Leki zawierające w składzie
ziele macierzanki

Ziele macierzanki (Herba Thymi) to surowiec zielarski pozyskiwany z macierzanki piaskowej (Thymus serpyllum) lub macierzanki zwyczajnej (Thymus vulgaris) z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Zawiera olejek eteryczny (0,1-0,6%), którego głównymi składnikami są tymol i karwakrol, a także flawonoidy, garbniki, kwasy fenolowe i triterpeny. Dzięki tym składnikom wykazuje działanie wykrztuśne, spazmolityczne, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe.

Macierzanka znajduje zastosowanie głównie w schorzeniach górnych dróg oddechowych, takich jak kaszel, zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła oraz infekcje bakteryjne układu oddechowego. Działa poprzez rozrzedzanie wydzieliny oskrzelowej i ułatwienie jej odkrztuszania oraz hamowanie rozwoju patogenów dzięki właściwościom przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym.

Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające ziele macierzanki, takie jak: Syrop Tymianek i Podbiał (Herbapol Poznań), Pectoral (Herbapol Kraków), Bronchicum (Sanofi), Thymian (Krüger), Sirup Thymisal (Salus) oraz liczne mieszanki ziołowe i preparaty złożone, w których macierzanka stanowi jeden ze składników. Dostępna jest również w postaci monosurowca do przygotowywania naparów.

Największą zaletą stosowania macierzanki jest jej wielokierunkowe działanie w schorzeniach dróg oddechowych – jednocześnie zwalcza patogeny, łagodzi stan zapalny i ułatwia odkrztuszanie. Jest dobrze tolerowana, rzadko wywołuje działania niepożądane i może być stosowana zarówno u dorosłych, jak i u dzieci (w odpowiednio dostosowanych dawkach). Stanowi skuteczny i naturalny środek o ugruntowanej pozycji w fitoterapii.

Należy jednak pamiętać, że stosowanie preparatów z macierzanki może wiązać się z pewnymi zagrożeniami. Nie należy ich podawać dzieciom poniżej 4. roku życia ze względu na ryzyko skurczu krtani. Olejki eteryczne zawarte w macierzance mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych. Preparaty te są przeciwwskazane u osób z chorobami wątroby, niewydolnością nerek oraz w czasie ciąży i karmienia piersią. Długotrwałe stosowanie w wysokich dawkach może prowadzić do podrażnienia błon śluzowych przewodu pokarmowego.