Leksykon składników
na literę „L”
Składniki na „L”, strona 1 z 4
lewotyroksyna sodowa
Lewotyroksyna sodowa to syntetyczny odpowiednik naturalnego hormonu tarczycy – tyroksyny (T4). Jest to jeden z najczęściej przepisywanych leków na świecie, stosowany głównie w leczeniu niedoczynności tarczycy. Po podaniu doustnym lewotyroksyna jest przekształcana w organizmie do biologicznie aktywnej postaci trijodotyroniny (T3), która reguluje procesy metaboliczne w całym ciele.
lenalidomid
Lenalidomid to lek immunomodulujący, który wykazuje działanie przeciwnowotworowe, immunomodulujące oraz antyangiogenne. Jest analogiem strukturalnym talidomidu, jednak ma zmodyfikowane właściwości farmakologiczne i profil bezpieczeństwa. Działa poprzez hamowanie proliferacji pewnych komórek hematopoetycznych, stymulację komórek T i naturalnych komórek NK (Natural Killer), a także hamowanie produkcji cytokin prozapalnych.
leucyna
Leucyna to aminokwas egzogenny należący do grupy aminokwasów rozgałęzionych (BCAA – Branched Chain Amino Acids). Jest niezbędnym składnikiem odżywczym, którego organizm nie potrafi samodzielnie syntetyzować, dlatego musi być dostarczany z dietą lub suplementami. Leucyna odgrywa kluczową rolę w procesie syntezy białek mięśniowych poprzez aktywację szlaku mTOR (mammalian Target Of Rapamycin), który jest głównym regulatorem wzrostu komórkowego i metabolizmu.
lewetyracetam
Lewetyracetam to lek przeciwpadaczkowy (przeciwdrgawkowy) o unikatowym mechanizmie działania, który nie jest w pełni wyjaśniony. Wiąże się on ze specyficznym białkiem pęcherzykowym SV2A w obrębie zakończeń presynaptycznych w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zmniejszenia uwalniania neuroprzekaźników i stabilizacji błon neuronalnych. Dzięki temu hamuje nieprawidłowe wyładowania elektryczne w mózgu, które są przyczyną napadów padaczkowych.
lakozamid
Lakozamid to syntetyczny lek przeciwpadaczkowy (LPP) o unikatowym mechanizmie działania. Działa poprzez selektywną, powolną inaktywację napięciowo-zależnych kanałów sodowych, co stabilizuje błony nadmiernie pobudliwych neuronów i hamuje powtarzające się wyładowania neuronalne. Dodatkowo, lakozamid wiąże się z białkiem 2 zapośredniczającym odpowiedź na kolchinę (CRMP-2), które odgrywa rolę w różnicowaniu neuronów i regulacji wzrostu aksonów.
lidokaina
Lidokaina to miejscowy środek znieczulający z grupy amidów, szeroko stosowany w medycynie do znieczulenia miejscowego oraz jako lek przeciwarytmiczny. Działa poprzez blokowanie kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, co hamuje powstawanie i przewodzenie impulsów bólowych. W kardiologii lidokaina jest klasyfikowana jako lek przeciwarytmiczny klasy IB, stabilizujący błonę komórkową kardiomiocytów.
lizyna
Lizyna to jeden z niezbędnych aminokwasów, którego organizm ludzki nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować, dlatego musi być dostarczany z pożywieniem lub suplementami. Odgrywa kluczową rolę w wielu procesach metabolicznych, w tym w syntezie białek, produkcji kolagenu, absorpcji wapnia oraz tworzeniu przeciwciał, enzymów i hormonów.
lizynopryl
Lizynopryl to substancja czynna należąca do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz jako profilaktyka powikłań sercowo-naczyniowych po przebytym zawale mięśnia sercowego. Mechanizm działania lizinoprylu polega na blokowaniu enzymu konwertującego angiotensynę, co prowadzi do zmniejszenia produkcji angiotensyny II – silnego związku zwężającego naczynia krwionośne. W efekcie następuje obniżenie ciśnienia tętniczego oraz zmniejszenie obciążenia serca.
latanoprost
Latanoprost to syntetyczny analog prostaglandyny F2α, stosowany w okulistyce jako lek obniżający ciśnienie wewnątrzgałkowe. Mechanizm działania polega na zwiększeniu odpływu cieczy wodnistej z oka poprzez drogi naczyniówkowo-twardówkowe. Latanoprost stosowany jest w leczeniu jaskry z otwartym kątem przesączania oraz nadciśnienia ocznego, gdy inne metody terapeutyczne okazują się nieskuteczne lub są przeciwwskazane.
lewofloksacyna
Lewofloksacyna to substancja czynna należąca do grupy antybiotyków fluorochinolonowych trzeciej generacji. Jest leworotacyjnym izomerem ofloksacyny, wykazującym działanie bakteriobójcze poprzez hamowanie aktywności enzymu gyrazy DNA oraz topoizomerazy IV, które są niezbędne do replikacji, transkrypcji i naprawy bakteryjnego DNA. Spektrum działania obejmuje szeroką gamę bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, w tym patogeny odpowiedzialne za infekcje dróg oddechowych, układu moczowego, skóry i tkanek miękkich.
losartan potasowy
Losartan potasowy to lek z grupy antagonistów receptora angiotensyny II (sartanów), który blokuje działanie angiotensyny II – hormonu odpowiedzialnego za zwężanie naczyń krwionośnych. Dzięki temu mechanizmowi losartan rozszerza naczynia krwionośne, co prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego oraz zmniejszenia obciążenia serca.
lerkanidypina
Lerkanidypina to antagonista wapnia trzeciej generacji, należący do grupy dihydropirydyn. Działa poprzez blokowanie kanałów wapniowych typu L w mięśniach gładkich naczyń krwionośnych, co powoduje ich rozkurcz, zmniejszenie oporu obwodowego i obniżenie ciśnienia tętniczego. Wyróżnia się wysoką lipofilnością i długim czasem działania, co umożliwia stosowanie raz na dobę.
lewocetyryzyna dichlorowodorek
Lewocetyryzyna dichlorowodorek to aktywny enancjomer cetyryzyny, należący do grupy leków przeciwhistaminowych drugiej generacji. Działa poprzez selektywne blokowanie receptorów histaminowych H1, hamując tym samym reakcje alergiczne w organizmie. Lewocetyryzyna charakteryzuje się szybkim początkiem działania (około 1 godziny) oraz długim czasem półtrwania, co pozwala na stosowanie leku raz na dobę.
lewonorgestrel
Lewonorgestrel to syntetyczny progestagen, pochodna 19-nortestosteronu, który jest szeroko stosowany w antykoncepcji hormonalnej. Działa głównie poprzez hamowanie owulacji, zagęszczanie śluzu szyjkowego (co utrudnia penetrację plemników) oraz zmiany w endometrium uniemożliwiające implantację zarodka. Jego skuteczność opiera się na naśladowaniu działania naturalnego progesteronu, jednak z silniejszym efektem terapeutycznym.
lewomentol
Lewomentol to optycznie czynny izomer mentolu, naturalny związek organiczny należący do grupy terpenów. Jest składnikiem wielu olejków eterycznych, głównie mięty pieprzowej. Lewomentol charakteryzuje się silnym działaniem chłodzącym, znieczulającym oraz przeciwświądowym, co wynika z jego wpływu na receptory TRPM8 odpowiedzialne za odczuwanie zimna.
loratadyna
Loratadyna to substancja czynna z grupy leków przeciwhistaminowych drugiej generacji, działająca jako selektywny antagonista obwodowych receptorów histaminowych H1. W przeciwieństwie do starszych leków przeciwhistaminowych, loratadyna ma ograniczoną zdolność przenikania bariery krew-mózg, co znacząco zmniejsza efekt sedatywny i uspokajający. Mechanizm działania polega na blokowaniu receptorów H1, co hamuje objawy alergiczne takie jak kichanie, świąd, wyciek z nosa i łzawienie oczu.
loperamid
Loperamid to syntetyczny opioid stosowany głównie w leczeniu objawowej biegunki ostrej i przewlekłej. Działa poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, co prowadzi do zmniejszenia perystaltyki przewodu pokarmowego, wydłużenia czasu pasażu treści jelitowej i zwiększenia wchłaniania wody i elektrolitów z jelita. W przeciwieństwie do innych opioidów, loperamid praktycznie nie przenika przez barierę krew-mózg, dzięki czemu nie wywołuje typowych dla opioidów efektów ośrodkowych, takich jak działanie przeciwbólowe czy euforyzujące.
lidokaina chlorowodorek
Lidokaina chlorowodorek to miejscowy środek znieczulający z grupy amidów, który działa poprzez blokowanie kanałów sodowych w błonach komórkowych neuronów, co hamuje przewodnictwo impulsów nerwowych. Jest szeroko stosowana w praktyce medycznej do znieczulenia miejscowego, zarówno powierzchniowego, jak i nasiękowego oraz do znieczuleń przewodowych.
lewodropropizyna
Lewodropropizyna to syntetyczny lek przeciwkaszlowy o działaniu obwodowym, który hamuje kaszel poprzez wpływ na receptory obwodowe w drogach oddechowych. W przeciwieństwie do opioidowych leków przeciwkaszlowych nie działa na ośrodkowy układ nerwowy, co eliminuje ryzyko uzależnienia oraz sedacji.
lorazepam
Lorazepam to benzodiazepina o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym, przeciwdrgawkowym oraz miorelaksacyjnym. Działa poprzez nasilenie efektów kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w ośrodkowym układzie nerwowym, zwiększając przewodnictwo chlorkowe poprzez receptory GABA-A, co prowadzi do hiperpolaryzacji błony komórkowej i hamowania aktywności neuronalnej.
L-tryptofan
L-tryptofan to egzogenny aminokwas, niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, którego nie jesteśmy w stanie syntetyzować samodzielnie. Jest on prekursorem serotoniny – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za regulację nastroju, snu, apetytu oraz melatoniny kontrolującej rytm dobowy. W praktyce medycznej L-tryptofan stosowany jest wspomagająco w terapii zaburzeń snu, depresji, stanów lękowych oraz zespołu napięcia przedmiesiączkowego.
L-treonina
L-treonina to egzogenny aminokwas, który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Jako składnik białek odgrywa kluczową rolę w procesach metabolicznych, szczególnie w syntezie kolagenu i elastyny. L-treonina uczestniczy w procesach immunologicznych, wspiera prawidłowe funkcjonowanie wątroby oraz układu nerwowego poprzez udział w syntezie neurotransmiterów.
L-histydyna
L-histydyna to jeden z podstawowych aminokwasów, który pełni ważne funkcje w organizmie człowieka. Jest aminokwasem endogennym, co oznacza, że organizm może go syntetyzować, jednak w niektórych przypadkach klinicznych podaż zewnętrzna jest niezbędna. Histydyna odgrywa kluczową rolę w syntezie białek, produkcji hemoglobiny oraz w procesach detoksykacji metali ciężkich w organizmie.
lewodopa
Lewodopa to aminokwas, który jest prekursorem dopaminy, kluczowego neuroprzekaźnika w układzie nerwowym. Jest to podstawowa substancja stosowana w leczeniu choroby Parkinsona, gdzie dochodzi do niedoboru dopaminy w mózgu. Po podaniu, lewodopa przekracza barierę krew-mózg, gdzie zostaje przekształcona w dopaminę przez enzym dekarboksylazę L-DOPA, uzupełniając jej niedobór w zwojach podstawy mózgu.
L-walina
L-walina to jeden z aminokwasów egzogennych (niezbędnych), który nie może być samodzielnie syntetyzowany przez organizm ludzki i musi być dostarczany z pożywieniem. Należy do grupy aminokwasów rozgałęzionych (BCAA – Branched-Chain Amino Acids) razem z leucyną i izoleucyną. W medycynie L-walina jest wykorzystywana w leczeniu chorób wątroby, niedoborów białkowych oraz w terapiach żywieniowych.
L-seryna
L-seryna to endogenny aminokwas niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Uczestniczy w syntezie fosfolipidów mieliny, wspiera tworzenie białek, a także jest prekursorem w biosyntezie innych aminokwasów, takich jak glicyna i cysteina. L-seryna odgrywa kluczową rolę w procesach metabolicznych, szczególnie w centralnym układzie nerwowym, gdzie wspiera przewodnictwo nerwowe i funkcje kognitywne.
L-prolina
L-prolina to endogenny aminokwas, który odgrywa kluczową rolę w syntezie białek oraz w tworzeniu i utrzymaniu prawidłowej struktury kolagenu. W przeciwieństwie do innych aminokwasów, prolina posiada unikalną strukturę pierścieniową, która nadaje peptydowym łańcuchom sztywność i stabilność, co jest szczególnie istotne dla struktury tkanek łącznych.
L-fenyloalanina
L-fenyloalanina jest aminokwasem egzogennym, co oznacza, że organizm ludzki nie może go samodzielnie syntetyzować i musi być dostarczany z pożywieniem. Jest on niezbędnym składnikiem białek i pełni kluczową rolę w wielu procesach metabolicznych. W organizmie przekształca się w tyrozynę, która jest prekursorem neuroprzekaźników, takich jak dopamina, noradrenalina i adrenalina, regulujących nastrój, koncentrację i funkcje poznawcze.
L-metionina
L-metionina to aminokwas siarkowy zaliczany do grupy aminokwasów egzogennych, co oznacza, że organizm ludzki nie jest w stanie samodzielnie go syntetyzować i musi być dostarczany z pożywieniem lub suplementami. Odgrywa kluczową rolę w wielu procesach metabolicznych, w tym w biosyntezie białek, jako donor grup metylowych oraz w produkcji S-adenozylometioniny (SAM), ważnego koenzymu uczestniczącego w reakcjach metylacji w organizmie.
L-leucyna
L-leucyna to aminokwas egzogenny, co oznacza, że organizm nie jest w stanie samodzielnie go syntetyzować i musi być dostarczany z dietą. Należy do grupy aminokwasów rozgałęzionych (BCAA – Branched-Chain Amino Acids) razem z izoleucyną i waliną. L-leucyna odgrywa kluczową rolę w syntezie białek mięśniowych, stymulując szlak mTOR (mammalian Target of Rapamycin), który jest głównym regulatorem wzrostu komórkowego i metabolizmu.
L-izoleucyna
L-izoleucyna to jeden z dziewięciu niezbędnych aminokwasów, których organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować, co oznacza, że muszą być one dostarczane z dietą. Jest aminokwasem rozgałęzionym (BCAA – Branched-Chain Amino Acid), razem z leucyną i waliną. L-izoleucyna odgrywa kluczową rolę w syntezie białek, regeneracji tkanek, produkcji hemoglobiny oraz regulacji poziomu cukru i energii w organizmie.
L-arginina
L-arginina to aminokwas półegzogenny, który odgrywa kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych w organizmie. Jest prekursorem tlenku azotu (NO), cząsteczki sygnałowej rozszerzającej naczynia krwionośne, co prowadzi do zwiększenia przepływu krwi. L-arginina uczestniczy w cyklu mocznikowym, wspomaga detoksykację amoniaku, bierze udział w syntezie białek oraz wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego.
L-alanina
L-alanina to endogenny aminokwas należący do grupy aminokwasów nieistotnych, który organizm może samodzielnie syntetyzować. Jest ważnym składnikiem białek i pełni kluczową rolę w metabolizmie glukozy oraz transportu azotu między tkankami. W medycynie L-alanina znajduje zastosowanie jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego oraz suplementów diety wspierających regenerację mięśni i odbudowę tkanek.
laktuloza
Laktuloza jest półsyntetycznym disacharydem złożonym z galaktozy i fruktozy, stosowanym głównie jako środek przeczyszczający i w leczeniu encefalopatii wątrobowej. Jej działanie opiera się na braku hydrolizy w jelicie cienkim, dzięki czemu dociera do okrężnicy w niezmienionej formie. W jelicie grubym bakterie metabolizują ją do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, co prowadzi do zakwaszenia środowiska jelitowego, zwiększenia objętości stolca i przyspieszenia perystaltyki.
liść mięty pieprzowej
Liść mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium) to surowiec roślinny pozyskiwany z mięty pieprzowej (Mentha piperita), który zawiera olejek eteryczny bogaty w mentol, mentony i ich pochodne. Działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, żółciotwórczo, żółciopędnie oraz wiatropędnie. Wykazuje również działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze oraz miejscowo znieczulające.
L-lizyna
L-lizyna to niezbędny aminokwas, którego organizm człowieka nie potrafi samodzielnie syntetyzować, dlatego musi być dostarczany wraz z pożywieniem lub suplementami. Odgrywa kluczową rolę w biosyntezie białek, produkcji enzymów, hormonów i przeciwciał. Ponadto uczestniczy w metabolizmie wapnia, produkcji kolagenu oraz wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego.
leflunomid
Leflunomid to lek immunosupresyjny, stosowany głównie w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). Działa poprzez hamowanie enzymu dehydrogenazy dihydroorotanowej, kluczowego dla syntezy pirymidyn, co prowadzi do zahamowania proliferacji limfocytów T i B. Dzięki temu mechanizmowi leflunomid skutecznie zmniejsza stan zapalny i spowalnia postęp choroby.
lamotrygina
Lamotrygina to lek przeciwpadaczkowy, który działa poprzez stabilizację błon komórkowych neuronów i hamowanie uwalniania aminokwasów pobudzających, głównie glutaminianu. Mechanizm ten prowadzi do zmniejszenia nadmiernej pobudliwości neuronalnej, co jest kluczowe w zapobieganiu napadom padaczkowym. Dodatkowo lamotrygina wykazuje działanie normotymiczne, co czyni ją wartościowym lekiem w terapii zaburzeń afektywnych dwubiegunowych.
L-tyrozyna
L-tyrozyna to aminokwas endogenny, który pełni kluczową rolę w syntezie neuroprzekaźników, takich jak dopamina, noradrenalina i adrenalina. Działa jako prekursor katecholamin, przez co ma wpływ na funkcje poznawcze, nastrój oraz odporność na stres. W organizmie może być syntetyzowana z fenyloalaniny lub dostarczana z pożywieniem.
lacydypina
Lacydypina to substancja czynna należąca do grupy antagonistów wapnia (blokerów kanałów wapniowych) z podgrupy pochodnych dihydropirydyny. Działa poprzez selektywne blokowanie kanałów wapniowych typu L w błonach komórkowych, co prowadzi do zmniejszenia napływu jonów wapnia do komórek mięśni gładkich naczyń krwionośnych. Efektem tego jest rozkurcz naczyń, obniżenie oporu obwodowego i w konsekwencji spadek ciśnienia tętniczego krwi.
losartan
Losartan jest lekiem z grupy antagonistów receptora angiotensyny II (sartanów), który działa poprzez blokowanie receptorów AT1 dla angiotensyny II. Angiotensyna II jest silnym środkiem naczynioskurczowym, który podnosi ciśnienie tętnicze krwi oraz stymuluje wydzielanie aldosteronu. Blokując receptory AT1, losartan obniża ciśnienie krwi, zmniejsza opór naczyniowy oraz poprawia funkcję śródbłonka naczyniowego.
letrozol
Letrozol to niesteroidowy inhibitor aromatazy trzeciej generacji, stosowany w leczeniu hormonozależnego raka piersi u kobiet po menopauzie. Mechanizm działania leku polega na hamowaniu enzymu aromatazy, który odpowiada za konwersję androgenów do estrogenów. Dzięki temu letrozol znacząco obniża poziom estrogenów w organizmie, co hamuje wzrost nowotworów zależnych od estrogenów.
lewozymendan
Lewozymendan to substancja czynna należąca do grupy leków inotropowych, stosowana w leczeniu ostrej niewydolności serca. Jego mechanizm działania polega na zwiększaniu wrażliwości miokardium na wapń poprzez wiązanie się z troponiną C, co prowadzi do wzmocnienia kurczliwości mięśnia sercowego bez zwiększania zapotrzebowania na tlen. Dodatkowo, lewozymendan działa jako aktywator kanałów potasowych zależnych od ATP, co skutkuje rozszerzeniem naczyń obwodowych i wieńcowych.
ludzka gonadotropina kosmówkowa
Ludzka gonadotropina kosmówkowa (hCG) to hormon glikoproteinowy wytwarzany głównie przez komórki syncytiotrofoblastu łożyska podczas ciąży. Pod względem strukturalnym składa się z dwóch podjednostek: alfa (wspólnej z LH, FSH i TSH) oraz unikalnej podjednostki beta. W medycynie hCG znajduje zastosowanie w leczeniu niepłodności zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, działając podobnie do hormonu luteinizującego (LH).
linezolid
Linezolid jest syntetycznym antybiotykiem należącym do klasy oksazolidynonów, która stanowi stosunkowo nową grupę leków przeciwbakteryjnych. Działa poprzez hamowanie syntezy białek bakteryjnych, wiążąc się z podjednostką 50S rybosomu bakteryjnego i uniemożliwiając tworzenie kompleksu inicjacyjnego, co prowadzi do zahamowania translacji mRNA. Jest skuteczny głównie przeciwko bakteriom Gram-dodatnim, w tym opornym na metycylinę szczepom Staphylococcus aureus (MRSA), enterokokom opornym na wankomycynę (VRE) oraz paciorkowcom.
lisdeksamfetamina dimezylan
Lisdeksamfetamina dimezylan to prolek, który po podaniu doustnym jest metabolizowany w organizmie do d-amfetaminy i l-lizyny. Substancja działa na ośrodkowy układ nerwowy poprzez zwiększenie stężenia neurotransmiterów (dopaminy i noradrenaliny) w synapsach. Mechanizm działania polega na blokowaniu wychwytu zwrotnego tych neuroprzekaźników oraz stymulacji ich uwalniania z zakończeń nerwowych.
lanreotyd
Lanreotyd to syntetyczny analog somatostatyny, hormonu hamującego wydzielanie wielu hormonów. Stosowany jest głównie w leczeniu akromegalii (nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu) oraz guzów neuroendokrynnych (NET). Działa poprzez wiązanie się z receptorami somatostatynowymi, hamując wydzielanie hormonu wzrostu, insuliny, glukagonu oraz innych hormonów przewodu pokarmowego.
lizyny chlorowodorek
Chlorowodorek lizyny to aminokwas egzogenny, który w postaci soli chlorowodorowej znajduje zastosowanie w farmakoterapii. Lizyna jest niezbędna do syntezy białek, produkcji enzymów, hormonów i przeciwciał, a także bierze udział w procesach regeneracyjnych tkanek, szczególnie łącznej. Chlorowodorek lizyny, ze względu na swoją zwiększoną biodostępność, jest stosowany w suplementacji przy niedoborach tego aminokwasu.
liść senesu
Liść senesu to surowiec roślinny pochodzący z różnych gatunków rodzaju Senna (dawniej Cassia), głównie Senna alexandrina (senes aleksandryjski) i Senna angustifolia (senes indyjski). Zawiera on związki antrachinonowe, głównie sennozydy A i B, które są metabolizowane w jelicie grubym do aktywnych pochodnych, stymulujących perystaltykę jelitową i hamujących wchłanianie wody i elektrolitów.
ludzki czynnik VIII
Ludzki czynnik VIII (czynnik antyhemofilowy A) to białko osoczowe odgrywające kluczową rolę w kaskadzie krzepnięcia krwi. Jest niezbędny do wytworzenia skrzepu poprzez aktywację czynnika X w kompleksie z czynnikiem IXa, fosfolipidami i jonami wapnia. Jego niedobór lub dysfunkcja prowadzi do hemofilii A – wrodzonego zaburzenia krzepnięcia, charakteryzującego się skłonnością do przedłużonych krwawień.