Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Stosowanie octanu eslikarbazepiny (produkt Eslibon) wymaga przestrzegania szczególnych środków ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz interakcje. Niżej przedstawione zostały kluczowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego leku przez pacjentów z padaczką.¹

Zagrożenia psychiatryczne

Myśli i zachowania samobójcze są istotnym ryzykiem podczas leczenia przeciwpadaczkowego. Metaanalizy randomizowanych badań klinicznych z grupą kontrolną wykazały nieznacznie zwiększone ryzyko myśli lub zachowań samobójczych u pacjentów stosujących leki przeciwpadaczkowe. Mechanizm powstawania takiego ryzyka nie został dotychczas wyjaśniony, a dostępne dane nie wykluczają możliwości zwiększonego ryzyka podczas stosowania octanu eslikarbazepiny. Konieczne jest uważne monitorowanie pacjentów pod kątem pojawiania się myśli lub zachowań samobójczych oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia w razie potrzeby. Należy poinformować pacjentów i ich opiekunów o konieczności niezwłocznego kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia myśli samobójczych.²

Zaburzenia neurologiczne

W trakcie terapii octanem eslikarbazepiny obserwuje się działania niepożądane dotyczące ośrodkowego układu nerwowego, takie jak zawroty głowy i senność. Te objawy mogą zwiększać ryzyko przypadkowych urazów, o czym należy poinformować pacjentów.³

W przypadku konieczności zakończenia leczenia produktem Eslibon, zaleca się stopniowe odstawianie leku, aby zminimalizować ryzyko zwiększenia częstości napadów padaczkowych.⁴

Reakcje skórne i nadwrażliwość

W badaniach klinicznych wysypka została zaobserwowana jako działanie niepożądane u 1,2% pacjentów z padaczką otrzymujących lek Eslibon. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów przedmiotowych lub podmiotowych nadwrażliwości, należy niezwłocznie przerwać stosowanie octanu eslikarbazepiny.⁵

Predyspozycje genetyczne do reakcji skórnych

Allel HLA-B*1502 w populacjach azjatyckich:

Wykazano istotną korelację między obecnością allelu HLA-B*1502 u pacjentów pochodzenia azjatyckiego (szczególnie Chińczyków Han i Tajów) a ryzykiem rozwoju ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), podczas leczenia karbamazepiną. Z uwagi na podobną budowę chemiczną octanu eslikarbazepiny do karbamazepiny, istnieje możliwość, że pacjenci z tym allelem mogą być również narażeni na ryzyko wystąpienia SJS po leczeniu octanem eslikarbazepiny. Częstość występowania HLA-B*1502 wynosi około 10% w populacjach Chińczyków Han i Tajów. Zaleca się, jeśli to możliwe, wykonanie badań genetycznych przed rozpoczęciem leczenia karbamazepiną lub substancjami o podobnej budowie chemicznej u pacjentów pochodzenia azjatyckiego. Jeżeli wynik oznaczenia HLA-B*1502 jest dodatni, stosowanie octanu eslikarbazepiny można rozważyć tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.⁶

Ze względu na wysoką częstość występowania tego allelu w innych populacjach azjatyckich (np. powyżej 15% na Filipinach i w Malezji), należy rozważyć przeprowadzenie testów genetycznych na obecność HLA-B*1502 u pacjentów z tych grup etnicznych.⁷

Allel HLA-A*3101 w populacjach pochodzenia europejskiego i u Japończyków:

Wyniki badań sugerują zależność między obecnością allelu HLA-A*3101 a zwiększonym ryzykiem skórnych działań niepożądanych wywołanych karbamazepiną, w tym:

• Zespołu Stevensa-Johnsona (SJS)
• Toksycznej nekrolizy naskórka (TEN)
• Osutki polekowej z eozynofilią (DRESS)
• Ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP)
• Wysypki plamisto-grudkowej

Częstość występowania allelu HLA-A*3101 różni się znacznie w zależności od populacji etnicznej – wynosi od 2-5% w populacjach europejskich do około 10% w populacji japońskiej. Obecność allelu HLA-A*3101 może zwiększać ryzyko reakcji skórnych wywołanych karbamazepiną (głównie mniej ciężkich) z 5,0% w populacji ogólnej do 26,0% u pacjentów pochodzenia europejskiego, podczas gdy jego brak może zmniejszać to ryzyko z 5,0% do 3,8%.⁸

Obecnie brak jest wystarczających danych potwierdzających zasadność wykonywania badań przesiewowych w kierunku występowania HLA-A*3101 przed rozpoczęciem leczenia karbamazepiną lub związkami o podobnej budowie chemicznej. Jednak w przypadku dodatniego wyniku oznaczenia allelu HLA-A*3101 u pacjentów pochodzenia europejskiego lub japońskiego, stosowanie karbamazepiny lub związków o podobnej budowie (w tym octanu eslikarbazepiny) można rozważyć tylko wtedy, gdy oczekiwane korzyści przewyższają ryzyko.⁹

Zaburzenia elektrolitowe

Hiponatremia (obniżone stężenie sodu we krwi) została zgłoszona jako działanie niepożądane u 1,5% pacjentów leczonych octanem eslikarbazepiny. Chociaż hiponatremia często przebiega bezobjawowo, mogą jej towarzyszyć objawy kliniczne, takie jak:

• Nasilenie napadów padaczkowych
• Stan splątania
• Ograniczenie świadomości

Częstość występowania hiponatremii zwiększa się wraz ze wzrostem dawki octanu eslikarbazepiny. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci:

• Z istniejącą wcześniej chorobą nerek prowadzącą do hiponatremii
• Leczeni równocześnie lekami, które mogą powodować hiponatremię (np. leki moczopędne, desmopresyna, karbamazepina)

U tych pacjentów należy oznaczać stężenie sodu w surowicy przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia octanem eslikarbazepiny. Ponadto, stężenie sodu w surowicy należy oznaczać w przypadku pojawienia się objawów klinicznych hiponatremii. Niezależnie od występowania objawów, stężenie sodu powinno być regularnie monitorowane w ramach rutynowych badań laboratoryjnych. W przypadku wystąpienia klinicznie istotnej hiponatremii, leczenie octanem eslikarbazepiny należy przerwać.¹⁰

Zaburzenia przewodnictwa sercowego

W badaniach klinicznych odnotowano wydłużenie odstępu PR u pacjentów leczonych octanem eslikarbazepiny. Szczególna ostrożność zalecana jest podczas stosowania leku u pacjentów z:

• Chorobami, które mogą prowadzić do wydłużenia odstępu PR (np. niskie stężenie tyroksyny)
• Zaburzeniami przewodnictwa serca
• Jednoczesnym stosowaniem leków, które wydłużają odstęp PR

W tych przypadkach konieczne jest dokładne monitorowanie parametrów kardiologicznych pacjenta.¹¹

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas terapii octanem eslikarbazepiny. Dawkę leku należy dostosować w zależności od klirensu kreatyniny pacjenta. Z powodu niewystarczających danych klinicznych, nie zaleca się stosowania leku u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min.¹²

Zaburzenia czynności wątroby

Dane kliniczne dotyczące stosowania octanu eslikarbazepiny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby są ograniczone:

• W przypadku łagodnych i umiarkowanych zaburzeń – dostępne są ograniczone dane kliniczne
• W przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby – brak danych farmakokinetycznych i klinicznych

Z tego względu, octan eslikarbazepiny należy stosować z ostrożnością u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, natomiast nie zaleca się jego stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.¹³

Informacje o zawartości sodu

Produkt leczniczy Eslibon zawiera poniżej 1 mmol (23 mg) sodu na jednostkę dawkowania, dlatego uznawany jest za „wolny od sodu”. Dokładna zawartość sodu w poszczególnych dawkach wynosi:

¹⁴¹⁵