Przeciwwskazania stosowania leku Iberogast. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Bezpieczeństwo farmakoterapii wymaga dokładnej oceny stanu pacjenta przed zaleceniem leku Iberogast. Jako preparat ziołowy zawierający szereg ekstraktów roślinnych oraz znaczną zawartość etanolu (29,5-32,6% v/v), posiada określone przeciwwskazania, które należy bezwzględnie respektować podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania leku Iberogast jest nadwrażliwość na którykolwiek z jego składników. Preparat zawiera ekstrakty z 9 różnych surowców roślinnych, co zwiększa ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych u osób predysponowanych.² W składzie preparatu znajdują się:

• Ekstrakt z ziela ubiorku gorzkiego (Iberis amara) – może wywołać reakcje nadwrażliwości u osób uczulonych na rośliny z rodziny kapustowatych (Brassicaceae)
• Ekstrakt z korzenia arcydzięgla (Angelicae radix) – znany z możliwości wywoływania reakcji fototoksycznych i fotoalergicznych
• Ekstrakt z kwiatu rumianku (Matricariae flos) – częsty alergen, szczególnie u osób z nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae)
• Ekstrakt z owocu kminku (Carvi fructus) – może powodować reakcje krzyżowe u osób uczulonych na inne rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae)
• Ekstrakt z owocu ostropestu (Silybi mariani fructus) – może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na rośliny z rodziny astrowatych
• Ekstrakt z liści melisy (Melissae folium) – potencjalny alergen dla osób z nadwrażliwością na rośliny z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae)
• Ekstrakt z liści mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium) – może wywoływać reakcje nadwrażliwości u osób uczulonych na mentol lub inne rośliny z rodziny jasnotowatych
• Ekstrakt z ziela glistnika jaskółcze ziele (Chelidonii herba) – zawiera alkaloidy, które mogą być przyczyną reakcji uczuleniowych
• Ekstrakt z korzenia lukrecji (Liquiritiae radix) – może powodować reakcje alergiczne u osób predysponowanych

Choroby wątroby – bezwzględne przeciwwskazanie

Iberogast jest przeciwwskazany u pacjentów z istniejącą lub przebytą chorobą wątroby. Obecność w składzie ekstraktu z ziela glistnika (Chelidonii herba), który zawiera alkaloidy izochinolinowe, wiąże się z potencjalnym ryzykiem hepatotoksyczności.³

Do chorób wątroby, które stanowią przeciwwskazanie do zastosowania leku Iberogast, należą:

• Ostre i przewlekłe zapalenie wątroby
• Marskość wątroby
• Autoimmunologiczne choroby wątroby
• Stłuszczenie wątroby o znacznym nasileniu
• Choroba Wilsona
• Hemochromatoza
• Stan po przebytym uszkodzeniu wątroby
• Pierwotne i wtórne nowotwory wątroby

Interakcje lekowe z hepatotoksycznymi lekami

Należy bezwzględnie odradzić stosowanie leku Iberogast pacjentom jednocześnie przyjmującym inne produkty lecznicze o potencjale hepatotoksycznym. Takie połączenie może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby poprzez efekt synergistyczny.⁴

Do leków potencjalnie hepatotoksycznych, których jednoczesne stosowanie z lekiem Iberogast jest przeciwwskazane, należą między innymi:

• Niektóre antybiotyki (np. rifampicyna, izoniazyd)
• Leki przeciwgrzybicze z grupy azoli (np. ketokonazol, itrakonazol)
• Leki przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina, fenytoina, kwas walproinowy)
• Statyny (np. atorwastatyna, simwastatyna)
• Metotreksat
• Amiodaron
• Tamoksyfen
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) stosowane długotrwale
• Leki immunosupresyjne (np. azatiopryna)
• Chemioterapeutyki

Dodatkowe uwagi dotyczące zawartości etanolu

Iberogast zawiera znaczną ilość etanolu (29,5-32,6% v/v), co stanowi dodatkowy czynnik, który należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta do leczenia.⁵ Chociaż nie jest to bezwzględne przeciwwskazanie wymienione w charakterystyce produktu leczniczego, należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć indywidualne przeciwwskazania do stosowania leku u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci z uzależnieniem od alkoholu
• Pacjenci z chorobami wątroby o etiologii alkoholowej
• Pacjenci stosujący leki wchodzące w interakcję z alkoholem (np. metronidazol, disulfiram)
• Pacjenci z padaczką, u których alkohol może obniżać próg drgawkowy
• Pacjenci prowadzący pojazdy mechaniczne lub obsługujący maszyny, u których nawet niewielka ilość alkoholu może wpływać na zdolności psychomotoryczne

Zawartość etanolu może mieć także znaczenie u pacjentów z chorobami trzustki, zaburzeniami metabolizmu alkoholu oraz u osób, które z przyczyn religijnych lub światopoglądowych unikają spożywania alkoholu.⁶