Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania temozolomidu

Temozolomid stosowany w terapii przeciwnowotworowej wymaga szczególnej uwagi ze względu na możliwość wystąpienia szeregu działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia preparatem Temozolomide FAIR-MED.¹

Zakażenia oportunistyczne i reaktywacja zakażeń wirusowych

Podczas terapii temozolomidem obserwowano występowanie zakażeń oportunistycznych oraz reaktywację utajonych infekcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość rozwoju następujących stanów:²

• Opryszczkowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – odnotowano przypadki, w tym zakończone zgonem, szczególnie u pacjentów otrzymujących temozolomid w skojarzeniu z radioterapią i równocześnie stosujących steroidy³
• Zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii (dawniej P. carinii, PCP) – pacjenci poddawani terapii skojarzonej z radioterapią w schemacie 42-dniowym są szczególnie narażeni na to powikłanie⁴
• Reaktywacja zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV) – może prowadzić do zapalenia wątroby, a w niektórych przypadkach do zgonu⁵
• Reaktywacja zakażenia wirusem cytomegalii (CMV)⁶

Profilaktyka zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii

U wszystkich pacjentów otrzymujących temozolomid w skojarzeniu z radioterapią w schemacie 42-dniowym (maksymalnie do 49 dni) zaleca się wdrożenie obowiązkowej profilaktyki przeciwko PCP, bez względu na liczbę limfocytów. W przypadku wystąpienia limfopenii, profilaktykę należy kontynuować aż do momentu, kiedy limfopenia osiągnie ≤ Stopień 1.⁷

Ryzyko wystąpienia PCP może być większe przy dłuższych schematach podawania temozolomidu. Szczególnie dokładnej obserwacji wymagają pacjenci leczeni równocześnie steroidami. U pacjentów stosujących temozolomid, zwłaszcza w skojarzeniu z deksametazonem lub innymi steroidami, raportowano przypadki niewydolności oddechowej zakończonej zgonem.⁸

Postępowanie u pacjentów z wirusowym zapaleniem wątroby typu B

Przed rozpoczęciem leczenia temozolomidem u pacjentów z dodatnimi wynikami badań serologicznych w kierunku HBV (włączając pacjentów z aktywnym zapaleniem wątroby) należy skonsultować się ze specjalistą chorób wątroby. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie stanu zdrowia pacjenta i wdrażanie odpowiedniego postępowania.⁹

Hepatotoksyczność

U pacjentów leczonych temozolomidem raportowano przypadki uszkodzenia wątroby, w tym niewydolność wątroby prowadzącą do zgonu. W związku z tym konieczne jest:¹⁰

1. Wykonanie testów czynnościowych wątroby przed rozpoczęciem leczenia
2. W przypadku nieprawidłowych wyników, dokonanie oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wdrożeniem terapii temozolomidem
3. U pacjentów przechodzących 42-dniowy cykl leczenia – powtórzenie testów czynnościowych wątroby w połowie cyklu
4. U wszystkich pacjentów – wykonanie testów czynnościowych wątroby po zakończeniu każdego cyklu leczenia
5. U pacjentów z istotnymi nieprawidłowościami czynności wątroby – ponowna ocena stosunku korzyści do ryzyka kontynuowania terapii

Należy pamiętać, że toksyczność temozolomidu w stosunku do wątroby może wystąpić z opóźnieniem, nawet kilka tygodni lub dłuższy czas po ostatnim podaniu leku.¹¹

Ryzyko wtórnych nowotworów złośliwych

Bardzo rzadko obserwowano przypadki zespołu mielodysplastycznego i wtórnych nowotworów złośliwych, w tym białaczki szpikowej, które mogą pojawić się jako odległe powikłania terapii temozolomidem.¹²

Postępowanie przeciwwymiotne

Nudności i wymioty są bardzo często związane z leczeniem temozolomidem. Leczenie przeciwwymiotne może być wdrożone przed podaniem temozolomidu lub po jego podaniu.¹³

• U dorosłych pacjentów z nowo zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym – zaleca się profilaktyczne podanie leków przeciwwymiotnych przed zastosowaniem pierwszej dawki temozolomidu w leczeniu skojarzonym. Bardzo wskazane jest również ich stosowanie w czasie monoterapii.¹⁴
• U pacjentów z glejakiem złośliwym wykazującym wznowę lub progresję – szczególnie u tych, którzy doświadczali podczas poprzednich cykli leczenia ciężkich wymiotów (Stopień 3. lub 4.), zaleca się profilaktyczne stosowanie leków przeciwwymiotnych.¹⁵

Monitorowanie parametrów laboratoryjnych

Podczas leczenia temozolomidem może wystąpić zahamowanie czynności szpiku, prowadzące do pancytopenii, która w niektórych przypadkach może być długotrwała i skutkować niedokrwistością aplastyczną, niekiedy prowadzącą do zgonu. Ocenę tego stanu może komplikować jednoczesne podawanie leków stosowanych w terapii niedokrwistości aplastycznej, takich jak karbamazepina, fenytoina oraz sulfametoksazol/trimetoprym.¹⁶

Przed rozpoczęciem leczenia temozolomidem wymagane jest uzyskanie następujących wartości parametrów hematologicznych:¹⁷

Schemat monitorowania podczas leczenia:¹⁹

Stosowanie u szczególnych grup pacjentów

Dzieci i młodzież

Doświadczenie kliniczne w stosowaniu temozolomidu u dzieci poniżej 3 roku życia jest ograniczone. Dane dotyczące stosowania leku u dzieci starszych i młodzieży również są bardzo ograniczone.²⁰

Pacjenci w podeszłym wieku (>70 lat)

U osób w podeszłym wieku ryzyko wystąpienia neutropenii i trombocytopenii jest zwiększone w porównaniu z młodszymi pacjentami. W związku z tym należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania temozolomidu w tej grupie wiekowej.²¹

Stosowanie u mężczyzn

Mężczyźni leczeni temozolomidem powinni być poinformowani o konieczności:²²

• Unikania poczęcia dziecka podczas leczenia oraz przez co najmniej 6 miesięcy po otrzymaniu ostatniej dawki temozolomidu
• Rozważenia kriokonserwacji nasienia przed rozpoczęciem terapii

Nietolerancja laktozy

Temozolomide FAIR-MED kapsułki, twarde zawiera laktozę w następujących ilościach w zależności od dawki:²³

Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁴