Właściwości farmakokinetyczne
Metcrean 500 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Metcrean

Metcrean to lek zawierający jako substancję czynną metforminy chlorowodorek w trzech dostępnych dawkach: 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg w postaci tabletek powlekanych. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną tego preparatu, obejmującą procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnej z organizmu.¹

Wchłanianie metforminy

Po doustnym podaniu tabletki zawierającej metforminy chlorowodorek, maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 2,5 godzinie od momentu przyjęcia (tmax). Biodostępność metforminy jest częściowa i wynosi około 50-60% po podaniu doustnym tabletki zawierającej 500 mg lub 850 mg substancji czynnej. Znaczna część dawki doustnej (około 20-30%) nie ulega wchłanianiu i jest wydalana z kałem.²

Warto zaznaczyć, że proces absorpcji metforminy charakteryzuje się farmakokinetyczną nieliniowością – może ulec wysyceniu i nie jest całkowita. Oznacza to, że zwiększenie dawki może nie przekładać się proporcjonalnie na wzrost stężenia leku w osoczu.³

Stężenie metforminy w osoczu w stanie stacjonarnym (przy regularnym przyjmowaniu leku) uzyskiwane jest po 24-48 godzinach od rozpoczęcia terapii i zwykle nie przekracza 1 mikrograma/ml. Nawet przy zastosowaniu maksymalnych dawek terapeutycznych, maksymalne stężenie metforminy w osoczu (Cmax) w badaniach klinicznych nie przekraczało 5 mikrogramów/ml.⁴

Wpływ pokarmu na wchłanianie metforminy

Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym ma istotny wpływ na parametry farmakokinetyczne metforminy. Pokarm zmniejsza i nieznacznie opóźnia absorpcję substancji czynnej. Po doustnym podaniu tabletki zawierającej 850 mg metforminy chlorowodorku zaobserwowano następujące zmiany w porównaniu z przyjęciem leku na czczo:⁵

• zmniejszenie maksymalnego stężenia leku w osoczu o 40%
• zmniejszenie powierzchni pola pod krzywą stężenia leku w funkcji czasu (AUC) o 25%
• wydłużenie czasu wystąpienia stężenia maksymalnego w osoczu o 35 minut

Kliniczne znaczenie tych zmian nie zostało jednoznacznie określone.⁶

Dystrybucja metforminy w organizmie

Metformina w nieznacznym stopniu wiąże się z białkami osocza, co zwiększa jej biodostępność i potencjał dystrybucji w organizmie. Substancja czynna przenika do erytrocytów, które prawdopodobnie stanowią drugi kompartment dystrybucji. Maksymalne stężenie metforminy we krwi jest mniejsze niż w osoczu i występuje w przybliżeniu w tym samym czasie co stężenie osoczowe.⁷

Średnia objętość dystrybucji (Vd) metforminy waha się w szerokim zakresie od 63 do 276 litrów, co świadczy o znacznym przenikaniu leku do tkanek.⁸

Metabolizm metforminy

Metformina nie podlega istotnym procesom biotransformacji w organizmie. Lek jest wydalany z moczem w postaci niezmienionej, a u ludzi nie zidentyfikowano żadnych metabolitów substancji czynnej.⁹

Wydalanie metforminy

Główną drogą eliminacji metforminy jest wydalanie przez nerki. Klirens nerkowy metforminy jest znaczący i przekracza 400 ml/min, co wskazuje, że substancja czynna jest wydalana zarówno w procesie przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego.¹⁰

Po podaniu doustnym rzeczywisty okres półtrwania metforminy w końcowej fazie eliminacji (t1/2) wynosi około 6,5 godziny. W przypadku zaburzenia czynności nerek klirens nerkowy metforminy ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do spadku klirensu kreatyniny, co prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania leku i w konsekwencji do zwiększenia jego stężenia w osoczu.¹¹

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

Dane dotyczące farmakokinetyki metforminy u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są ograniczone i niewystarczające do wiarygodnego oszacowania ogólnoustrojowej ekspozycji na lek w porównaniu z pacjentami z prawidłową funkcją nerek. Z tego powodu dostosowanie dawki u tych pacjentów powinno być rozważane indywidualnie, w oparciu o skuteczność kliniczną leczenia i tolerancję preparatu.¹²

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Farmakokinetyka metforminy u dzieci i młodzieży została zbadana w kilku badaniach klinicznych:¹³

• Badania z dawką pojedynczą: po podaniu jednorazowej dawki 500 mg metforminy chlorowodorku u dzieci obserwowano podobny profil farmakokinetyczny jak u zdrowych osób dorosłych.
• Badania z dawką wielokrotną: dostępne są dane tylko z jednego badania. Po podawaniu dawki 500 mg dwa razy na dobę przez 7 dni u dzieci zaobserwowano, że maksymalne stężenie leku w osoczu (Cmax) oraz ekspozycja systemowa (AUC0-t) były mniejsze odpowiednio o 33% i 40% w porównaniu z dorosłymi pacjentami z cukrzycą, u których stosowano taki sam schemat dawkowania (500 mg dwa razy na dobę) przez 14 dni.

Ze względu na fakt, że dawkowanie metforminy ustala się indywidualnie w oparciu o stężenie glukozy we krwi, powyższe różnice w farmakokinetyce między dziećmi a dorosłymi mają ograniczone znaczenie kliniczne.¹⁴