Zaburzenia lękowe u dzieci
Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenia lękowe stanowią najczęstsze zaburzenia psychiczne u dzieci i młodzieży, dotykając około 8,3% dzieci i 25% nastolatków. Wczesna diagnoza, zalecana przez USPSTF dla dzieci w wieku 8-18 lat, jest kluczowa dla zapobiegania długoterminowym negatywnym skutkom. Diagnostyka opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, obejmującej wywiad z dzieckiem i opiekunami, kwestionariusze (np. MASC, SCARED, PSC-17, ADIS-5) oraz wykluczenie innych stanów medycznych. Kryteria DSM-5 wymagają, aby objawy były nadmierne, trwały co najmniej 6 miesięcy i powodowały istotne upośledzenie funkcjonowania. Specyficzne zaburzenia, takie jak GAD, zaburzenie lękowe separacyjne, fobia społeczna, OCD, zaburzenie paniczne czy mutyzm wybiórczy, mają odrębne kryteria diagnostyczne i przebieg kliniczny.
- Zaburzenia lękowe u dzieci – Diagnostyka
- Proces diagnostyczny zaburzeń lękowych u dzieci
- Kompleksowa ocena kliniczna
- Kryteria diagnostyczne
- Specyficzne kryteria dla różnych zaburzeń lękowych
- Diagnostyka różnicowa
- Typologia zaburzeń lękowych u dzieci
- Uogólnione zaburzenie lękowe (GAD)
- Zaburzenie lękowe separacyjne
- Fobia społeczna (Lęk społeczny)
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
- Zaburzenie paniczne
- Fobie specyficzne
- Mutyzm wybiórczy
- Czynniki ryzyka i etiologia zaburzeń lękowych u dzieci
- Czynniki genetyczne i biologiczne
- Czynniki rodzinne i rodzicielskie
- Czynniki środowiskowe i traumatyczne
- Współwystępowanie z innymi zaburzeniami
- Specjaliści i placówki zaangażowane w diagnostykę
- Implikacje diagnostyczne i następstwa zaburzeń lękowych
- Współpraca z rodzinami w procesie diagnostycznym
Zaburzenia lękowe u dzieci – Diagnostyka
Zaburzenia lękowe są najczęstszymi zaburzeniami psychicznymi występującymi u dzieci i młodzieży, dotykającymi prawie 1 na 12 dzieci i 1 na 4 nastolatków. Pomimo wysokiej częstości występowania, zaburzenia te często pozostają nierozpoznane i nieleczone. Wczesna diagnoza i interwencja są kluczowe dla zapobiegania długoterminowym negatywnym skutkom zdrowotnym i społecznym.123
Zalecenia dotyczące badań przesiewowych
Amerykańska Grupa Zadaniowa ds. Usług Profilaktycznych (USPSTF) zaleca przeprowadzanie badań przesiewowych w kierunku zaburzeń lękowych u dzieci w wieku od 8 do 18 lat (zalecenie stopnia B). Obecnie brakuje wystarczających dowodów, aby zalecać badania przesiewowe u dzieci poniżej 8. roku życia.123
Biorąc pod uwagę wysokie wskaźniki lęku u młodzieży, badania przesiewowe w kierunku zaburzeń lękowych, niezależnie od tego, czy dziecko wykazuje objawy, mogą mieć wartość w identyfikacji, wczesnej interwencji i zapobieganiu powikłaniom związanym z lękiem.12
Chociaż USPSTF nie określa konkretnych zalecanych przedziałów czasowych dla badań przesiewowych, mogą one być częścią corocznych badań kontrolnych dziecka i zwykle trwają około 10 minut.12
Narzędzia przesiewowe
Dostępnych jest kilka zwalidowanych narzędzi przesiewowych do wstępnej oceny i ciągłego monitorowania zaburzeń lękowych u dzieci:12
- Skala Lęku Wielowymiarowego dla Dzieci (MASC)
- Kwestionariusz Przesiewowy Zaburzeń Lękowych u Dzieci (SCARED)
- Pediatryczna Lista Kontrolna Objawów-17 (PSC-17) – pierwszy krok w ocenie lęku, badający problemy poznawcze, emocjonalne i behawioralne u dzieci w wieku 4-17 lat1
- Wywiad Diagnostyczny Zaburzeń Lękowych i Pokrewnych według DSM-5 (ADIS-5) – narzędzie, w którym lekarz przeprowadza wywiad zarówno z dzieckiem, jak i z rodzicem na temat objawów1
W badaniach wykazano użyteczność kwestionariusza SCARED-71 jako narzędzia przesiewowego, które może skutecznie identyfikować dzieci z wysokim poziomem lęku wymagające dalszej oceny. Podskale tego kwestionariusza mogą również przewidywać konkretne diagnozy, takie jak zaburzenie lękowe separacyjne, fobia społeczna i specyficzna fobia.123
Proces diagnostyczny zaburzeń lękowych u dzieci
Diagnoza zaburzeń lękowych u dzieci opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, która obejmuje wywiad kliniczny z dzieckiem lub nastolatkiem oraz ich opiekunami. Kompleksowa ocena pozwala odróżnić rozwojowo odpowiednie obawy, lęki i reakcje na stres od zaburzenia lękowego.12
Kompleksowa ocena kliniczna
Kompleksowa ocena zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży powinna obejmować:123
- Ustrukturyzowany wywiad kliniczny
- Kwestionariusze wypełniane przez dziecko i informatorów (np. rodziców)
- Informacje dodatkowe od rodziców, nauczycieli, pediatrów i psychologów szkolnych
- Obserwacje behawioralne
- Badanie przedmiotowe skupiające się na wykluczeniu stanów medycznych objawiających się objawami podobnymi do lękowych
Podczas oceny rodzice są proszeni o omówienie objawów lękowych i związanych z nimi zachowań dziecka. Poproszeni są również o przedstawienie historii rodzinnej, medycznej, społecznej i interakcji społecznych dziecka.12
Klinicyści z ośrodków specjalistycznych, takich jak Child Study Center w NYU Langone, spotykają się z dzieckiem i rodzicami, aby przeprowadzić kompleksową ocenę. Mogą również prosić o wypełnienie kwestionariuszy, które dostarczają szczegółowych informacji o lęku dziecka, jego możliwych przyczynach oraz sposobach, w jakie wpływa on na codzienne życie.1
Kryteria diagnostyczne
Diagnoza zaburzenia lękowego wymaga, aby objawy były uznane za nadmierne i nieracjonalne, powodowały znaczny dystres lub upośledzenie codziennego funkcjonowania. Objawy muszą być trwałe, zazwyczaj utrzymujące się przez sześć miesięcy lub dłużej.12
Zgodnie z DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition), aby zdiagnozować zaburzenie lękowe u dziecka, objawy muszą:123
- Wykraczać poza normalny lęk i niepokój oczekiwane dla wieku rozwojowego i etapu dziecka
- Powodować klinicznie znaczący dystres lub upośledzenie funkcjonowania społecznego, szkolnego lub w innych ważnych obszarach
- Utrzymywać się przez określony czas (zazwyczaj co najmniej 6 miesięcy)
Warto zauważyć, że DSM-5 stosuje różne kryteria diagnostyczne zaburzeń lękowych u dzieci w porównaniu z dorosłymi. Na przykład, dzieci potrzebują tylko jednego objawu, aby zdiagnozować uogólnione zaburzenie lękowe, podczas gdy dorośli potrzebują co najmniej trzech do diagnozy.1
Specyficzne kryteria dla różnych zaburzeń lękowych
Każde zaburzenie lękowe ma specyficzne kryteria diagnostyczne:1234
- Uogólnione zaburzenie lękowe (GAD): Nadmierny niepokój i obawa, które dziecko ma trudności z kontrolowaniem. Objawy muszą występować przez większość dni przez co najmniej 6 miesięcy. Dziecko musi mieć co najmniej jeden specyficzny objaw, np. niepokój, uczucie napięcia.
- Zaburzenie lękowe separacyjne: Strach koncentruje się na utracie lub oddzieleniu od ważnej postaci przywiązania. U dzieci objawy utrzymują się przez ponad 4 tygodnie.
- Mutyzm wybiórczy: Dziecko musi być w stanie mówić w niektórych sytuacjach, ale nie w innych, mieć ten problem przez co najmniej miesiąc i mieć problemy z funkcjonowaniem w szkole i sytuacjach społecznych.
- Fobia społeczna: Obawa musi być tak ekstremalna, że koliduje z codziennym życiem dziecka.
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD): Diagnoza wymaga obecności obsesji, kompulsji lub obu.
- Zaburzenie paniczne: Dziecko doświadcza co najmniej dwóch nieoczekiwanych ataków paniki lub lęku, po których następuje co najmniej miesiąc obaw, że mogą mieć kolejny atak.
Diagnostyka różnicowa
Ocena zaburzeń lękowych powinna różnicować między rozwojowo odpowiednimi lękami a zaburzeniami lękowymi. Powinna również uwzględniać potencjalne czynniki etiologiczne i wpływy rozwojowe.1
Dzieci i młodzież z zaburzeniami lękowymi mogą nie zgłaszać się do placówek medycznych otwarcie skarżąc się na lęk. Często lęk objawia się fizycznymi dolegliwościami, takimi jak bóle brzucha, bóle głowy, zmęczenie czy zaburzenia snu.12
Badanie przedmiotowe powinno koncentrować się na wykluczeniu stanów medycznych, które mogą prezentować się z objawami podobnymi do zaburzeń lękowych. Wiele objawów zaburzeń lękowych pokrywa się z innymi schorzeniami, co może utrudniać określenie, czy objawy wynikają z rzeczywistego zaburzenia lękowego, innej diagnozy czy reakcji na ostre zdarzenia.12
Pierwszym krokiem w ocenie i leczeniu lęku jest wykluczenie innych zaburzeń psychicznych, narażenia środowiskowego i stanów fizycznych, które mogą prezentować się z objawami podobnymi do zaburzeń lękowych.1
Typologia zaburzeń lękowych u dzieci
Istnieje kilka typów zaburzeń lękowych, a dzieci i młodzież często mają więcej niż jeden jednocześnie. Każde zaburzenie lękowe ma specyficzne objawy i wzorce, chociaż wiele z nich ma wspólne cechy.12
Uogólnione zaburzenie lękowe (GAD)
Uogólnione zaburzenie lękowe (GAD) charakteryzuje się nadmiernym i trudnym do kontrolowania niepokojem i obawą dotyczącą wielu spraw, takich jak zdrowie, wyniki w szkole, bezpieczeństwo, przyszłość i sprawy rodzinne. Zazwyczaj obawy dziecka nie dotyczą rzeczywistych okoliczności życiowych lub są nieproporcjonalne w porównaniu z rzeczywistymi trudnościami.12
GAD zwykle dotyka dzieci w wieku szkolnym i nastolatków. Aby otrzymać diagnozę, dziecko musi wykazywać nadmierny niepokój i obawy, występujące przez większość dni, przez co najmniej 6 miesięcy. Niepokój i obawy dotyczą wielu wydarzeń lub aktywności i są związane z co najmniej jednym z objawów fizycznych.12
Zaburzenie lękowe separacyjne
W zaburzeniu lękowym separacyjnym strach koncentruje się na utracie lub oddzieleniu od znaczącej postaci przywiązania z powodu choroby, urazu, wypadku lub porwania. Objawy obejmują zachowania unikowe, takie jak odmowa spania poza domem lub chodzenia do szkoły, a także dolegliwości fizyczne, takie jak problemy żołądkowo-jelitowe, bóle głowy i koszmary.1
Początek zaburzenia zwykle przypada na dzieciństwo i trwa przez ponad 4 tygodnie; u dorosłych objawy utrzymują się przez ponad 6 miesięcy.12
Fobia społeczna (Lęk społeczny)
Dzieci i nastolatki z fobią społeczną zazwyczaj unikają sytuacji, których się boją, pozostając w domu zamiast iść do szkoły lub unikając przyjęć. Ten lęk wpływa na zdolność dziecka do funkcjonowania społecznie i akademicko.1
Obawa musi być tak ekstremalna, że koliduje z codziennym życiem dziecka. Może być również ograniczona do konkretnych sytuacji.12
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
OCD jest zaburzeniem lękowym, w którym dzieci mają niechciane i powtarzające się myśli, uczucia, idee, doznania (często nazywane obsesjami), które sprawiają, że czują, że muszą wykonywać małe rytuały (kompulsje), aby kontrolować swoje myśli i uczucia.1
W przypadku dzieci z OCD te myśli i zachowania znacząco zakłócają ich codzienne funkcjonowanie i mogą powodować cierpienie i zakłopotanie.1
Zaburzenie paniczne
Zaburzenie paniczne zazwyczaj zaczyna się w okresie dojrzewania, chociaż może rozpocząć się w dzieciństwie i czasami występuje rodzinnie. Aby zdiagnozować zaburzenie paniczne, dziecko musi doświadczyć co najmniej dwóch nieoczekiwanych ataków paniki lub lęku, po których następuje co najmniej miesiąc obaw, że mogą mieć kolejny atak.12
Przy diagnozowaniu zaburzenia panicznego specjalista wyklucza również przyczyny medyczne i inne zaburzenia, takie jak PTSD.1
Fobie specyficzne
Fobia to intensywny, irracjonalny lęk przed określonym obiektem lub sytuacją. Jeśli strach jest nadmierny i uporczywy, może to być fobia. Specyficzna fobia to intensywny, irracjonalny lęk przed określonym obiektem, takim jak pies, lub sytuacją, taką jak latanie samolotem lub bycie wybranym do drużyny.12
Mutyzm wybiórczy
Mutyzm wybiórczy zazwyczaj dotyka dzieci w wieku przedszkolnym i te w szkole podstawowej, zwykle przed 10. rokiem życia. Dziecko musi być w stanie mówić w niektórych sytuacjach, ale nie w innych, mieć ten problem przez co najmniej miesiąc i mieć problemy z funkcjonowaniem w szkole i sytuacjach społecznych.12
Mutyzm wybiórczy zazwyczaj zaczyna się przed 5. rokiem życia, ale może nie być formalnie zidentyfikowany, dopóki dziecko nie rozpocznie edukacji szkolnej.1
Czynniki ryzyka i etiologia zaburzeń lękowych u dzieci
Zaburzenia lękowe u dzieci są wynikiem złożonej interakcji czynników biologicznych, rodzinnych i środowiskowych.1
Czynniki genetyczne i biologiczne
Zaburzenia lękowe często mają komponent genetyczny. Badania rodzinne wskazują na związek między lękiem i depresją u rodziców a zaburzeniami lękowymi u potomstwa. Związek wydaje się być w dużej mierze niespecyficzny, z wyjątkiem szczególnej relacji między zaburzeniem panicznym u rodziców a zaburzeniem lękowym separacyjnym u potomstwa.1
Uważa się, że do zaburzeń lękowych przyczynia się zaburzenie równowagi chemicznej dotyczące dwóch substancji chemicznych w mózgu (noradrenaliny i serotoniny).1
Niektóre dzieci po prostu rodzą się bardziej nerwowe i lękowe oraz mniej zdolne do radzenia sobie ze stresem niż inne dzieci.1
Czynniki rodzinne i rodzicielskie
Lęk u rodziców jest specyficznym czynnikiem ryzyka dla lęku u dzieci. Badania retrospektywne i obserwacyjne wykazały, że nadmierna kontrola rodzicielska, odrzucenie i modelowanie zachowań lękowych są konsekwentnie i znacząco związane z nieśmiałością u dzieci i pediatrycznymi zaburzeniami lękowymi.12
Takie rodzicielstwo może utrudniać rozwój autonomii, prowadząc do dziecka, które postrzega środowisko jako bardziej zagrażające i mniej bezpieczne.1
Czynniki środowiskowe i traumatyczne
Lęk może być również nauczony od innych lub wywołany traumatycznym doświadczeniem.1
Czynniki ryzyka zaburzeń lękowych obejmują czynniki genetyczne, osobowościowe i środowiskowe, takie jak trudności w przywiązaniu, konflikty międzyrodzicielskie, nadopiekuńczość rodziców, wczesne oddzielenie od rodziców i maltretowanie dzieci.1
Współwystępowanie z innymi zaburzeniami
Dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) i zaburzeniami ze spektrum autyzmu są bardziej narażone na problemy z lękiem.12
Zaburzenia lękowe często współwystępują z innymi zaburzeniami lękowymi oraz z ADHD, depresją, zaburzeniem dwubiegunowym oraz z zaburzeniami związanymi z traumą i stresem.1
Specjaliści i placówki zaangażowane w diagnostykę
Diagnoza zaburzenia lękowego u dzieci zwykle wymaga oceny profesjonalnego specjalisty zdrowia psychicznego, który może pomóc określić, czy objawy są związane z zaburzeniem lękowym czy innym stanem medycznym.1
Specjaliści zdrowia psychicznego
Specjaliści zdrowia psychicznego zaangażowani w diagnozę zaburzeń lękowych u dzieci mogą obejmować:1234
- Psychiatrów dziecięcych i młodzieżowych
- Psychologów klinicznych
- Pracowników socjalnych psychiatrycznych
- Pielęgniarki psychiatryczne
- Innych specjalistów zdrowia psychicznego
Psychiatra dziecięcy i młodzieżowy to lekarz, który specjalizuje się w diagnozowaniu i leczeniu zaburzeń myślenia, odczuwania i zachowania, które dotykają dzieci, młodzież i ich rodziny.1
Rola lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej
Pediatrzy i lekarze podstawowej opieki zdrowotnej odgrywają kluczową rolę w identyfikacji i wstępnej ocenie zaburzeń lękowych u dzieci. Amerykańska Akademia Psychiatrii Dzieci i Młodzieży (AACAP) zaleca, aby klinicyści podstawowej opieki zdrowotnej współpracowali z opiekunami w celu zrozumienia objawów lęku u dziecka i stopnia upośledzenia funkcjonowania.1
Biorąc pod uwagę te czynniki, ważne jest, aby lekarze podstawowej opieki zdrowotnej badali i oceniali zaburzenia lękowe, ponieważ są oni specjalistami opieki zdrowotnej, którzy najprawdopodobniej spotkają się z młodzieżą doświadczającą tych problemów.1
Jeśli lekarz podstawowej opieki zdrowotnej podejrzewa zaburzenie lękowe, może skierować dziecko do lokalnych dziecięcych i młodzieżowych służb zdrowia psychicznego (CYPMHS) w celu oceny.1
Specjalistyczne kliniki
Specjalistyczne kliniki, takie jak Klinika Zaburzeń Lękowych u Dzieci w Mayo Clinic, zapewniają zaawansowane, oparte na dowodach leczenie medyczne i psychologiczne dla osób z zaburzeniami lękowymi. Klinika diagnostyczna zapewnia kompleksową, jednodniową ocenę dla dzieci i nastolatków z podwyższonym lękiem, obawami, nerwowością i zmartwieniami. Personel kliniki dokładnie ocenia pacjenta i zapewnia diagnozę i zalecenia dotyczące leczenia w sposób efektywny czasowo. W procesie oceny wykorzystywane są ustrukturyzowany wywiad diagnostyczny, kwestionariusze i wywiady kliniczne.1
Klinika jest obsadzona przez klinicznego psychologa dziecięcego i młodzieżowego oraz psychiatrę, którzy specjalizują się w zaburzeniach lękowych. Pozwala to na zintegrowane medyczne i psychologiczne zrozumienie objawów dziecka.1
Implikacje diagnostyczne i następstwa zaburzeń lękowych
Wczesna i dokładna diagnoza zaburzeń lękowych u dzieci jest kluczowa dla efektywnego leczenia i zapobiegania długoterminowym negatywnym skutkom.1
Znaczenie wczesnej diagnozy
Wczesna diagnoza jest ważna z kilku powodów:12
- Zaburzenia lękowe, które zaczynają się w dzieciństwie, często utrzymują się w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości
- Nieleczone lub niekompletnie leczone zaburzenia lękowe wśród młodzieży przewidują przyszłe zaburzenia lękowe, depresję, nadużywanie substancji i hospitalizację psychiatryczną
- Jeśli zaburzenia lękowe nie są leczone, mogą powodować u dzieci smutek, cierpienie i problemy w szkole, w domu i z rówieśnikami
Rodzice, którzy zauważają objawy ciężkiego lęku u swojego dziecka, mogą pomóc, szukając oceny i leczenia tak szybko, jak to możliwe. Wczesne leczenie może pomóc zapobiec przyszłym problemom.12
Prognoza i przebieg zaburzeń lękowych
Badania oceniające długoterminowe wyniki wskazują, że zaburzenia lękowe z dzieciństwa generalnie ustępują. Rokowanie dla zaburzeń lękowych zależy od rodzaju zaburzenia, współwystępowania, wieku w momencie wystąpienia i nasilenia na początku.1
Ogólnie rzecz biorąc, lęk lub depresja w okresie dojrzewania przewiduje około dwu- do trzykrotny wzrost ryzyka zaburzeń lękowych u dorosłych.1
Jeśli nie są leczone, badania pokazują, że GAD jest często przewlekłą chorobą z objawami, które mają tendencję do nasilania się i słabnięcia przez całe życie.1
Wiele zaburzeń lękowych z dzieciństwa ustępuje w ciągu trzech do czterech lat, a wskaźniki stabilności zaburzeń lękowych wśród młodzieży z populacji ogólnej są tylko niskie do umiarkowanych. Badania długofalowe wskazują, że wśród dzieci lub nastolatków z zaburzeniem lękowym na początku badania, tylko 10-13% nie będzie miało żadnego zaburzenia zdrowia psychicznego w 10-letniej obserwacji.12
Wpływ na funkcjonowanie
Zaburzenia lękowe u dzieci (do 12 roku życia) i młodzieży (13-18 lat) są związane z gorszymi wynikami w nauce i współwystępującymi stanami psychiatrycznymi, a także upośledzeniami funkcjonalnymi, które mogą rozciągać się na dorosłość.1
Długotrwały lęk może poważnie zakłócać rozwój osobisty dziecka, życie rodzinne i edukację.1
Długotrwały niepokój może znacząco kolidować z codziennym funkcjonowaniem i może powodować cierpienie i zakłopotanie.1
Współpraca z rodzinami w procesie diagnostycznym
Efektywna komunikacja między klinicystami a rodzinami jest kluczowa w procesie diagnozowania zaburzeń lękowych u dzieci.1
Zaangażowanie rodziców w proces oceny
Rodzice i opiekunowie są włączeni w proces oceny. Są często zachęcani do uczestnictwa w planowaniu leczenia.1
Podczas oceny rodzice są proszeni o omówienie objawów lękowych i związanych z nimi zachowań dziecka. Są również proszeni o przedstawienie historii rodzinnej, medycznej, społecznej i interakcji społecznych dziecka.1
Niekiedy rodzic lub dziecko mogą być poproszeni o wypełnienie kwestionariuszy, które pomogą w sprecyzowaniu diagnozy.1
Dzielenie się wynikami diagnostycznymi z rodzinami
Po ocenie informacji, klinicyści planują sesję informacyjną, aby omówić diagnozę i porozmawiać o opcjach leczenia.1
Badania wskazują, że proces otrzymywania diagnozy zaburzenia lękowego może być bardzo pomocnym i pozytywnym doświadczeniem dla rodzin. Rodzice mówią, że otrzymanie jasnych informacji o diagnozie ich dziecka i wyjaśnienie zachowania ich dziecka pomaga im poczuć większą kontrolę nad sytuacją i lepszą zdolność do wspierania swojego dziecka.1
Jednak rodzice wyrażają również pewne obawy dotyczące przyszłości ich dziecka i negatywnych konsekwencji związanych z etykietą diagnostyczną.1
Wskazanie odpowiedniego leczenia
Po ocenie i diagnozie, można rozważyć leczenie psychologiczne i farmakologiczne w oparciu o nasilenie objawów, preferencje pacjenta i rodziców oraz dostępność i jakość leczenia psychospołecznego.1
W przypadku łagodnych do umiarkowanych objawów, silne dowody z badań randomizowanych wspierają stosowanie terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), prowadzonej indywidualnie lub w grupach, jako leczenia pierwszego rzutu.1
Chociaż CBT jest preferowanym leczeniem łagodnych do umiarkowanych objawów zaburzeń lękowych, leczenie farmakologiczne może być rozważane, gdy dziecko lub nastolatek prezentuje umiarkowane do ciężkich objawów.1
CBT i CBT w połączeniu z lekami okazały się najbardziej skuteczne w leczeniu zaburzeń lękowych u dzieci. Istnieje wystarczająca ilość dowodów empirycznych pokazujących znaczną poprawę w zaburzeniach lękowych u dzieci dzięki psychoterapii lub farmakoterapii, przy czym połączenie terapii zapewnia najwięcej korzyści.12
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) zostały ustalone jako bezpieczna i skuteczna monoterapia w leczeniu lęku pediatrycznego. CBT i terapie oparte na ekspozycji zostały ustalone jako skuteczne monoterapie w leczeniu lęku pediatrycznego. CBT plus leki SSRI jest najbardziej skutecznym leczeniem lęku u młodzieży w wieku od 7 do 17 lat.1
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.