Właściwości farmakokinetyczne leku Apap przeziębienie

Produkt leczniczy Apap przeziębienie w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego zawiera trzy substancje czynne: paracetamol (650 mg), kwas askorbowy (50 mg) oraz chlorowodorek fenylefryny (10 mg). Każda z tych substancji charakteryzuje się odmiennymi właściwościami farmakokinetycznymi, obejmującymi procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie we krwi osiąga po około 1 godzinie. W warunkach terapeutycznych wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu, w zakresie 10-30%. Przy wyższych dawkach stopień wiązania może wzrosnąć do 20-50%.²

Okres półtrwania paracetamolu wynosi 2-4 godziny. Czas działania przeciwbólowego określa się na 4-6 godzin, natomiast działanie przeciwgorączkowe utrzymuje się przez 6-8 godzin. Główną drogą eliminacji leku jest jego biotransformacja w wątrobie, podczas gdy tylko niewielka część (2-4%) jest wydalana w postaci niezmienionej przez nerki.³

Metabolizm paracetamolu odbywa się głównie w wątrobie. U osób dorosłych około 90% leku metabolizowane jest poprzez połączenie z kwasem glukuronowym, podczas gdy u dzieci znaczną rolę odgrywa również sprzęganie z kwasem siarkowym. W niewielkiej ilości (około 5%) powstaje hepatotoksyczny metabolit pośredni – N-acetylo-p-benzochinoimina, który w normalnych warunkach wiąże się z wątrobowym glutationem, a następnie w połączeniu z cysteiną i kwasem merkapturowym jest wydalany z moczem.⁴

Istotnym aspektem farmakokinetyki paracetamolu jest możliwość wyczerpania się zasobów wątrobowego glutationu w przypadku przedawkowania leku. Prowadzi to do nagromadzenia toksycznego metabolitu w wątrobie, co może skutkować uszkodzeniem i martwicą hepatocytów oraz ostrą niewydolnością wątroby.⁵

Farmakokinetyka chlorowodorku fenylefryny

Chlorowodorek fenylefryny jest łatwo i szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego. Pomimo tego, jego biodostępność sięga jedynie 40% ze względu na intensywny metabolizm w ścianie jelita. Maksymalne stężenie w surowicy osiąga po 1-2 godzinach od przyjęcia, a jego okres półtrwania wynosi od 2 do 3 godzin.⁶

W przypadku postaci doustnej, przy stosowaniu w celu obkurczenia naczyń krwionośnych nosa, zaleca się podawanie leku co 4-6 godzin. Metabolizm chlorowodorku fenylefryny zachodzi głównie w wątrobie i przebiega poprzez:⁷

• Łączenie z kwasem siarkowym – jeden z głównych szlaków metabolicznych fenylefryny⁸
• Łączenie z kwasem glukuronowym – alternatywna droga metabolizmu substancji⁹
• Oksydacyjną deaminację z następczym sprzęganiem z kwasem siarkowym¹⁰

Powstałe metabolity są następnie wydalane z organizmu z moczem.¹¹

Farmakokinetyka kwasu askorbowego

Kwas askorbowy (witamina C) wchłania się z przewodu pokarmowego w 70-80%. Proces absorpcji zachodzi głównie w dwunastnicy i proksymalnym odcinku jelita cienkiego. Po wchłonięciu do krwiobiegu kwas askorbowy wiąże się w 25% z białkami osocza. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 2-3 godzinach od przyjęcia.¹²

W organizmie kwas askorbowy podlega przemianie metabolicznej polegającej na utlenieniu do dehydroaskorbinianu. Część tej utlenionej formy może być następnie regenerowana do wyjściowej postaci zredukowanej pod wpływem glutationu. Eliminacja kwasu askorbowego odbywa się przez nerki zarówno w postaci wyjściowej, jak i w formie metabolitów.¹³

Porównanie właściwości farmakokinetycznych substancji czynnych