Dawkowanie i sposób podawania
Boraks

Boraks jest składnikiem aktywnym w różnych postaciach farmaceutycznych stosowanych głównie miejscowo, zarówno na błonę śluzową jamy ustnej, jak i na skórę. Preparaty do jamy ustnej, takie jak Aphtin i Aphtin Aflofarm (200 mg/g boraksu), zaleca się stosować przez pędzlowanie zmienionych miejsc 3-5 razy dziennie, z ograniczeniem terapii do 3-5 dni. Gargarin, proszek do sporządzania roztworu do płukania gardła, zawiera 1,74 g boraksu w 5 g proszku i stosowany jest 2-3 razy na dobę bez określonych ograniczeń wiekowych i czasowych. Preparaty te są przeznaczone dla dorosłych i dzieci powyżej 1 roku życia, z koniecznością konsultacji lekarskiej u młodszych pacjentów. W trakcie wywiadu należy uwzględnić te ograniczenia wiekowe oraz czas trwania terapii.

Dawkowanie i sposób podawania boraksu – wprowadzenie

Boraks (Borax) jest substancją czynną stosowaną w różnych postaciach farmaceutycznych przeznaczonych głównie do stosowania miejscowego. Występuje w produktach leczniczych do aplikacji na błonę śluzową jamy ustnej, do płukania gardła oraz w maściach do stosowania na skórę. Dawkowanie i sposób podawania różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej, wskazań oraz grupy wiekowej pacjentów.1

Preparaty z boraksem do stosowania w jamie ustnej

Roztwory do stosowania miejscowego

W przypadku preparatów w postaci roztworu do stosowania w jamie ustnej, takich jak Aphtin (200 mg/g), zaleca się aplikację miejscową na błonę śluzową jamy ustnej. Preparat należy aplikować kilka razy na dobę, pędzlując jamę ustną i wcierając roztwór w zakażone miejsca.2

W przypadku produktu Aphtin Aflofarm (200 mg/g) zalecane jest zewnętrzne, miejscowe pędzlowanie miejsc zmienionych chorobowo w jamie ustnej. Stosowanie powinno się odbywać 4 lub 5 razy na dobę.3

Roztwory do płukania gardła

Preparat Gargarin występujący w postaci proszku do sporządzania roztworu do płukania gardła, zawierający boraks jako jedną z substancji czynnych, stosuje się poprzez rozpuszczenie 5 g proszku (1 łyżeczka lub 1 saszetka) w szklance ciepłej wody. Otrzymanym roztworem należy płukać jamę ustną i gardło. Zabieg powtarza się 2 do 3 razy na dobę.4

Grupy wiekowe – preparaty do jamy ustnej

Preparaty zawierające boraks do stosowania w jamie ustnej posiadają ograniczenia wiekowe. Produkty takie jak Aphtin i Aphtin Aflofarm są przeznaczone do stosowania u dorosłych i dzieci powyżej 1 roku życia. U dzieci poniżej 1 roku życia produkt należy stosować wyłącznie w porozumieniu z lekarzem.5 6

Czas trwania terapii

Ważnym aspektem stosowania preparatów zawierających boraks jest ograniczony czas terapii. W przypadku produktów Aphtin i Aphtin Aflofarm, leczenie nie powinno trwać dłużej niż 3-5 dni.7 8

Preparaty z boraksem do stosowania na skórę

Maści

Boraks występuje również jako składnik maści do stosowania miejscowego na skórę. Preparaty takie jak Neo-Tormentil, Tormentiol oraz Tormexal forte zawierają boraks w stężeniu 1 g/100 g maści, w połączeniu z innymi substancjami czynnymi.9 10 11

W przypadku maści Neo-Tormentil i Tormexal forte, miejsca chorobowo zmienione należy pokrywać cienką warstwą maści kilka razy dziennie.12 13

Tormentiol ma bardziej sprecyzowane wskazania dotyczące ilości aplikowanego produktu – na chorobowo zmienione miejsca należy wycisnąć porcję maści wielkości ziarna grochu i rozsmarować cienką warstwę leku na skórze. Stosować kilka razy na dobę przez 7 do 10 dni.14

Grupy wiekowe – preparaty na skórę

W przypadku maści Tormentiol istnieją wyraźne ograniczenia wiekowe – produkt jest przeznaczony dla dorosłych i młodzieży w wieku powyżej 12 lat. Nie należy stosować go u dzieci poniżej 12 roku życia.15

Przeciwwskazania stosowania

W przypadku maści Tormentiol występują dodatkowe przeciwwskazania – nie należy stosować produktu na otwarte rany i duże powierzchnie skóry.16

Tabela dawkowania preparatów zawierających boraks

Nazwa produktu Postać farmaceutyczna Zawartość boraksu Dawkowanie Sposób podania Grupa wiekowa Czas terapii
Aphtin Roztwór do stosowania w jamie ustnej 200 mg/g Kilka razy na dobę Pędzlowanie jamy ustnej, wcieranie w zakażone miejsca Dorośli i dzieci >1 roku życia (poniżej 1 roku – po konsultacji z lekarzem) 3-5 dni
Aphtin Aflofarm Płyn do stosowania w jamie ustnej 200 mg/g 4-5 razy na dobę Miejscowe pędzlowanie zmienionych miejsc w jamie ustnej Dorośli i dzieci >1 roku życia 3-5 dni
Gargarin Proszek do sporządzania roztworu do płukania gardła 1,74 g w 5 g proszku 2-3 razy na dobę 5 g proszku (1 łyżeczka/saszetka) rozpuścić w szklance ciepłej wody i płukać jamę ustną Brak szczegółowych ograniczeń wiekowych Brak określonego limitu
Neo-Tormentil Maść 1 g/100 g Kilka razy dziennie Cienka warstwa na zmienione chorobowo miejsca Brak szczegółowych ograniczeń wiekowych Brak określonego limitu
Tormentiol Maść 1 g/100 g Kilka razy na dobę Porcja wielkości ziarna grochu, rozsmarować cienką warstwę Dorośli i młodzież >12 lat 7-10 dni
Tormexal forte Maść 1 g/100 g Kilka razy na dobę Smarowanie miejsc zmienionych chorobowo Brak szczegółowych ograniczeń wiekowych Brak określonego limitu

Szczególne uwagi kliniczne dotyczące dawkowania

Podczas wywiadu medycznego należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty związane z dawkowaniem i aplikacją preparatów zawierających boraks:17 18

  • Ograniczenia wiekowe – preparaty do stosowania w jamie ustnej (Aphtin, Aphtin Aflofarm) mogą być stosowane u dzieci powyżej 1 roku życia; preparat Tormentiol tylko u pacjentów powyżej 12 roku życia.19 20
  • Czas stosowania – preparaty do jamy ustnej mają ograniczony czas stosowania (3-5 dni), a Tormentiol do 7-10 dni.21 22
  • Aplikacja – preparaty płynne do jamy ustnej powinny być aplikowane przez pędzlowanie, natomiast maści przez nanoszenie cienkiej warstwy.23 24
  • Przeciwwskazania – niektóre preparaty mają określone przeciwwskazania, np. Tormentiol nie powinien być stosowany na otwarte rany i duże powierzchnie skóry.25
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl