Właściwości farmakokinetyczne
Azelamed 1 mg/ml

Charakterystyka farmakokinetyczna azelastyny

Azelastyna chlorowodorek, dostępna w postaci aerozolu do nosa o stężeniu 1 mg/ml, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne po podaniu donosowym. Pojedyncze rozpylenie aerozolu (0,14 ml) dostarcza 0,14 mg substancji czynnej, co ma istotne znaczenie dla oceny całkowitej dobowej ekspozycji organizmu na lek. ¹

Wchłanianie i dystrybucja

Po zastosowaniu doustnym, zarówno u zwierząt jak i u ludzi, azelastyny chlorowodorek charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Substancja czynna podlega następnie szerokiej dystrybucji w organizmie, z preferencyjnym gromadzeniem się w określonych tkankach i narządach. ²

Szczególnie wysokie stężenia azelastyny obserwuje się w następujących tkankach:

• płuca – co może być istotne w kontekście chorób alergicznych dróg oddechowych
• skóra – co może tłumaczyć skuteczność w schorzeniach dermatologicznych
• mięśnie – jako miejsce depozycji leku
• wątroba – główny organ metabolizujący lek
• nerki – uczestniczące w eliminacji substancji

Warto podkreślić, że dystrybucja azelastyny do tkanki mózgowej jest ograniczona, co może przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego. ³

Liniowość farmakokinetyki

Badania farmakokinetyczne azelastyny wykazały liniową zależność między parametrami farmakokinetycznymi a zastosowaną dawką leku. Oznacza to, że zwiększenie dawki prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia substancji czynnej w osoczu, co ma istotne znaczenie przy modyfikacji dawkowania. ⁴

Metabolizm

Azelastyna chlorowodorek podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Główne szlaki biotransformacji tej substancji obejmują:

• hydroksylację pierścienia – wprowadzenie grupy hydroksylowej do struktury pierścieniowej cząsteczki
• N-demetylację – odłączenie grupy metylowej od atomu azotu
• oksydacyjne otwarcie pierścienia azepinowego – modyfikacja struktury przez rozerwanie wiązania w obrębie pierścienia azepinowego

Powyższe przemiany prowadzą do powstania metabolitów o zmienionej aktywności farmakologicznej, co wpływa na całościowy profil działania leku. ⁵

Eliminacja

Eliminacja azelastyny chlorowodorku i jego metabolitów z organizmu przebiega dwoma głównymi drogami:

• z kałem – około 75% podanej dawki
• z moczem – około 25% podanej dawki

Tak znacząca przewaga wydalania z kałem wskazuje na istotną rolę krążenia wątrobowo-jelitowego oraz wydzielania z żółcią w procesie eliminacji azelastyny z organizmu. ⁶

Parametry farmakokinetyczne po podaniu donosowym

W przypadku pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, którzy otrzymywali azelastynę w formie aerozolu do nosa, obserwowano następujące parametry farmakokinetyczne:

Uzyskane stężenie w osoczu na poziomie 0,65 ng/ml nie powodowało wystąpienia istotnych klinicznie działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku przy stosowaniu donosowym w zalecanych dawkach. ⁷

Należy podkreślić, że w przypadku zwiększenia dawki dobowej azelastyny chlorowodorku przy podaniu donosowym, zgodnie z wykazaną liniowością farmakokinetyki, można oczekiwać proporcjonalnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Fakt ten należy uwzględnić przy modyfikacji schematu dawkowania, szczególnie u pacjentów ze współistniejącymi schorzeniami lub przyjmujących inne leki. ⁸