Działania niepożądane
Warfin 3 mg
Warfin, zawierający warfarynę sodową w dawkach 3 mg i 5 mg, jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie krwawień o częstości około 8% rocznie (6% mniej ciężkich, 1% ciężkich i 0,25% śmiertelnych). Najważniejszym czynnikiem ryzyka krwawień, zwłaszcza wewnątrzczaszkowych, jest nieleczone lub niekontrolowane nadciśnienie tętnicze oraz podwyższony wskaźnik INR powyżej docelowego zakresu terapeutycznego. Rzadkim, ale istotnym powikłaniem jest martwica kumarynowa (<0,1%), występująca głównie u kobiet, objawiająca się ciemniejącymi zmianami skórnymi i obrzękiem, wymagająca odstawienia warfaryny i kontynuacji leczenia heparyną. Zespół purpurowego palucha, bardzo rzadkie powikłanie, dotyczy głównie mężczyzn z miażdżycą i objawia się symetrycznymi purpurowymi zmianami skóry paluchów i podeszew z piekącym bólem.
Działania niepożądane leku Warfin
Warfin to produkt leczniczy zawierający warfarynę sodową (Warfarinum natricum), dostępny w postaci tabletek o mocy 3 mg i 5 mg. Jest to lek przeciwzakrzepowy, którego stosowanie może wiązać się z wystąpieniem różnego rodzaju działań niepożądanych, o zróżnicowanym stopniu nasilenia i częstości występowania.1
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane związane ze stosowaniem warfaryny klasyfikowane są według częstości występowania na:2
- Bardzo często (≥1/10)
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Bardzo rzadko (<1/10 000)
- Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Powikłania krwotoczne
Najczęściej zgłaszane działania niepożądane (1-10%) w trakcie leczenia warfaryną dotyczą powikłań związanych z krwawieniem. Ogólny odsetek krwawień wynosi około 8% rocznie, z czego:3
- Mniej ciężkie krwawienia – 6% rocznie
- Ciężkie krwawienia – 1% rocznie
- Krwawienia śmiertelne – 0,25% rocznie
Najczęstszym czynnikiem ryzyka krwawienia wewnątrzczaszkowego jest nieleczone lub niekontrolowane nadciśnienie tętnicze. Prawdopodobieństwo krwawienia zwiększa się znacząco wraz ze wzrostem wskaźnika INR ponad docelowy zakres terapeutyczny. Jeśli krwawienie wystąpi przy INR w zakresie docelowym, należy poszukiwać przyczyny współistniejącej.4
Martwica kumarynowa
Martwica kumarynowa stanowi rzadkie powikłanie (<0,1%) terapii warfaryną. Początkowo objawia się ciemniejącymi zmianami skórnymi z obrzękiem, najczęściej na kończynach dolnych lub pośladkach, choć może wystąpić również w innych lokalizacjach. Następnie zmiany przechodzą w martwicę. Co istotne, 90% pacjentów z tym powikłaniem to kobiety. Zmiany pojawiają się zwykle między 3 a 10 dniem leczenia warfaryną.5
Etiologia tego powikłania obejmuje względny niedobór przeciwzakrzepowych białek C i S. Wrodzony niedobór tych białek może predysponować do wystąpienia martwicy kumarynowej. Z tego powodu, u pacjentów z niedoborem białek C i S, leczenie warfaryną należy rozpoczynać jednocześnie z heparyną, stosując małe dawki początkowe warfaryny. W przypadku wystąpienia martwicy kumarynowej, należy odstawić warfarynę i kontynuować leczenie heparyną aż do wygojenia lub zabliźnienia zmian skórnych.6
Zespół purpurowego palucha
Zespół purpurowego palucha jest jeszcze rzadszym powikłaniem leczenia warfaryną i dotyczy głównie mężczyzn z miażdżycą. Mechanizm rozwoju tego powikłania polega prawdopodobnie na tym, że warfaryna powoduje krwawienia do płytek miażdżycowych, co prowadzi do mikrozatorowości. Charakterystyczne dla tego zespołu są symetryczne purpurowe zmiany skóry paluchów oraz podeszew, którym towarzyszy piekący ból. Po odstawieniu warfaryny zmiany skórne zwykle powoli ustępują.7
Szczegółowa lista działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania leku Warfin, z uwzględnieniem układów i narządów, których dotyczą, oraz częstości ich występowania.8
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia naczyniowe | Krwawienie | Często | Ogólny odsetek krwawień wynosi około 8% rocznie, w tym mniej ciężkie (6%), ciężkie (1%) i śmiertelne (0,25%) |
| Martwica kumarynowa naskórka | Rzadko | Ciemniejące zmiany skórne z obrzękiem, przechodzące w martwicę; 90% pacjentów to kobiety | |
| Zespół purpurowego palucha | Bardzo rzadko | Symetryczne purpurowe zmiany skóry paluchów i podeszew z piekącym bólem, głównie u mężczyzn z miażdżycą | |
| Zaburzenia oddechowe, klatki piersiowej i śródpiersia | Zwapnienia tchawiczne | Częstość nieznana | Odkładanie się złogów wapnia w obrębie tchawicy |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Częstość nieznana | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w obrębie jamy brzusznej z potrzebą zwymiotowania |
| Wymioty | Częstość nieznana | Gwałtowne wydalanie treści pokarmowej z żołądka przez jamę ustną | |
| Biegunka | Częstość nieznana | Częste oddawanie luźnych lub płynnych stolców | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Częstość nieznana | Przejściowy wzrost wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych |
| Cholestatyczne zapalenie wątroby | Częstość nieznana | Zapalenie wątroby z towarzyszącą cholestazą (zaburzeniami odpływu żółci) | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Przemijające łysienie | Częstość nieznana | Przejściowa utrata włosów, która ustępuje po zaprzestaniu leczenia |
| Wysypka | Częstość nieznana | Zmiany skórne o charakterze wysypkowym | |
| Kalcyfilaksja | Częstość nieznana | Rzadki zespół zwapnienia naczyń skóry i tkanki podskórnej prowadzący do martwicy skóry | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nefropatia związana z lekami przeciwzakrzepowymi | Częstość nieznana | Uszkodzenie nerek związane ze stosowaniem leków przeciwzakrzepowych |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Priapizm | Częstość nieznana | Przedłużająca się, bolesna erekcja prącia, niezwiązana ze stymulacją seksualną |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Reakcje alergiczne | Częstość nieznana | Najczęściej objawiają się wysypką |
| Badania laboratoryjne | Zatorowość cholesterolowa | Częstość nieznana | Zatory wywołane kryształami cholesterolu z blaszek miażdżycowych |
| Zaburzenia naczyniowe | Zapalenie naczyń | Częstość nieznana | Stan zapalny ścian naczyń krwionośnych |
Czynniki ryzyka i monitorowanie
Podczas stosowania warfaryny konieczne jest regularne monitorowanie wskaźnika INR, gdyż jego znaczące zwiększenie ponad docelowy zakres terapeutyczny zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań krwotocznych. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z nieleczonym lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, co stanowi najczęstszy czynnik ryzyka krwawienia wewnątrzczaszkowego.9
W przypadku pacjentów z wrodzonym niedoborem przeciwzakrzepowych białek C i S istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia martwicy kumarynowej, dlatego leczenie warfaryną u takich osób powinno być rozpoczynane jednocześnie z heparyną, przy zastosowaniu małych dawek początkowych warfaryny.10
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:12
- Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- Tel.: +48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania