Działania niepożądane leku Ovestin

Podczas stosowania leku Ovestin (estriol 1 mg/g, krem dopochwowy) zaobserwowano szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane zarówno na podstawie przeglądu literatury, jak i zgłoszeń po wprowadzeniu produktu leczniczego na rynek. Należy zaznaczyć, że objawy te zwykle mają charakter przemijający, jednak mogą również wskazywać na zastosowanie zbyt dużej dawki leku.¹

Bezpośrednie działania niepożądane

Działania niepożądane zgłaszane podczas stosowania leku Ovestin obejmują zaburzenia w kilku układach organizmu.² Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy miejscowe, jako że lek ma postać kremu dopochwowego, co zwiększa ryzyko wystąpienia podrażnień w miejscu aplikacji.

Działania niepożądane związane z klasą leku

Należy podkreślić, że działania charakterystyczne dla klasy produktów leczniczych związane z ogólnoustrojową hormonalną terapią zastępczą (HTZ) w mniejszym stopniu dotyczą produktów zawierających estrogen do stosowania dopochwowego, takich jak Ovestin. Jest to spowodowane faktem, że ogólnoustrojowa ekspozycja na estrogeny pozostaje w zakresie prawidłowym dla okresu pomenopauzalnego.³

Ryzyko nowotworu jajnika

Stosowanie ogólnoustrojowej HTZ wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania raka jajnika. Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko nowotworu jajnika u kobiet aktualnie stosujących ogólnoustrojową HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (RW 1,43; 95% CI 1,31-1,56). U kobiet w wieku od 50 do 54 lat stosujących HTZ przez 5 lat oznacza to 1 dodatkowy przypadek na 2000 kobiet stosujących HTZ. Dla porównania, wśród kobiet w tym samym wieku, które nie stosują HTZ, rak jajnika zostanie rozpoznany u około 2 na 2000 kobiet w ciągu 5 lat.⁴

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Stosowanie ogólnoustrojowej HTZ powoduje 1,3-3-krotne zwiększenie względnego ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), czyli zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Wystąpienie takiego zdarzenia jest bardziej prawdopodobne w pierwszym roku stosowania hormonalnej terapii zastępczej.⁵

Dane z badań WHI (Women’s Health Initiative) wskazują na dodatkowe ryzyko wystąpienia ŻChZZ po 5 latach stosowania HTZ u kobiet w wieku 50-59 lat. W grupie placebo obserwowano 7 przypadków na 1000 kobiet w okresie 5 lat, natomiast współczynnik ryzyka wynosił 1,2 (95% CI: 0,6-2,4), co przekłada się na 1 dodatkowy przypadek na 1000 kobiet stosujących HTZ (przedział od -3 do 10).⁶

Ryzyko udaru niedokrwiennego

Stosowanie ogólnoustrojowej HTZ jest związane z 1,5-krotnym zwiększeniem względnego ryzyka udaru niedokrwiennego. Należy podkreślić, że względne ryzyko nie zależy od wieku czy czasu stosowania HTZ, jednak ryzyko wyjściowe jest silnie zależne od wieku. Całkowite ryzyko wystąpienia udaru u kobiet stosujących HTZ zwiększa się wraz z wiekiem.⁷

Wyniki połączonych badań WHI wskazują na dodatkowe ryzyko wystąpienia udaru niedokrwiennego po 5 latach stosowania HTZ u kobiet w wieku 50-59 lat. W grupie placebo odnotowano 8 przypadków na 1000 kobiet w okresie 5 lat, a współczynnik ryzyka wynosił 1,3 (95% CI: 1,1-1,6), co przekłada się na 3 dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ w okresie 5 lat (przedział od 1 do 5). Należy zaznaczyć, że w tych badaniach nie dokonano rozróżnienia pomiędzy udarem niedokrwiennym i krwotocznym.⁸

Inne działania niepożądane

Z ogólnoustrojowym leczeniem estrogenowo-progestagenowym wiążą się również inne działania niepożądane, takie jak:⁹

• Estrogenozależne nowotwory łagodne i złośliwe, np. rak endometrium¹⁰
• Zapalenie pęcherzyka żółciowego¹¹
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: ostuda, rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty, plamica naczyniowa¹²
• Prawdopodobna demencja u pacjentek w wieku powyżej 65 lat¹³

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49-21-301, faks: 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁴