynów, stężenie elektrolitów w surowicy i równowagę kwasowo-zasadową. Szczególną uwagę należy zwrócić na stężenie sodu w surowicy u pacjentów, u których stwierdza się nieosmotyczną stymulację wydzielania wazopresyny (zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, SIADH) oraz u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki należące do grupy agonistów wazopresyny.9

Dawkowanie Calcium chloride DEMO

Calcium chloride DEMO to produkt leczniczy w postaci roztworu do infuzji o stężeniu 1 g/10 ml. Jedna ampułka 10 ml zawiera 1 g wapnia chlorku dwuwodnego, co odpowiada około 6,8 mmol (13,6 mEq) wapnia i 13,6 mmol (13,6 mEq) chlorku. Każdy ml roztworu zawiera 0,68 mmol (1,36 mEq) wapnia.10

Produkt podawany jest wyłącznie drogą dożylną, w postaci powolnego wlewu. Produkt nie powinien być podawany domięśniowo ani podskórnie.11

Dawkowanie w resuscytacji krążeniowo-oddechowej: W przypadku resuscytacji krążeniowo-oddechowej (CPR) należy rozważyć podanie jednorazowej dawki 10 ml (10% w/v), zgodnie z algorytmem zalecanym przez Europejską Radę Resuscytacji (ERC) i Radę Resuscytacji (w Wielkiej Brytanii).12

Dawkowanie w ostrej hipokalcemii u dorosłych: W przypadku ostrej hipokalcemii typowa dawka wynosi od 2,25 do 4,5 mmol (około 3–7 ml roztworu o stężeniu 10% w/v) wapnia, podawane w powolnym wlewie dożylnym i powtarzane w razie potrzeby.13

Dzieci i młodzież: Produktu leczniczego Calcium chloride DEMO nie należy stosować u dzieci.14

Pacjenci z niewydolnością nerek: Sole wapnia należy podawać ostrożnie pacjentom z niewydolnością nerek.15

Dawkowanie Klean-Prep

Klean-Prep to proszek do sporządzania roztworu doustnego w saszetce, zawierający makrogol 3350 (59,0 g), sodu siarczan bezwodny (5,685 g), sodu wodorowęglan (1,685 g), sodu chlorek (1,465 g) oraz potasu chlorek (0,7425 g). Po rozpuszczeniu jednej saszetki w litrze wody, uzyskany roztwór zawiera: sód (125 mmol/l), potas (10 mmol/l), siarczany (40 mmol/l), chlorki (35 mmol/l) oraz wodorowęglany (20 mmol/l).16

Dawkowanie dla dorosłych w celu oczyszczania przewodu pokarmowego przed badaniem diagnostycznym lub operacją chirurgiczną:

Zawartość saszetki produktu Klean-Prep należy rozpuścić w 1000 ml (1 litrze) wody, mieszając w celu ułatwienia rozpuszczenia proszku. Zwykle dawka preparatu wynosi 4 litry roztworu (4 saszetki), wypijanego po 200-250 ml co 10-15 minut do momentu spożycia całego przygotowanego roztworu lub do momentu, gdy płyn wydobywający się z odbytu stanie się klarowny. Przygotowany roztwór (4 litry) należy wypić w ciągu 4-6 godzin.17

Wymaganą ilość roztworu można przyjąć w całości w ciągu 4-6 godzin wieczorem przed porannym badaniem lub podzielić w następujący sposób: 2 litry wieczorem przed planowanym badaniem, a następnie do 2 litrów rano w dniu badania. W celu zapewnienia całkowitego oczyszczenia przewodu pokarmowego zaleca się wypić ostatnią szklankę przygotowanego roztworu co najmniej godzinę przed badaniem.18

Zaleca się, aby pacjent pozostał na czczo co najmniej na 2 godziny przed podaniem produktu leczniczego Klean-Prep i nie spożywał pokarmów do czasu zakończenia prowadzonej operacji chirurgicznej i/lub badań diagnostycznych.19

Przygotowany roztwór jest smaczniejszy po schłodzeniu. Przy podawaniu za pomocą sondy nosowo-żołądkowej szybkość wlewu powinna wynosić 20–30 ml/minutę.20

Dawkowanie w zaparciach: Długotrwałe stosowanie nie jest zalecane. Okres stosowania produktu leczniczego Klean-Prep w zaparciach zwykle nie powinien być dłuższy niż 2 tygodnie, chociaż w razie potrzeby, leczenie po upływie tego czasu może zostać powtórzone i produkt leczniczy może być stosowany przez kolejne 2 tygodnie. Należy mieszając rozpuścić zawartość jednej saszetki w 1000 ml wody, a następnie wypić przygotowany roztwór w czasie 4-6 godzin.21

Dzieci: Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania produktu leczniczego Klean-Prep u niemowląt, dzieci i młodzieży.22

Niewydolność nerek: Nie ma potrzeby zmiany sposobu dawkowania produktu leczniczego Klean-Prep u pacjentów z niewydolnością nerek.23

Dawkowanie Bocheńskiej leczniczej soli jodowo-bromowej

Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa to produkt leczniczy w postaci proszku krystalicznego zawierający sól jodowo-bromową, w tym: jodki (nie mniej niż 0,03%), bromki (nie mniej niż 0,05%), wapń (nie więcej niż 1,5%), magnez (nie więcej niż 0,8%), sód (nie mniej niż 32%), potas (nie więcej niż 0,5%), chlorki (nie mniej niż 55%), żelazo (nie więcej niż 0,001%), wodę (nie więcej niż 18%) oraz składniki nierozpuszczalne w wodzie (nie więcej niż 0,5%).24

Kąpiele (temperatura 35-36°C): Zaleca się stosowanie roztworu 1-3% (1-3 kg soli na 100 l wody), wyjątkowo, w chorobach skóry 6% (6 kg soli na 100 l wody). Leczenie należy rozpocząć od niższego stężenia, a następnie stopniowo zwiększać stężenie. Standardowa wanna zawiera około 100 l wody.25

Inhalacje (temperatura 37°C): Zaleca się stosowanie roztworu o stężeniu do 3% (30 g na 1l wody). Inhalacje wykonuje się przez bezpośrednie wdychanie oparów roztworu lub przy użyciu inhalatora. Warto pamiętać, że łyżka stołowa zawiera około 10 g soli.26

Dzieci i młodzież: Dla dzieci stężenie roztworu do kąpieli nie powinno być większe niż 1,5% (1,5 kg na 100 l wody).27

Sposób podania: Do użytku zewnętrznego w postaci roztworu wodnego do kąpieli i inhalacji.28

Tabela dawkowania preparatów zawierających chlorek

Nazwa produktu Postać Grupa pacjentów Wskazanie Dawkowanie Sposób podania
Natrium Chloratum 0,9% Baxter Roztwór do infuzji (9 mg/ml) Dorośli Uzupełnianie utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i utraty sodu 500 ml do 3 litrów/24 godziny Wlew dożylny
Natrium Chloratum 0,9% Baxter Roztwór do infuzji (9 mg/ml) Niemowlęta i dzieci Uzupełnianie utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i utraty sodu 20 do 100 ml na 24 godziny na kg masy ciała Wlew dożylny
Natrium Chloratum 0,9% Baxter Roztwór do infuzji (9 mg/ml) Wszystkie grupy Rozpuszczanie/rozcieńczanie innych produktów leczniczych 50 do 250 ml na dawkę podawanego produktu leczniczego Wlew dożylny
Calcium chloride DEMO Roztwór do infuzji (1 g/10 ml) Dorośli Resuscytacja krążeniowo-oddechowa Jednorazowa dawka 10 ml (10% w/v) Powolny wlew dożylny
Calcium chloride DEMO Roztwór do infuzji (1 g/10 ml) Dorośli Ostra hipokalcemia 2,25 do 4,5 mmol (3–7 ml roztworu) Powolny wlew dożylny
Klean-Prep Proszek do sporządzania roztworu doustnego Dorośli Oczyszczanie przewodu pokarmowego przed badaniem/operacją 4 litry roztworu (4 saszetki) Doustnie
Klean-Prep Proszek do sporządzania roztworu doustnego Dorośli Zaparcia 1 saszetka rozpuszczona w 1 litrze wody Doustnie
Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa Proszek krystaliczny Dorośli Kąpiele lecznicze 1-3% roztwór (1-3 kg/100 l wody), w chorobach skóry do 6% Zewnętrznie
Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa Proszek krystaliczny Dorośli Inhalacje Do 3% roztwór (30 g/l wody) Inhalacje
Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa Proszek krystaliczny Dzieci Kąpiele lecznicze Max. 1,5% roztwór (1,5 kg/100 l wody) Zewnętrznie

Szczególne grupy pacjentów i modyfikacje dawkowania

Odpowiednie dawkowanie związków zawierających chlorek wymaga szczególnej uwagi w określonych grupach pacjentów, w tym u dzieci, pacjentów w podeszłym wieku oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące modyfikacji dawkowania w tych grupach.

Dawkowanie u dzieci

Dawkowanie chlorku sodu u niemowląt i dzieci wymaga szczególnej ostrożności. W przypadku Natrium Chloratum 0,9% Baxter zalecana dawka wynosi od 20 do 100 ml na 24 godziny na kg masy ciała, w zależności od wieku i całkowitej masy ciała.29

Calcium chloride DEMO nie powinien być stosowany u dzieci.30

W przypadku Bocheńskiej Leczniczej Soli Jodowo-Bromowej dla dzieci stężenie roztworu do kąpieli nie powinno być większe niż 1,5% (1,5 kg na 100 l wody).31

Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania produktu leczniczego Klean-Prep u niemowląt, dzieci i młodzieży.32

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

Pacjenci z niewydolnością nerek wymagają szczególnej uwagi podczas podawania związków zawierających chlorek. W przypadku Calcium chloride DEMO, sole wapnia należy podawać ostrożnie pacjentom z niewydolnością nerek.33

Nie ma potrzeby zmiany sposobu dawkowania produktu leczniczego Klean-Prep u pacjentów z niewydolnością nerek.34

Sposób podawania preparatów zawierających chlorek

Podawanie dożylne

Natrium Chloratum 0,9% Baxter podaje się we wlewie dożylnym z zastosowaniem jałowego i apirogennego zestawu do infuzji, z zastosowaniem zasad aseptyki. Sprzęt do wlewów należy wstępnie wypełnić roztworem, aby zapobiec przedostaniu się powietrza do systemu.35

Przed podaniem roztwór należy ocenić wizualnie czy nie zawiera widocznych cząstek i czy barwa jest prawidłowa. Nie należy podawać, jeżeli roztwór nie jest przezroczysty, zawiera widoczne cząstki lub opakowanie jest uszkodzone.36

Nie wyjmować worka z opakowania ochronnego do momentu użycia. Wewnętrzny worek zachowuje jałowość roztworu. Podawać natychmiast po podłączeniu zestawu do infuzji.37

Calcium chloride DEMO podawany jest wyłącznie drogą dożylną w postaci powolnego wlewu. Produkt nie powinien być podawany domięśniowo ani podskórnie.38

Podawanie doustne

Klean-Prep podaje się doustnie. W celu rekonstytucji należy rozpuścić całą zawartość saszetki w 1000 ml (1 litrze) wody, mieszając w celu ułatwienia rozpuszczenia proszku. Przygotowany roztwór jest bezbarwny i ma charakterystyczny zapach wanilii.3940

Przy podawaniu Klean-Prep za pomocą sondy nosowo-żołądkowej szybkość wlewu powinna wynosić 20–30 ml/minutę.41

Podawanie zewnętrzne

Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa przeznaczona jest do użytku zewnętrznego w postaci roztworu wodnego do kąpieli i inhalacji.42

Do kąpieli przygotowuje się roztwór o temperaturze 35-36°C, natomiast do inhalacji o temperaturze 37°C. Inhalacje wykonuje się przez bezpośrednie wdychanie oparów roztworu lub przy użyciu inhalatora.43

Uwagi i środki ostrożności podczas podawania

Podczas podawania preparatów zawierających chlorek należy zachować określone środki ostrożności, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta.

W przypadku Natrium Chloratum 0,9% Baxter plastikowych pojemników nie należy podłączać seryjnie. Takie zastosowanie mogłoby spowodować zator powietrzny wywołany resztkowym powietrzem zaciągniętym z pierwszego pojemnika zanim podawanie płynu z drugiego pojemnika zostanie zakończone. Wywieranie dodatkowego ciśnienia na dożylne roztwory zawarte w elastycznych pojemnikach z tworzywa sztucznego w celu zwiększenia szybkości przepływu może spowodować zator powietrzny, jeśli przed podaniem z pojemnika nie usunięto całkowicie resztek powietrza.44

Zastosowanie zestawów do podawania dożylnego z odpowietrzaniem, z zaworem odpowietrzenia w pozycji otwartej, może spowodować zator powietrzny. Nie należy stosować zestawów do podawania dożylnego z odpowietrzeniem, z zaworem odpowietrzenia w pozycji otwartej wraz z elastycznymi pojemnikami z tworzyw sztucznych.45

Ze względu na ryzyko hiponatremii związanej z leczeniem szpitalnym, przed podaniem i w trakcie podawania Natrium Chloratum 0,9% Baxter należy kontrolować równowagę płynów, stężenie elektrolitów w surowicy i równowagę kwasowo-zasadową.46

W przypadku stosowania Klean-Prep zaleca się, aby pacjent pozostał na czczo co najmniej na 2 godziny przed podaniem produktu leczniczego i nie spożywał pokarmów do czasu zakończenia prowadzonej operacji chirurgicznej i/lub badań diagnostycznych.47

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl