Dawkowanie i sposób podawania
Chlorek
Preparaty zawierające chlorek, takie jak Natrium Chloratum 0,9% Baxter (9 mg/ml, 154 mmol/l Na⁺ i Cl⁻, osmolalność ~308 mOsm/l), Calcium chloride DEMO (1 g/10 ml, 6,8 mmol Ca²⁺ na ampułkę) oraz Klean-Prep (proszek do roztworu doustnego zawierający m.in. 125 mmol/l sodu i 35 mmol/l chlorków) są szeroko stosowane w praktyce klinicznej. Natrium Chloratum 0,9% stosuje się do uzupełniania utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i sodu, z dawkowaniem u dorosłych 500 ml–3 l/24 h, a u dzieci 20–100 ml/kg/24 h, podawany dożylnie. Calcium chloride DEMO podaje się wyłącznie dożylnie w powolnym wlewie, m.in. w resuscytacji krążeniowo-oddechowej dawką jednorazową 10 ml (10% w/v) oraz w ostrej hipokalcemii 2,25–4,5 mmol wapnia (3–7 ml roztworu). Klean-Prep stosuje się doustnie w dawce 4 l roztworu (4 saszetki) do oczyszczania przewodu pokarmowego przed badaniami, a także krótkotrwale w zaparciach (1 saszetka/1 l wody). Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa wykorzystywana jest zewnętrznie do kąpieli (1–3%, max. 6% w chorobach skóry) i inhalacji (do 3% roztworu). Dawkowanie wymaga indywidualizacji u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek, przy czym Calcium chloride DEMO jest przeciwwskazany u dzieci, a sole wapnia należy ostrożnie podawać u chorych z niewydolnością nerek.
- Dawkowanie i sposób podawania związków zawierających chlorek
- Dawkowanie Natrium Chloratum 0,9% Baxter
- Dawkowanie Calcium chloride DEMO
- Dawkowanie Klean-Prep
- Dawkowanie Bocheńskiej leczniczej soli jodowo-bromowej
- Tabela dawkowania preparatów zawierających chlorek
- Szczególne grupy pacjentów i modyfikacje dawkowania
- Sposób podawania preparatów zawierających chlorek
- Uwagi i środki ostrożności podczas podawania
Dawkowanie i sposób podawania związków zawierających chlorek
Związki zawierające chlorek stanowią istotną grupę substancji wykorzystywanych w praktyce medycznej, zarówno w formie preparatów doustnych, jak i w postaci roztworów do infuzji. Prawidłowe dawkowanie tych substancji jest kluczowe dla uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania różnych preparatów zawierających chlorek.1
Dawkowanie Natrium Chloratum 0,9% Baxter
Natrium Chloratum 0,9% Baxter jest roztworem do infuzji zawierającym 9 mg/ml sodu chlorku, co odpowiada 154 mmol/l jonów Na⁺ i Cl⁻. Produkt ten charakteryzuje się ciśnieniem osmotycznym wynoszącym około 308 mOsm/l.23
Dawkowanie zależy od wieku, masy ciała i stanu klinicznego pacjenta, a szczególnej uwagi wymagają pacjenci z oparzeniami, po operacjach, z urazami głowy lub zakażeniami. W przypadku dzieci leczenie powinien prowadzić lekarz specjalista z doświadczeniem w dożylnej płynoterapii.4
Zalecane dawkowanie w celu uzupełniania utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i utraty sodu wynosi:5
- Dla dorosłych: od 500 ml do 3 litrów na dobę6
- Dla niemowląt i dzieci: od 20 do 100 ml na 24 godziny na kg masy ciała, w zależności od wieku i całkowitej masy ciała7
Natrium Chloratum 0,9% Baxter jest również stosowany jako rozpuszczalnik lub rozcieńczalnik dla innych produktów leczniczych. W takim przypadku zalecana dawka wynosi od 50 do 250 ml na dawkę podawanego produktu leczniczego. Dawkowanie i szybkość podawania będą wówczas zależeć również od właściwości i zalecanego schematu dawkowania dla dodanego produktu leczniczego.8
Monitorowanie podczas podawania Natrium Chloratum 0,9% Baxter
Ze względu na ryzyko hiponatremii związanej z leczeniem szpitalnym, przed podaniem i w trakcie podawania produktu należy kontrolować równowagę płynów, stężenie elektrolitów w surowicy i równowagę kwasowo-zasadową. Szczególną uwagę należy zwrócić na stężenie sodu w surowicy u pacjentów, u których stwierdza się nieosmotyczną stymulację wydzielania wazopresyny (zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, SIADH) oraz u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki należące do grupy agonistów wazopresyny.9
Dawkowanie Calcium chloride DEMO
Calcium chloride DEMO to produkt leczniczy w postaci roztworu do infuzji o stężeniu 1 g/10 ml. Jedna ampułka 10 ml zawiera 1 g wapnia chlorku dwuwodnego, co odpowiada około 6,8 mmol (13,6 mEq) wapnia i 13,6 mmol (13,6 mEq) chlorku. Każdy ml roztworu zawiera 0,68 mmol (1,36 mEq) wapnia.10
Produkt podawany jest wyłącznie drogą dożylną, w postaci powolnego wlewu. Produkt nie powinien być podawany domięśniowo ani podskórnie.11
Dawkowanie w resuscytacji krążeniowo-oddechowej: W przypadku resuscytacji krążeniowo-oddechowej (CPR) należy rozważyć podanie jednorazowej dawki 10 ml (10% w/v), zgodnie z algorytmem zalecanym przez Europejską Radę Resuscytacji (ERC) i Radę Resuscytacji (w Wielkiej Brytanii).12
Dawkowanie w ostrej hipokalcemii u dorosłych: W przypadku ostrej hipokalcemii typowa dawka wynosi od 2,25 do 4,5 mmol (około 3–7 ml roztworu o stężeniu 10% w/v) wapnia, podawane w powolnym wlewie dożylnym i powtarzane w razie potrzeby.13
Dzieci i młodzież: Produktu leczniczego Calcium chloride DEMO nie należy stosować u dzieci.14
Pacjenci z niewydolnością nerek: Sole wapnia należy podawać ostrożnie pacjentom z niewydolnością nerek.15
Dawkowanie Klean-Prep
Klean-Prep to proszek do sporządzania roztworu doustnego w saszetce, zawierający makrogol 3350 (59,0 g), sodu siarczan bezwodny (5,685 g), sodu wodorowęglan (1,685 g), sodu chlorek (1,465 g) oraz potasu chlorek (0,7425 g). Po rozpuszczeniu jednej saszetki w litrze wody, uzyskany roztwór zawiera: sód (125 mmol/l), potas (10 mmol/l), siarczany (40 mmol/l), chlorki (35 mmol/l) oraz wodorowęglany (20 mmol/l).16
Dawkowanie dla dorosłych w celu oczyszczania przewodu pokarmowego przed badaniem diagnostycznym lub operacją chirurgiczną:
Zawartość saszetki produktu Klean-Prep należy rozpuścić w 1000 ml (1 litrze) wody, mieszając w celu ułatwienia rozpuszczenia proszku. Zwykle dawka preparatu wynosi 4 litry roztworu (4 saszetki), wypijanego po 200-250 ml co 10-15 minut do momentu spożycia całego przygotowanego roztworu lub do momentu, gdy płyn wydobywający się z odbytu stanie się klarowny. Przygotowany roztwór (4 litry) należy wypić w ciągu 4-6 godzin.17
Wymaganą ilość roztworu można przyjąć w całości w ciągu 4-6 godzin wieczorem przed porannym badaniem lub podzielić w następujący sposób: 2 litry wieczorem przed planowanym badaniem, a następnie do 2 litrów rano w dniu badania. W celu zapewnienia całkowitego oczyszczenia przewodu pokarmowego zaleca się wypić ostatnią szklankę przygotowanego roztworu co najmniej godzinę przed badaniem.18
Zaleca się, aby pacjent pozostał na czczo co najmniej na 2 godziny przed podaniem produktu leczniczego Klean-Prep i nie spożywał pokarmów do czasu zakończenia prowadzonej operacji chirurgicznej i/lub badań diagnostycznych.19
Przygotowany roztwór jest smaczniejszy po schłodzeniu. Przy podawaniu za pomocą sondy nosowo-żołądkowej szybkość wlewu powinna wynosić 20–30 ml/minutę.20
Dawkowanie w zaparciach: Długotrwałe stosowanie nie jest zalecane. Okres stosowania produktu leczniczego Klean-Prep w zaparciach zwykle nie powinien być dłuższy niż 2 tygodnie, chociaż w razie potrzeby, leczenie po upływie tego czasu może zostać powtórzone i produkt leczniczy może być stosowany przez kolejne 2 tygodnie. Należy mieszając rozpuścić zawartość jednej saszetki w 1000 ml wody, a następnie wypić przygotowany roztwór w czasie 4-6 godzin.21
Dzieci: Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania produktu leczniczego Klean-Prep u niemowląt, dzieci i młodzieży.22
Niewydolność nerek: Nie ma potrzeby zmiany sposobu dawkowania produktu leczniczego Klean-Prep u pacjentów z niewydolnością nerek.23
Dawkowanie Bocheńskiej leczniczej soli jodowo-bromowej
Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa to produkt leczniczy w postaci proszku krystalicznego zawierający sól jodowo-bromową, w tym: jodki (nie mniej niż 0,03%), bromki (nie mniej niż 0,05%), wapń (nie więcej niż 1,5%), magnez (nie więcej niż 0,8%), sód (nie mniej niż 32%), potas (nie więcej niż 0,5%), chlorki (nie mniej niż 55%), żelazo (nie więcej niż 0,001%), wodę (nie więcej niż 18%) oraz składniki nierozpuszczalne w wodzie (nie więcej niż 0,5%).24
Kąpiele (temperatura 35-36°C): Zaleca się stosowanie roztworu 1-3% (1-3 kg soli na 100 l wody), wyjątkowo, w chorobach skóry 6% (6 kg soli na 100 l wody). Leczenie należy rozpocząć od niższego stężenia, a następnie stopniowo zwiększać stężenie. Standardowa wanna zawiera około 100 l wody.25
Inhalacje (temperatura 37°C): Zaleca się stosowanie roztworu o stężeniu do 3% (30 g na 1l wody). Inhalacje wykonuje się przez bezpośrednie wdychanie oparów roztworu lub przy użyciu inhalatora. Warto pamiętać, że łyżka stołowa zawiera około 10 g soli.26
Dzieci i młodzież: Dla dzieci stężenie roztworu do kąpieli nie powinno być większe niż 1,5% (1,5 kg na 100 l wody).27
Sposób podania: Do użytku zewnętrznego w postaci roztworu wodnego do kąpieli i inhalacji.28
Tabela dawkowania preparatów zawierających chlorek
| Nazwa produktu | Postać | Grupa pacjentów | Wskazanie | Dawkowanie | Sposób podania |
|---|---|---|---|---|---|
| Natrium Chloratum 0,9% Baxter | Roztwór do infuzji (9 mg/ml) | Dorośli | Uzupełnianie utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i utraty sodu | 500 ml do 3 litrów/24 godziny | Wlew dożylny |
| Natrium Chloratum 0,9% Baxter | Roztwór do infuzji (9 mg/ml) | Niemowlęta i dzieci | Uzupełnianie utraty izotonicznego płynu pozakomórkowego i utraty sodu | 20 do 100 ml na 24 godziny na kg masy ciała | Wlew dożylny |
| Natrium Chloratum 0,9% Baxter | Roztwór do infuzji (9 mg/ml) | Wszystkie grupy | Rozpuszczanie/rozcieńczanie innych produktów leczniczych | 50 do 250 ml na dawkę podawanego produktu leczniczego | Wlew dożylny |
| Calcium chloride DEMO | Roztwór do infuzji (1 g/10 ml) | Dorośli | Resuscytacja krążeniowo-oddechowa | Jednorazowa dawka 10 ml (10% w/v) | Powolny wlew dożylny |
| Calcium chloride DEMO | Roztwór do infuzji (1 g/10 ml) | Dorośli | Ostra hipokalcemia | 2,25 do 4,5 mmol (3–7 ml roztworu) | Powolny wlew dożylny |
| Klean-Prep | Proszek do sporządzania roztworu doustnego | Dorośli | Oczyszczanie przewodu pokarmowego przed badaniem/operacją | 4 litry roztworu (4 saszetki) | Doustnie |
| Klean-Prep | Proszek do sporządzania roztworu doustnego | Dorośli | Zaparcia | 1 saszetka rozpuszczona w 1 litrze wody | Doustnie |
| Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa | Proszek krystaliczny | Dorośli | Kąpiele lecznicze | 1-3% roztwór (1-3 kg/100 l wody), w chorobach skóry do 6% | Zewnętrznie |
| Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa | Proszek krystaliczny | Dorośli | Inhalacje | Do 3% roztwór (30 g/l wody) | Inhalacje |
| Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa | Proszek krystaliczny | Dzieci | Kąpiele lecznicze | Max. 1,5% roztwór (1,5 kg/100 l wody) | Zewnętrznie |
Szczególne grupy pacjentów i modyfikacje dawkowania
Odpowiednie dawkowanie związków zawierających chlorek wymaga szczególnej uwagi w określonych grupach pacjentów, w tym u dzieci, pacjentów w podeszłym wieku oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące modyfikacji dawkowania w tych grupach.
Dawkowanie u dzieci
Dawkowanie chlorku sodu u niemowląt i dzieci wymaga szczególnej ostrożności. W przypadku Natrium Chloratum 0,9% Baxter zalecana dawka wynosi od 20 do 100 ml na 24 godziny na kg masy ciała, w zależności od wieku i całkowitej masy ciała.29
Calcium chloride DEMO nie powinien być stosowany u dzieci.30
W przypadku Bocheńskiej Leczniczej Soli Jodowo-Bromowej dla dzieci stężenie roztworu do kąpieli nie powinno być większe niż 1,5% (1,5 kg na 100 l wody).31
Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania produktu leczniczego Klean-Prep u niemowląt, dzieci i młodzieży.32
Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek
Pacjenci z niewydolnością nerek wymagają szczególnej uwagi podczas podawania związków zawierających chlorek. W przypadku Calcium chloride DEMO, sole wapnia należy podawać ostrożnie pacjentom z niewydolnością nerek.33
Nie ma potrzeby zmiany sposobu dawkowania produktu leczniczego Klean-Prep u pacjentów z niewydolnością nerek.34
Sposób podawania preparatów zawierających chlorek
Podawanie dożylne
Natrium Chloratum 0,9% Baxter podaje się we wlewie dożylnym z zastosowaniem jałowego i apirogennego zestawu do infuzji, z zastosowaniem zasad aseptyki. Sprzęt do wlewów należy wstępnie wypełnić roztworem, aby zapobiec przedostaniu się powietrza do systemu.35
Przed podaniem roztwór należy ocenić wizualnie czy nie zawiera widocznych cząstek i czy barwa jest prawidłowa. Nie należy podawać, jeżeli roztwór nie jest przezroczysty, zawiera widoczne cząstki lub opakowanie jest uszkodzone.36
Nie wyjmować worka z opakowania ochronnego do momentu użycia. Wewnętrzny worek zachowuje jałowość roztworu. Podawać natychmiast po podłączeniu zestawu do infuzji.37
Calcium chloride DEMO podawany jest wyłącznie drogą dożylną w postaci powolnego wlewu. Produkt nie powinien być podawany domięśniowo ani podskórnie.38
Podawanie doustne
Klean-Prep podaje się doustnie. W celu rekonstytucji należy rozpuścić całą zawartość saszetki w 1000 ml (1 litrze) wody, mieszając w celu ułatwienia rozpuszczenia proszku. Przygotowany roztwór jest bezbarwny i ma charakterystyczny zapach wanilii.3940
Przy podawaniu Klean-Prep za pomocą sondy nosowo-żołądkowej szybkość wlewu powinna wynosić 20–30 ml/minutę.41
Podawanie zewnętrzne
Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa przeznaczona jest do użytku zewnętrznego w postaci roztworu wodnego do kąpieli i inhalacji.42
Do kąpieli przygotowuje się roztwór o temperaturze 35-36°C, natomiast do inhalacji o temperaturze 37°C. Inhalacje wykonuje się przez bezpośrednie wdychanie oparów roztworu lub przy użyciu inhalatora.43
Uwagi i środki ostrożności podczas podawania
Podczas podawania preparatów zawierających chlorek należy zachować określone środki ostrożności, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta.
W przypadku Natrium Chloratum 0,9% Baxter plastikowych pojemników nie należy podłączać seryjnie. Takie zastosowanie mogłoby spowodować zator powietrzny wywołany resztkowym powietrzem zaciągniętym z pierwszego pojemnika zanim podawanie płynu z drugiego pojemnika zostanie zakończone. Wywieranie dodatkowego ciśnienia na dożylne roztwory zawarte w elastycznych pojemnikach z tworzywa sztucznego w celu zwiększenia szybkości przepływu może spowodować zator powietrzny, jeśli przed podaniem z pojemnika nie usunięto całkowicie resztek powietrza.44
Zastosowanie zestawów do podawania dożylnego z odpowietrzaniem, z zaworem odpowietrzenia w pozycji otwartej, może spowodować zator powietrzny. Nie należy stosować zestawów do podawania dożylnego z odpowietrzeniem, z zaworem odpowietrzenia w pozycji otwartej wraz z elastycznymi pojemnikami z tworzyw sztucznych.45
Ze względu na ryzyko hiponatremii związanej z leczeniem szpitalnym, przed podaniem i w trakcie podawania Natrium Chloratum 0,9% Baxter należy kontrolować równowagę płynów, stężenie elektrolitów w surowicy i równowagę kwasowo-zasadową.46
W przypadku stosowania Klean-Prep zaleca się, aby pacjent pozostał na czczo co najmniej na 2 godziny przed podaniem produktu leczniczego i nie spożywał pokarmów do czasu zakończenia prowadzonej operacji chirurgicznej i/lub badań diagnostycznych.47
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania