Działania niepożądane
Elenium 5 mg

Chlordiazepoksyd (Elenium) wykazuje zróżnicowane działania niepożądane, które najczęściej mają charakter łagodny i ustępują po odstawieniu leku. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęstsze objawy dotyczą układu nerwowego i obejmują senność, spowolnienie reakcji, bóle i zawroty głowy, stany splątania, dezorientacji oraz ataksję, szczególnie u osób starszych na początku terapii. Reakcje paradoksalne, takie jak niepokój psychoruchowy, bezsenność, zwiększona pobudliwość i agresja, występują rzadziej, ale są istotne klinicznie, zwłaszcza u pacjentów z chorobami psychicznymi, osób starszych oraz po spożyciu alkoholu. Inne działania niepożądane obejmują zaburzenia widzenia, bradykardię, obniżenie ciśnienia tętniczego, nudności, zaparcia, reakcje alergiczne skórne, drżenia mięśniowe, zatrzymanie moczu oraz zaburzenia miesiączkowania.

Działania niepożądane leku Elenium

Działania niepożądane po zastosowaniu chlordiazepoksydu (Elenium) charakteryzują się zróżnicowanym nasileniem i częstotliwością występowania. Większość reakcji niepożądanych ma charakter łagodny i ustępuje samoistnie po odstawieniu leku. Należy podkreślić, że liczba i nasilenie działań niepożądanych zależy od indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz zastosowanej dawki.1

Częstość występowania działań niepożądanych

Zgodnie z przyjętą klasyfikacją, częstość występowania działań niepożądanych po zastosowaniu produktu leczniczego Elenium określono według następujących kategorii:2

  • Bardzo często – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często – występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1 000 do <1/100)
  • Rzadko – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • Bardzo rzadko – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia wszystkie działania niepożądane zgłaszane podczas stosowania leku Elenium, uporządkowane według układów i narządów oraz częstości występowania.3

Klasyfikacja układów i narządów Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Zaburzenia składu krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje anafilaktyczne
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Brak apetytu
Zaburzenia psychiczne Reakcje paradoksalne – niepokój psychoruchowy, bezsenność, zwiększona pobudliwość i agresja*
Zaburzenia układu nerwowego Senność, spowolnienie reakcji, ból i zawroty głowy, stany splątania i dezorientacji, ataksja** Dyzartria, zaburzenia pamięci, zaburzenia libido (zwłaszcza po dużych dawkach); drgawki
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia (niewyraźne, podwójne widzenie)
Zaburzenia serca Bradykardia, ból w klatce piersiowej
Zaburzenia naczyniowe Nieznaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, dolegliwości żołądkowe, zaparcia, uczucie suchości w jamie ustnej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niewielkie podwyższenie aktywności aminotransferazy, zaburzenia czynności wątroby z wystąpieniem żółtaczki
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Alergiczne reakcje skórne (wysypki, świąd, pokrzywka)
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Drżenie mięśni, zwiotczenie mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zatrzymanie moczu, nietrzymanie moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia miesiączkowania
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ogólne osłabienie, omdlenia, upadki

Szczegółowy opis kluczowych działań niepożądanych

Reakcje paradoksalne

Podczas terapii chlordiazepoksydem mogą wystąpić tzw. reakcje paradoksalne, do których należą: niepokój psychoruchowy, bezsenność, zwiększona pobudliwość i agresja. Te objawy występują najczęściej po spożyciu alkoholu, u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z chorobami psychicznymi.4

Zaburzenia neurologiczne

Do najczęściej występujących działań niepożądanych zalicza się zaburzenia neurologiczne, takie jak senność, spowolnienie reakcji, ból i zawroty głowy, stany splątania i dezorientacji oraz ataksja. Te objawy występują najczęściej na początku leczenia, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, i zazwyczaj ustępują w trakcie kontynuacji terapii. W przypadku nasilenia objawów lekarz powinien rozważyć zmniejszenie dawki leku.5

Z nieznaną częstością mogą wystąpić również inne zaburzenia neurologiczne, takie jak dyzartria (zaburzenia mowy), zaburzenia pamięci, zaburzenia libido (zwłaszcza po zastosowaniu dużych dawek) oraz drgawki.6

Ryzyko uzależnienia i zespół odstawienia

Istotnym zagrożeniem związanym ze stosowaniem chlordiazepoksydu jest ryzyko rozwoju uzależnienia psychicznego i fizycznego. Uzależnienie może rozwinąć się nawet podczas stosowania leku w dawkach terapeutycznych. Szczególnie narażeni są pacjenci nadużywający alkoholu lub innych leków.7

Nagłe przerwanie leczenia chlordiazepoksydem może wywołać zespół odstawienia – zespół objawów wynikających z fizycznego uzależnienia od leku. Z tego powodu zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przed całkowitym odstawieniem leku.8

Ujawnienie istniejącej depresji

Podczas leczenia chlordiazepoksydem może ujawnić się wcześniej istniejąca, niezdiagnozowana depresja. Jest to istotna informacja, którą należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów do terapii i podczas monitorowania jej przebiegu.9

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.11

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl