Przedawkowanie Polopiryna Max Hot (500 mg + 300 mg + 50 mg, proszek do sporządzania roztworu doustnego)

Przedawkowanie produktu leczniczego Polopiryna Max Hot, zawierającego kwas acetylosalicylowy (500 mg), kwas askorbowy (300 mg) i kofeinę (50 mg), może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych. Ze względu na wieloskładnikowy charakter preparatu, objawy przedawkowania mogą być złożone, wynikające głównie z toksycznego działania kwasu acetylosalicylowego oraz kofeiny.¹

Toksyczność kwasu acetylosalicylowego

Kwas acetylosalicylowy stanowi główny składnik aktywny odpowiedzialny za potencjalnie najgroźniejsze objawy przedawkowania. Toksyczność salicylanów manifestuje się poprzez nudności, wymioty, szumy uszne oraz przyspieszenie oddechu. W cięższych przypadkach mogą wystąpić: utrata słuchu, zaburzenia widzenia, bóle głowy, pobudzenie ruchowe, senność prowadząca do śpiączki, drgawki oraz hipertermia. W ciężkich zatruciach charakterystyczne są zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej (kwasica metaboliczna) oraz wodno-elektrolitowej, które mogą prowadzić do odwodnienia.²

Toksyczność kofeiny

Przedawkowanie kofeiny objawia się bezsenością, zmęczeniem, drżeniem mięśni, majaczeniem, tachykardią oraz skurczami dodatkowymi. W poważniejszych przypadkach mogą wystąpić drgawki.³

Dawki toksyczne i śmiertelne

Stopień nasilenia objawów toksycznych zależy od przyjętej dawki. W przypadku kwasu acetylosalicylowego:

• Dawka 150-300 mg/kg masy ciała – powoduje łagodne lub średnio ciężkie objawy toksyczne⁴
• Dawka 300-500 mg/kg masy ciała – wywołuje ciężkie objawy zatrucia⁵
• Dawka większa niż 500 mg/kg masy ciała – jest potencjalnie śmiertelna⁶

U osób dorosłych zgon w przebiegu zatrucia kwasem acetylosalicylowym obserwowano po przyjęciu jednorazowej dawki 10-30 g.⁷

W przypadku kofeiny:

• Dawka toksyczna dla dorosłych – przekracza 1 g⁸
• Dawka śmiertelna po podaniu doustnym dla dorosłych – wynosi 5-10 g⁹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania Polopiryny Max Hot konieczne jest niezwłoczne przewiezienie pacjenta do szpitala. Nie istnieje specyficzna odtrutka, dlatego leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący.¹⁰

Schemat postępowania w przypadku przedawkowania obejmuje:

1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – sprowokowanie wymiotów lub wykonanie płukania żołądka w celu zmniejszenia wchłaniania. Działania te są skuteczne w okresie 3-4 godzin od przyjęcia kwasu acetylosalicylowego, a w przypadku dużej dawki nawet do 10 godzin. Podanie węgla aktywnego w postaci zawiesiny wodnej (50-100 g u dorosłych lub 30-60 g u dzieci).¹¹
2. Kontrola temperatury ciała – w przypadku hipertermii należy obniżać temperaturę ciała poprzez utrzymywanie niskiej temperatury otoczenia oraz stosowanie chłodnych okładów.¹²
3. Monitorowanie i wyrównywanie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej – konieczne jest stałe kontrolowanie parametrów i odpowiednie uzupełnianie płynów oraz elektrolitów.¹³
4. Alkalizacja moczu – w celu przyspieszenia wydalania kwasu acetylosalicylowego przez nerki oraz w leczeniu kwasicy należy podać dożylnie wodorowęglan sodu. Należy utrzymywać pH moczu w granicach 7,0-7,5. U pacjentów z prawidłową czynnością nerek można zastosować diurezę alkaliczną aż do pH moczu w granicach 7,5-8.¹⁴
5. Techniki nerkozastępcze – w ciężkich zatruciach można zastosować hemodializę lub dializę otrzewnową. Dializa skutecznie usuwa kwas acetylosalicylowy z organizmu oraz ułatwia wyrównanie zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej i wodno-elektrolitowej.¹⁵
6. Korekta zaburzeń układu krzepnięcia – w przypadkach wydłużenia czasu protrombinowego należy podać witaminę K.¹⁶
7. Wspomaganie układu oddechowego – pacjentom z zaburzeniami oddychania należy podać tlen. W razie konieczności wykonać intubację dotchawiczą i zastosować oddech zastępczy.¹⁷
8. Leczenie wstrząsu – w przypadku wystąpienia wstrząsu należy zastosować typowe postępowanie przeciwwstrząsowe.¹⁸

Ważne jest, aby nie stosować leków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, zwłaszcza barbituranów, ze względu na ryzyko pogłębienia kwasicy oddechowej i wystąpienia śpiączki.¹⁹

W przypadku przedawkowania kofeiny brak jest specyficznej odtrutki. Należy zastosować leczenie objawowe, uzupełniać płyny oraz prowadzić ogólne postępowanie wspierające funkcje życiowe.²⁰

Tabela objawów przedawkowania