Właściwości farmakodynamiczne

Ropinirol, substancja czynna preparatu Nironovo SR, należy do grupy farmakoterapeutycznej agonistów dopaminy, oznaczonej kodem ATC: N04B C04. Jest to nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, wykazujący selektywne działanie względem receptorów podtypu D2/D3.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania ropinirolu opiera się na pobudzaniu receptorów dopaminowych zlokalizowanych w prążkowiu, co prowadzi do łagodzenia objawów wynikających z niedoboru dopaminy charakterystycznego dla choroby Parkinsona. Dodatkowo, poprzez oddziaływanie na podwzgórze i przysadkę mózgową, ropinirol hamuje wydzielanie prolaktyny.²

Skuteczność kliniczna

Efektywność terapeutyczna ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Nironovo SR) została potwierdzona w szeregu badań klinicznych. W 36-tygodniowym, podwójnie ślepym, 3-etapowym badaniu krzyżowym, przeprowadzonym z udziałem 161 pacjentów we wczesnej fazie choroby Parkinsona, wykazano, że ropinirol w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest nie mniej skuteczny niż ropinirol w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu. Pierwszorzędowym punktem oceny końcowej była zmiana w stosunku do wartości wyjściowych części ruchowej Ujednoliconej Skali Oceny Choroby Parkinsona (UPDRS motor scale). Ustalony trzypunktowy zakres nie mniejszej skuteczności został spełniony, a skorygowana średnia różnica pomiędzy obiema postaciami leku wyniosła -0,7 punktu (95% przedział ufności: [-1,51, 0,10], p=0,0842).³

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, zmiana leczenia z jednej postaci leku na drugą, dokonana z dnia na dzień, nie wiązała się z istotnymi zmianami w profilu działań niepożądanych. U mniej niż 3% pacjentów zaistniała konieczność dostosowania dawki, przy czym wszystkie przypadki dotyczyły zwiększenia dawki o jeden poziom. U żadnego z pacjentów nie było potrzeby zmniejszenia dawkowania.⁴

Dodatkowo przeprowadzono 24-tygodniowe, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo badanie z zastosowaniem ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z chorobą Parkinsona, u których objawy nie były wystarczająco kontrolowane leczeniem lewodopą. Badanie wykazało klinicznie znaczącą i statystycznie istotną przewagę ropinirolu nad placebo w zakresie pierwszorzędowego punktu oceny końcowej, którym była zmiana czasu trwania okresu „wyłączenie” (off-time) w stosunku do wartości wyjściowej. Średnia różnica wyniosła -1,7 godziny (95% przedział ufności: [-2,34, -1,09], p<0,0001).⁵

Wyniki dotyczące drugorzędowych parametrów skuteczności również potwierdziły korzyści z zastosowania ropinirolu, wykazując:

• Wydłużenie czasu trwania okresu „włączenie” (on-time) o +1,7 godziny (95% przedział ufności: [1,06, 2,33], p<0,0001) w porównaniu do wartości wyjściowej⁶
• Zwiększenie całkowitego czasu trwania okresu „włączenie” bez dokuczliwych dyskinez o +1,5 godziny (95% przedział ufności: [0,85, 2,13], p<0,0001)⁷

Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że nie zaobserwowano zwiększenia czasu trwania okresu „włączenie” z dokuczliwymi dyskinezami w porównaniu do wartości wyjściowych. Obserwacja ta została potwierdzona zarówno na podstawie dzienników prowadzonych przez pacjentów, jak i według skali UPDRS.⁸

Wpływ na repolaryzację serca

W ramach oceny bezpieczeństwa kardiologicznego przeprowadzono szczegółowe badania odstępu QT u zdrowych ochotników płci męskiej i żeńskiej. Uczestnicy otrzymywali ropinirol w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu w dawkach 0,5 mg, 1 mg, 2 mg i 4 mg raz na dobę. Wyniki wykazały maksymalne wydłużenie czasu trwania odstępu QT o 3,46 milisekundy przy zastosowaniu dawki 1 mg (estymacja punktowa) w porównaniu do placebo. Górna granica jednostronnego 95% przedziału ufności dla największego średniego efektu była mniejsza niż 7,5 milisekundy.⁹

Należy jednak podkreślić, że wpływ większych dawek ropinirolu nie został systematycznie oceniony. Na podstawie dostępnych danych klinicznych ze szczegółowych badań odstępu QT nie wykazano ryzyka wydłużenia odstępu QT po zastosowaniu ropinirolu w dawkach do 4 mg na dobę. Jednakże nie można całkowicie wykluczyć takiego ryzyka dla wyższych dawek, ponieważ szczegółowe badania odstępu QT po zastosowaniu dawek do 24 mg na dobę nie zostały przeprowadzone.¹⁰