Wskazania do stosowania
Boraks

Wskazania do stosowania substancji czynnej boraks

Boraks (łac. Borax) jest substancją czynną stosowaną w produktach leczniczych o różnych postaciach farmaceutycznych, przeznaczonych głównie do leczenia schorzeń jamy ustnej oraz skóry. Jego działanie wykorzystywane jest zarówno w monoterapii, jak i w preparatach złożonych, w których działa synergistycznie z innymi substancjami leczniczymi. Znajomość wskazań do stosowania boraksu jest istotna dla właściwego doboru terapii w określonych stanach chorobowych.¹

Zastosowanie w leczeniu zakażeń jamy ustnej

Boraks wykazuje istotne działanie w leczeniu różnorodnych zakażeń błony śluzowej jamy ustnej. Preparaty zawierające tę substancję czynną, takie jak Aphtin (200 mg/g, roztwór do stosowania w jamie ustnej), znajdują zastosowanie głównie w leczeniu pleśniawek, które są infekcjami drożdżakowymi błony śluzowej jamy ustnej. Ponadto produkt ten stosowany jest w przypadku zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie oraz pomocniczo w terapii zakażeń spowodowanych Gram-ujemną pałeczką ropy błękitnej.²

Podobnie, Aphtin Aflofarm (200 mg/g, płyn do stosowania w jamie ustnej) jest wskazany w leczeniu zakażeń błon śluzowych jamy ustnej, ze szczególnym uwzględnieniem pleśniawek.³

Innym preparatem zawierającym boraks jest Gargarin (proszek do sporządzania roztworu do płukania gardła), który oprócz boraksu (1,74 g w 5 g proszku) zawiera także inne substancje czynne, takie jak sodu wodorowęglan, sodu chlorek, sodu benzoesan oraz lewomentol. Ten złożony produkt leczniczy jest stosowany pomocniczo w stanach zapalnych gardła i jamy ustnej.^{4 5}

Wskazania dermatologiczne

Boraks jest również składnikiem maści stosowanych w różnorodnych schorzeniach dermatologicznych. Występuje zwykle w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, tworząc preparaty o złożonym działaniu leczniczym.

Neo-Tormentil to maść, która w 100 g zawiera 1 g boraksu, a także 20 g cynku tlenku, 2 g ichtamolu oraz 8 g nalewki z kłącza pięciornika. Produkt ten jest wskazany w leczeniu trudno gojących się drobnych skaleczeń oraz ziarninujących małych ran.^{6 7}

Podobny skład ma maść Tormentiol, która w 100 g zawiera 1 g boraksu, 20 g cynku tlenku, 2 g ichtamolu oraz 2 g wyciągu płynnego z kłącza pięciornika. Wskazaniami do stosowania tego produktu są niewielkie uszkodzenia skóry, takie jak otarcia i zadrapania. Ponadto Tormentiol może być stosowany pomocniczo w zmianach ropnych i stanach zapalnych skóry.^{8 9}

Trzecim produktem w postaci maści zawierającej boraks jest Tormexal forte. W 100 g maści znajduje się 1 g boraksu, 20 g cynku tlenku, 2 g ichtamolu oraz 3 g wyciągu płynnego z kłącza pięciornika. Preparat ten wskazany jest w leczeniu zmian chorobowych skóry, takich jak zmiany wypryskowe, oparzenia I stopnia oraz trądzik pospolity o niewielkim nasileniu.^{10 11}

Porównanie preparatów dermatologicznych zawierających boraks

Zalecenia kliniczne dotyczące stosowania boraksu

Wybór konkretnego preparatu zawierającego boraks powinien być uzależniony od specyfiki schorzenia oraz lokalizacji zmian chorobowych. Preparaty do stosowania w jamie ustnej (Aphtin, Aphtin Aflofarm, Gargarin) wykazują działanie w leczeniu infekcji drożdżakowych i bakteryjnych oraz stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła.^{12 13 14}

W przypadku preparatów dermatologicznych (Neo-Tormentil, Tormentiol, Tormexal forte), boraks występuje w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, które wzajemnie uzupełniają swoje działanie. Cynku tlenek wykazuje działanie ściągające, przeciwzapalne i osuszające, ichtamol – działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, a wyciąg z kłącza pięciornika – działanie ściągające i przeciwzapalne. Taka kombinacja substancji czynnych sprawia, że maści te są skuteczne w leczeniu różnorodnych dermatoz.^{15 16 17}

Specyficzne zastosowanie według produktów leczniczych

Każdy z opisywanych produktów leczniczych zawierających boraks ma swoje specyficzne zastosowanie kliniczne:

• Aphtin (200 mg/g roztwór) – stosowany w leczeniu pleśniawek, zakażeń bakteriami Gram-dodatnimi oraz pomocniczo w leczeniu zakażeń spowodowanych Gram-ujemną pałeczką ropy błękitnej.¹⁸
• Aphtin Aflofarm (200 mg/g płyn) – wskazany w leczeniu zakażeń błon śluzowych jamy ustnej, głównie pleśniawek.¹⁹
• Gargarin (proszek do sporządzania roztworu) – stosowany pomocniczo w stanach zapalnych gardła i jamy ustnej.²⁰
• Neo-Tormentil (maść) – wskazany w leczeniu trudno gojących się drobnych skaleczeń oraz ziarninujących małych ran.²¹
• Tormentiol (maść) – stosowany w przypadku niewielkich uszkodzeń skóry, takich jak otarcia i zadrapania oraz pomocniczo w zmianach ropnych i stanach zapalnych skóry.²²
• Tormexal forte (maść) – wskazany w leczeniu zmian wypryskowych, oparzeń I stopnia oraz trądziku pospolitego o niewielkim nasileniu.²³

Wnioski kliniczne

Boraks jest substancją czynną o szerokim zastosowaniu w różnorodnych schorzeniach jamy ustnej i skóry. W zależności od postaci farmaceutycznej i obecności dodatkowych substancji czynnych, preparaty zawierające boraks mogą być stosowane w leczeniu:^{24 25}

• Zakażeń drożdżakowych błony śluzowej jamy ustnej (pleśniawek)
• Zakażeń bakteryjnych jamy ustnej (bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne)
• Stanów zapalnych gardła i jamy ustnej
• Drobnych skaleczeń i ziarninujących małych ran
• Otarć i zadrapań skóry
• Zmian ropnych i stanów zapalnych skóry
• Zmian wypryskowych
• Oparzeń I stopnia
• Trądziku pospolitego o niewielkim nasileniu

^{26 27 28 29 30 31}

Wybór odpowiedniego preparatu powinien być dostosowany do specyfiki schorzenia, lokalizacji zmian chorobowych oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. W niektórych przypadkach może być konieczne rozważenie leczenia skojarzonego z innymi lekami, szczególnie w przypadku ciężkich lub nawracających infekcji.³²