Właściwości farmakokinetyczne
Etform 850 850 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Etform 850

Etform 850 zawiera metforminę chlorowodorek w dawce 850 mg, co odpowiada 662,90 mg zasady metforminy. Lek występuje w postaci białych, owalnych tabletek powlekanych z rowkiem po jednej stronie i wytłoczonym symbolem „M 850″ po drugiej stronie, o wymiarach 19 mm x 6,5 mm.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym metformina osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po upływie około 2,5 godziny (tmax). U osób zdrowych całkowita biodostępność po podaniu tabletki metforminy chlorowodorku o mocy 850 mg wynosi około 50-60%. Część dawki, około 20-30%, jest wydalana z kałem jako frakcja niewchłonięta.²

Istotną cechą farmakokinetyki metforminy jest to, że jej wchłanianie po podaniu doustnym ulega wysyceniu i nie jest całkowite. Przyjmuje się, że farmakokinetyka wchłaniania metforminy jest nieliniowa. Po podaniu metforminy w zalecanych dawkach i według zwykłych schematów podawania jej stężenie osiąga stan stacjonarny w ciągu 24 do 48 godzin i zwykle ma wartość mniejszą niż 1 mikrogram/ml.³

W kontrolowanych badaniach klinicznych maksymalne stężenie metforminy w osoczu (Cmax) nie przekraczało 5 mikrogramów/ml, nawet po podaniu dawek maksymalnych. Spożywanie pokarmu ma wpływ na wchłanianie leku – zmniejsza i nieznacznie opóźnia wchłanianie metforminy. Po doustnym podaniu tabletki o mocy 850 mg obserwowano następujące zmiany parametrów farmakokinetycznych:⁴

• zmniejszenie maksymalnego stężenia w osoczu o 40%⁵
• zmniejszenie o 25% wartości AUC (pola pod krzywą zależności stężenia od czasu)⁶
• wydłużenie o 35 minut czasu potrzebnego do wystąpienia maksymalnego stężenia w osoczu⁷

Kliniczne znaczenie tych zmian jest jednak nieznane.⁸

Dystrybucja

Metformina w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza. Lek przenika do wnętrza erytrocytów. Maksymalne stężenie we krwi jest mniejsze niż maksymalne stężenie w osoczu i występuje mniej więcej w tym samym czasie. Krwinki czerwone stanowią prawdopodobnie drugorzędny kompartment dystrybucji.⁹

Średnia objętość dystrybucji (Vd) leku mieści się w zakresie od 63 do 276 l, co wskazuje na dobrą penetrację tkankową.¹⁰

Metabolizm

Metformina jest wydalana w postaci niezmienionej w moczu. U człowieka nie zidentyfikowano żadnych metabolitów leku, co oznacza, że nie podlega ona biotransformacji w organizmie.¹¹

Wydalanie

Klirens nerkowy metforminy jest większy niż 400 ml/min, co wskazuje na to, że metformina jest wydalana w procesie przesączania kłębuszkowego i wydzielania kanalikowego. Po podaniu doustnym pozorny końcowy okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 6,5 godziny.¹²

W przypadku zaburzeń czynności nerek klirens nerkowy metforminy zmniejsza się proporcjonalnie do klirensu kreatyniny, co powoduje wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji. Konsekwencją tego jest zwiększenie stężenia metforminy w osoczu.¹³

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Dostępne dane dotyczące pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są niewystarczające i nie pozwalają na wiarygodne oszacowanie ekspozycji na metforminę w tej grupie w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. Z tego powodu dostosowanie dawki należy rozważyć na podstawie skuteczności klinicznej i/lub tolerancji leku.¹⁴

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka metforminy u dzieci i młodzieży została zbadana w dwóch typach badań:¹⁵

1. Badanie z zastosowaniem pojedynczej dawki – po podaniu metforminy chlorowodorku w pojedynczych dawkach 500 mg profil farmakokinetyczny u dzieci był taki sam, jak u zdrowych osób dorosłych.¹⁶
2. Badanie z zastosowaniem wielokrotnego dawkowania – dostępne dane ograniczają się do jednego badania. W przypadku powtarzanych dawek 500 mg, podawanych dwa razy na dobę przez 7 dni, maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu i ekspozycja układowa (AUC0-t) u dzieci i młodzieży były mniejsze odpowiednio o 33% i 40% w porównaniu z dorosłymi chorymi na cukrzycę, którzy otrzymywali wielokrotne dawki 500 mg dwa razy na dobę przez 14 dni.¹⁷

Fakt ten ma niewielkie znaczenie kliniczne, ponieważ dawka metforminy jest zwiększana indywidualnie w zależności od stopnia kontroli glikemii.¹⁸

Parametry farmakokinetyczne metforminy – podsumowanie