Właściwości farmakodynamiczne
Cardura XL 4 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Cardura XL

Cardura XL to produkt leczniczy zawierający substancję czynną doksazosynę (w postaci doksazosyny mezylanu) w dawkach 4 mg lub 8 mg w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakodynamiczne tego leku, z uwzględnieniem jego mechanizmu działania oraz efektów terapeutycznych w poszczególnych wskazaniach.¹

Mechanizm działania

Doksazosyna działa poprzez selektywne i kompetencyjne blokowanie postsynaptycznych alfa1-adrenoreceptorów. Ten mechanizm działania powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych poprzez zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego. Efekt ten wynika bezpośrednio z selektywnego blokowania alfa1-adrenoreceptorów zlokalizowanych w układzie naczyniowym.²

Działanie przeciwnadciśnieniowe

Po podaniu jednorazowej dawki dobowej Cardura XL wywołuje klinicznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego, które utrzymuje się przez pełne 24 godziny. Dla większości pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wystarczająca jest dawka początkowa 4 mg, która zapewnia odpowiednią kontrolę ciśnienia. Istotną zaletą leku jest fakt, że wartości ciśnienia tętniczego podczas terapii są podobne zarówno w pozycji stojącej, jak i leżącej.³

Pacjenci wcześniej leczeni doksazosyną w postaci standardowej mogą być przestawiani na Cardura XL w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Dawkowanie można dostosowywać stopniowo, w zależności od skuteczności i tolerancji produktu.⁴

Cardura XL ma bardzo niewielki wpływ lub nie ma żadnego wpływu na ciśnienie tętnicze u pacjentów z prawidłowym ciśnieniem. Co istotne, podczas długotrwałego leczenia nie obserwowano tolerancji na lek, w przeciwieństwie do nieselektywnych leków blokujących alfa-adrenoreceptory. W terapii podtrzymującej rzadko notowano zwiększenie aktywności reninowej osocza oraz tachykardię.⁵

Wpływ na profil lipidowy

Doksazosyna wykazuje korzystny wpływ na stężenie lipidów we krwi. Badania wykazały, że lek istotnie zwiększa stosunek frakcji cholesterolu HDL do cholesterolu całkowitego (o około 4% do 13% wartości pierwotnej) oraz znacząco obniża stężenie triglicerydów i cholesterolu całkowitego. Daje to przewagę nad lekami moczopędnymi i beta-adrenolitykami, które często niekorzystnie wpływają na te parametry.⁶

Dzięki podwójnemu korzystnemu wpływowi – na nadciśnienie tętnicze oraz na profil lipidowy – leczenie doksazosyną może przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka rozwoju choroby wieńcowej.⁷

Dodatkowe efekty kardioprotekcyjne

Stosowanie doksazosyny w postaci standardowej prowadzi do szeregu dodatkowych korzystnych efektów kardioprotekcyjnych, takich jak:⁸

• zmniejszenie przerostu mięśnia lewej komory serca
• hamowanie agregacji płytek krwi
• zwiększenie aktywności tkankowego aktywatora plazminogenu

Należy jednak zaznaczyć, że nie prowadzono kontrolowanych badań klinicznych z użyciem placebo nad wpływem leku Cardura lub Cardura XL na zachorowalność i śmiertelność z powodu chorób sercowo-naczyniowych.⁹

Wpływ na metabolizm

Doksazosyna nie wywiera niekorzystnych efektów metabolicznych, co czyni ją odpowiednią dla pacjentów ze schorzeniami towarzyszącymi, takimi jak:¹⁰

• astma
• cukrzyca
• dysfunkcja lewokomorowa
• skaza moczanowa

Co więcej, doksazosyna zwiększa wrażliwość na insulinę u pacjentów, u których była ona wcześniej obniżona, co potwierdza jej korzystny wpływ na metabolizm glukozy.¹¹

Właściwości antyoksydacyjne

Badania in vitro wykazały antyoksydacyjne właściwości 6′- i 7′-hydroksylowych form metabolitów doksazosyny przy stężeniu 5 µM.¹²

Wyniki badania ALLHAT

Wstępna ocena wyników badania ALLHAT (Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack Trial) wykazała brak różnicy między doksazosyną a chlortalidonem (substancją kontrolną) w zakresie głównego punktu końcowego badania, którym była częstość śmiertelnych powikłań choroby wieńcowej serca, zawału serca niezakończonego zgonem lub wszystkich przypadków śmiertelnych bez względu na przyczynę.¹³

Część badania z użyciem doksazosyny została przerwana z dwóch powodów:¹⁴

• brak przewagi doksazosyny w uzyskaniu głównego punktu końcowego
• znamienne statystycznie podwyższenie o 25% ryzyka wystąpienia choroby serca u pacjentów przyjmujących standardową doksazosynę w porównaniu z pacjentami przyjmującymi chlortalidon

To podwyższone ryzyko wynikało z dwukrotnie wyższego ryzyka objawowej niewydolności serca w grupie doksazosyny w porównaniu z grupą otrzymującą diuretyk. Należy jednak podkreślić, że bezpośrednia zależność między podawaniem doksazosyny a niewydolnością serca nie została jednoznacznie ustalona.¹⁵

Skuteczność Cardura XL w porównaniu z formą standardową

Dane z dwóch badań nad skutecznością, obejmujących łącznie 630 pacjentów, wykazały, że u osób leczonych doksazosyną w postaci standardowej w dawkach 1 mg, 2 mg lub 4 mg można uzyskać równie dobrą kontrolę ciśnienia tętniczego stosując lek Cardura XL 4 mg.¹⁶

Działanie w łagodnym rozroście gruczołu krokowego

Mechanizm działania w BPH

U pacjentów z objawowym łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (Benign Prostatic Hyperplasia, BPH) doksazosyna poprawia wyniki badań urodynamicznych i łagodzi objawy. Działanie to wynika z selektywnego blokowania receptorów alfa1-adrenergicznych zlokalizowanych w:¹⁷

• zrębie mięśniowym gruczołu krokowego
• torebce gruczołu krokowego
• szyjce pęcherza moczowego

Doksazosyna skutecznie blokuje podtyp 1A adrenoreceptora alfa1, który stanowi ponad 70% ogółu podtypów występujących w gruczole krokowym. To tłumaczy wysoką skuteczność leku u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego.¹⁸

Badania kliniczne

Wyniki badań bezpieczeństwa i skuteczności przeprowadzonych z udziałem 1317 pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (I-PSS > 12 oraz maksymalny przepływ moczu < 15 ml/s) wykazały, że u pacjentów skutecznie leczonych dawkami 1 mg, 2 mg lub 4 mg doksazosyny w postaci standardowej można z równą skutecznością stosować lek Cardura XL 4 mg. ^{12 oraz maksymalnym przepływie moczu 19}

Długoterminowe badania potwierdziły stałą skuteczność i bezpieczeństwo doksazosyny przy długookresowym (do 48 miesięcy) leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego.²⁰

Wpływ na funkcje seksualne

W kontrolowanym badaniu klinicznym u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego wykazano związek między podawaniem doksazosyny pacjentom z dysfunkcją seksualną a poprawą ich funkcji seksualnych.²¹

Wpływ na ciśnienie tętnicze

Cardura XL stosowana zgodnie z zalecanym schematem dawkowania u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego wywiera bardzo niewielki wpływ lub nie wywiera żadnego wpływu na ciśnienie tętnicze u osób z prawidłowym ciśnieniem.²²