Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Hydrochlorothiazidum Polpharma jest lekiem z grupy tiazydowych leków moczopędnych (diuretyków), zawierającym jako substancję czynną hydrochlorotiazyd. Dostępny jest w tabletkach o mocy 12,5 mg oraz 25 mg. Przed zastosowaniem leku należy upewnić się, że u pacjenta nie występują żadne przeciwwskazania, które mogłyby stanowić zagrożenie dla jego zdrowia lub życia.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Stosowanie hydrochlorotiazydu jest przeciwwskazane u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na:

• hydrochlorotiazyd jako substancję czynną
• inne leki z grupy sulfonamidów, ze względu na możliwość reakcji krzyżowych
• którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w tabletce

W przypadku występowania w wywiadzie reakcji alergicznych na sulfonamidy, należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć alternatywne leczenie.²

Zaburzenia czynności nerek

Hydrochlorothiazidum Polpharma jest przeciwwskazany w następujących przypadkach związanych z czynnością nerek:

• Bezmocz (anuria) – stan, w którym nerki przestają wytwarzać mocz, co uniemożliwia działanie diuretyku i prowadzi do niebezpiecznego gromadzenia płynów i toksyn w organizmie
• Ciężka niewydolność nerek – zaawansowane stadium choroby nerek, gdy ich funkcja filtracyjna jest znacząco ograniczona, co może prowadzić do nasilenia objawów niewydolności przy stosowaniu diuretyków tiazydowych

Stosowanie hydrochlorotiazydu w tych stanach może prowadzić do pogorszenia funkcji nerek i nasilenia objawów choroby.³

Zaburzenia czynności wątroby

Ciężka niewydolność wątroby stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania hydrochlorotiazydu. Wątroby odgrywa kluczową rolę w metabolizmie i eliminacji wielu leków, w tym hydrochlorotiazydu. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby metabolizm leku może być zaburzony, co prowadzi do jego kumulacji w organizmie i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Ponadto, diuretyki tiazydowe mogą powodować zaburzenia elektrolitowe, które u pacjentów z niewydolnością wątroby mogą nasilać encefalopatię wątrobową.⁴

Choroba Addisona

Choroba Addisona (pierwotna niedoczynność kory nadnerczy) stanowi przeciwwskazanie do stosowania hydrochlorotiazydu. Jest to schorzenie endokrynologiczne charakteryzujące się niedoborem hormonów kory nadnerczy, głównie kortyzolu i aldosteronu. Pacjenci z tą chorobą mają już zaburzoną gospodarkę wodno-elektrolitową, a stosowanie diuretyków tiazydowych może nasilić te zaburzenia, prowadząc do poważnych konsekwencji klinicznych, takich jak:

• ciężka hipotonia
• zaburzenia elektrolitowe
• odwodnienie
• przełom nadnerczowy

W przypadku konieczności stosowania leczenia moczopędnego u pacjentów z chorobą Addisona należy rozważyć inne grupy leków.⁵

Hiperkalcemia

Podwyższone stężenie wapnia w surowicy (hiperkalcemia) jest przeciwwskazaniem do stosowania hydrochlorotiazydu. Diuretyki tiazydowe zmniejszają wydalanie wapnia z moczem, co może prowadzić do dalszego wzrostu stężenia wapnia w surowicy u pacjentów z już istniejącą hiperkalcemią. Może to nasilać objawy hiperkalcemii, takie jak:

• zaburzenia rytmu serca
• osłabienie mięśniowe
• zaburzenia świadomości
• nadmierne pragnienie i wielomocz
• tworzenie złogów wapniowych w tkankach i narządach

Przed rozpoczęciem terapii hydrochlorotiazydem należy skontrolować stężenie wapnia w surowicy, a w przypadku stwierdzenia hiperkalcemii odstąpić od leczenia tym lekiem.⁶

Terapia litem

Jednoczesne stosowanie związków litu jest przeciwwskazane podczas terapii hydrochlorotiazydem. Interakcja między tymi lekami może prowadzić do:

• zmniejszonego wydalania litu przez nerki
• wzrostu stężenia litu w surowicy
• zwiększonego ryzyka działań toksycznych litu, w tym zaburzeń neurologicznych i sercowo-naczyniowych

Jeśli pacjent wymaga terapii litem, należy zastosować inny lek moczopędny lub inną metodę leczenia nadciśnienia tętniczego. W przypadku bezwzględnej konieczności jednoczesnego stosowania obu leków, pacjent wymaga ścisłego monitorowania stężenia litu w surowicy oraz objawów toksyczności litu.⁷

Uwagi dodatkowe

Należy zwrócić uwagę, że produkt Hydrochlorothiazidum Polpharma zawiera laktozę jednowodną (65,2 mg w tabletce 12,5 mg oraz 130,4 mg w tabletce 25 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. U takich pacjentów, choć nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania, należy rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem leku zawierającego laktozę.⁸